Câu chuyện về anh hùng Tô Vĩnh Diện
CÂU CHUYỆN VỀ ANH HÙNG TÔ VĨNH DIỆN
Giữa núi rừng Tây Bắc mịt mù sương, trong những cung đường dốc dựng đứng dẫn vào Điện Biên Phủ năm 1954, đã có một con người bình dị nhưng phi thường: anh hùng Tô Vĩnh Diện – người chiến sĩ đã hiến dâng cả cuộc đời để bảo vệ khẩu pháo, bảo vệ con đường chiến thắng của quân đội ta.
Tô Vĩnh Diện sinh năm 1924 tại Nghệ An trong một gia đình nông dân nghèo. Cuộc sống lam lũ từ nhỏ khiến anh sớm hiểu nỗi gian khổ của người dân mất nước. Những câu chuyện về tinh thần đấu tranh của quê hương Xô Viết anh hùng luôn ảnh hưởng sâu sắc đến tâm hồn cậu thanh niên trẻ. Khi Cách mạng Tháng Tám thành công, rồi cuộc kháng chiến chống Pháp bùng nổ, Tô Vĩnh Diện đã không ngần ngại rời ruộng đồng, gia đình để gia nhập bộ đội, trở thành pháo thủ của Đại đoàn 351 – đơn vị pháo binh chủ lực của quân đội ta.
Cuối năm 1953, khi toàn quân háo hức chuẩn bị cho chiến dịch Điện Biên Phủ, Đại đoàn 351 nhận nhiệm vụ đặc biệt quan trọng: kéo những khẩu pháo nặng hàng tấn vượt núi rừng hiểm trở vào trận địa. Đó là những con đường mà thậm chí người dân đi bộ còn khó khăn, vậy mà bộ đội phải đưa từng khẩu pháo khổng lồ qua đèo, qua dốc, qua vực sâu. Mỗi ngày, từng phân, từng mét đường đều được đánh đổi bằng mồ hôi và máu.
Trong đội kéo pháo, Tô Vĩnh Diện luôn là người xông xáo nhất. Anh hiểu rằng pháo binh là lực lượng then chốt, mở đầu cho cuộc tấn công vào tập đoàn cứ điểm; và vì vậy, dù vất vả đến đâu, anh cũng tuyệt đối không để sai sót. Đồng đội luôn nhớ đến hình ảnh người chiến sĩ dáng người nhỏ nhưng khỏe, đôi vai trần sạm nắng, bàn tay chai sạn kéo dây pháo đến tứa máu nhưng vẫn nở nụ cười động viên mọi người.
Đêm mùng 1 tháng 2 năm 1954, trong khi đơn vị đang kéo pháo xuống theo lệnh rút pháo để chuẩn bị phương án tác chiến mới, cả đoàn phải vượt qua một con dốc cực kỳ hiểm trở. Con dốc đứng dựng như bức tường, bên dưới là vực sâu hun hút. Đường trơn vì mưa, đá núi sắc nhọn, từng bước chân đều phải bám thật chắc, nếu không sẽ trượt xuống vực.
Trong ánh đèn dầu leo lét, khẩu pháo nặng hơn 2 tấn được buộc chặt bằng dây thừng thô, mỗi chiến sĩ giữ một vị trí. Tô Vĩnh Diện được giao nhiệm vụ chèn pháo – vị trí nguy hiểm nhất, trực tiếp giữ cho bánh pháo không trôi. Anh hiểu rất rõ: nếu pháo tuột dốc, không chỉ con đường vào trận địa bị phá hỏng mà bao nhiêu chiến sĩ phía trước cũng sẽ bị cuốn theo.
Giữa lúc đang xuống dốc, những viên đá cuội dưới bánh pháo bất ngờ lăn mạnh. Cả khẩu pháo rung lên. Dây thừng kéo căng bật tiếng rít. Một tiếng hô thất thanh vang lên khi khẩu pháo bắt đầu trôi xuống. Mọi người lập tức bám chặt, cố ghì lại, nhưng trọng lượng quá lớn, mặt đất ướt trơn khiến chân ai cũng trượt.
Trong khoảnh khắc sinh tử ấy, tất cả như dừng lại. Đồng đội chưa kịp phản ứng, chỉ kịp nhìn thấy bóng của Tô Vĩnh Diện lao mình về phía bánh pháo. Anh không hề do dự. Anh không chạy đi tìm nơi an toàn. Anh chọn cách duy nhất có thể giữ lại khẩu pháo: lấy thân mình chèn vào bánh xe.
Tiếng va chạm mạnh vang lên giữa màn đêm. Khẩu pháo giật lại, khựng lại chỉ trong tích tắc – nhưng từng ấy là đủ để đồng đội lao vào giữ, siết chặt dây, rồi cuối cùng dừng hẳn.
Khi mọi người chạy đến, Tô Vĩnh Diện đã nằm dưới bánh pháo, thân hình anh bất động. Mái tóc đẫm mồ hôi, khuôn mặt đầy bụi đất của anh như vẫn còn ánh lên nụ cười nhẹ. Anh đã dùng chính cơ thể mình để giữ lại pháo cho đơn vị, để giữ con đường chiến thắng cho quân đội ta.
Không ai cầm được nước mắt. Người chiến sĩ trẻ tuổi ấy đã chọn cái chết để bảo vệ pháo – “mắt thần” của trận đánh. Đồng đội hiểu rằng, nếu không có hành động dũng cảm ấy, cả đơn vị có thể gặp nguy hiểm và kế hoạch tác chiến sẽ bị ảnh hưởng nghiêm trọng.
Tin về sự hy sinh của Tô Vĩnh Diện lan nhanh trong toàn đơn vị. Đại tướng Võ Nguyên Giáp đã nghẹn ngào khi nghe tin, bởi anh là một trong những người góp phần mở đường cho thắng lợi của Điện Biên Phủ. Hình ảnh “lấy thân mình chèn pháo” trở thành biểu tượng thiêng liêng của tinh thần dám vì Tổ quốc quên mình.
Sau chiến thắng Điện Biên Phủ lịch sử, tên tuổi Tô Vĩnh Diện được Tổ quốc ghi công, truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân. Trong lòng đồng đội, anh mãi mãi là người lính pháo binh quả cảm, sống giản dị, nghĩ cho đồng đội nhiều hơn cho bản thân.
Ngày nay, khi ta đứng giữa cánh đồng Mường Thanh bình yên, khi đồi A1, Him Lam chỉ còn là những dấu tích lịch sử, thì câu chuyện về Tô Vĩnh Diện vẫn được nhắc lại như một bài học về lòng yêu nước, tinh thần trách nhiệm và sự hy sinh cao cả. Con đường kéo pháo năm xưa đã thành di tích, nơi mỗi năm biết bao người đến để tưởng nhớ anh và những chiến sĩ đã ngã xuống.
Nhắc đến Điện Biên Phủ, người ta nhớ đến “Hà Nội – Điện Biên Phủ”, nhớ đến kéo pháo vào, kéo pháo ra – và nhớ đến người chiến sĩ đã ngã xuống để giữ lại từng khẩu pháo: Tô Vĩnh Diện – người lấy thân mình chèn pháo.
