Nhân chứng trực tiếp tham gia các sự kiện lịch sử

Câu chuyện về anh hùng Trần Văn Cung

Tên thật: Trần Văn Cung Năm sinh – mất: 1906 – 1977 Quê quán: xã Nghi Hoa, huyện Nghi Lộc, tỉnh Nghệ An Chức vụ tiêu biểu: Bí thư Chi bộ Cộng sản đầu tiên ở Việt Nam; Bí thư Đông Dương Cộng sản Đảng

Vĩnh Long26/06/2026Xã đoàn Đồng Khởi (Xã đoàn Đồng Khởi)2 lượt xem0 lượt chia sẻ

Đồng chí Trần Văn Cung là một trong những nhà cách mạng tiền bối tiêu biểu của Việt Nam, người có vai trò đặc biệt quan trọng trong quá trình hình thành tổ chức cộng sản đầu tiên ở nước ta. Cuộc đời hoạt động cách mạng của đồng chí gắn liền với những bước chuyển biến quan trọng của phong trào yêu nước Việt Nam đầu thế kỷ XX, góp phần đặt nền móng cho sự ra đời của Đảng Cộng sản Việt Nam.

Đồng chí Trần Văn Cung sinh ngày 5 tháng 5 năm 1906 tại làng Kim Khê Trung, nay thuộc xã Nghi Hoa, huyện Nghi Lộc, tỉnh Nghệ An. Sinh ra trong một gia đình có truyền thống yêu nước, nhiều người thân tham gia hoạt động cách mạng chống thực dân Pháp, đồng chí sớm được hun đúc tinh thần đấu tranh giải phóng dân tộc và ý chí cống hiến cho đất nước.

Trong những năm học tập tại Trường Quốc học Vinh, đồng chí tham gia Hội Hưng Nam – một tổ chức yêu nước tiến bộ của thanh niên lúc bấy giờ. Nhờ phẩm chất năng động, nhiệt huyết và tinh thần yêu nước sâu sắc, đồng chí được lựa chọn sang Quảng Châu (Trung Quốc) học tập, hoạt động trong Hội Việt Nam Cách mạng Thanh niên do lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc sáng lập.

Sau thời gian học tập và rèn luyện ở nước ngoài, đồng chí trở về nước tham gia xây dựng phong trào cách mạng tại Bắc Kỳ. Cuối năm 1928, đồng chí được bầu làm Bí thư Kỳ bộ Bắc Kỳ của Hội Việt Nam Cách mạng Thanh niên. Trên cương vị này, đồng chí tích cực vận động, tổ chức và phát triển phong trào công nhân, thanh niên yêu nước theo đường lối cách mạng vô sản.

Tháng 3 năm 1929 đánh dấu bước ngoặt quan trọng trong lịch sử cách mạng Việt Nam khi đồng chí Trần Văn Cung cùng các đồng chí Nguyễn Đức Cảnh, Trịnh Đình Cửu, Ngô Gia Tự, Đỗ Ngọc Du, Dương Hạc Đính và Kim Tôn thành lập Chi bộ Cộng sản đầu tiên tại Việt Nam ở số nhà 5D phố Hàm Long, Hà Nội. Đồng chí được tín nhiệm bầu làm Bí thư Chi bộ. Sự kiện này có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, mở đầu cho quá trình hình thành các tổ chức cộng sản ở nước ta và chuẩn bị điều kiện cho sự ra đời của Đảng Cộng sản Việt Nam.

Dưới sự lãnh đạo của Chi bộ Cộng sản, phong trào vận động thành lập một chính đảng cộng sản ngày càng phát triển mạnh mẽ. Tại Đại hội Hội Việt Nam Cách mạng Thanh niên tổ chức ở Hương Cảng năm 1929, đoàn đại biểu Bắc Kỳ do đồng chí Trần Văn Cung dẫn đầu đã kiên quyết đề xuất chủ trương thành lập Đảng Cộng sản. Mặc dù đề nghị chưa được chấp thuận, nhưng lập trường kiên định của đồng chí và các đồng chí trong đoàn đã góp phần thúc đẩy sự ra đời của tổ chức cộng sản đầu tiên ở Việt Nam.

Ngày 17 tháng 6 năm 1929, tại Hà Nội, Đông Dương Cộng sản Đảng chính thức được thành lập. Đồng chí Trần Văn Cung giữ cương vị lãnh đạo chủ chốt của tổ chức và trực tiếp tham gia xây dựng cơ sở đảng ở nhiều địa phương, đặc biệt tại khu vực Trung Kỳ. Những hoạt động của đồng chí đã góp phần quan trọng vào việc truyền bá chủ nghĩa Mác – Lênin và phát triển phong trào cách mạng trong cả nước.

Cuối năm 1929, đồng chí bị thực dân Pháp bắt giữ và kết án khổ sai chung thân. Trong thời gian bị giam tại nhà tù Lao Bảo, đồng chí tiếp tục tổ chức các hoạt động đấu tranh chống chế độ lao tù hà khắc, động viên tinh thần các chiến sĩ cách mạng bị giam giữ. Chính quyền thực dân coi đồng chí là một trong những người hoạt động nguy hiểm nhất và luôn đặt dưới sự giám sát đặc biệt.

Năm 1936, trước sức ép của phong trào dân chủ và những thay đổi chính trị tại Pháp, đồng chí được trả tự do. Sau khi ra tù, đồng chí tiếp tục tham gia hoạt động cách mạng, góp phần xây dựng và củng cố phong trào Việt Minh tại Nghệ Tĩnh. Trong thời kỳ Cách mạng Tháng Tám năm 1945, đồng chí tích cực tham gia lãnh đạo phong trào quần chúng, góp phần vào thắng lợi của cuộc khởi nghĩa giành chính quyền.

Sau khi nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa ra đời, đồng chí tiếp tục đảm nhận nhiều nhiệm vụ quan trọng. Năm 1946, đồng chí được nhân dân tín nhiệm bầu làm Đại biểu Quốc hội khóa I. Tại kỳ họp thứ hai của Quốc hội, đồng chí được bầu vào Ban Thường trực Quốc hội, tham gia xây dựng chính quyền cách mạng non trẻ của nước ta.

Trong những năm sau đó, đồng chí tiếp tục cống hiến trên nhiều lĩnh vực khác nhau. Năm 1957, đồng chí được giao nhiệm vụ giữ chức Hiệu phó kiêm Bí thư Đảng ủy Trường Đại học Nhân dân Trung ương, tiền thân của Trường Đại học Kinh tế Quốc dân ngày nay. Trên cương vị công tác mới, đồng chí đã góp phần đào tạo đội ngũ cán bộ phục vụ sự nghiệp xây dựng đất nước.

Ngày 31 tháng 10 năm 1977, đồng chí Trần Văn Cung từ trần, hưởng thọ 72 tuổi. Trong suốt cuộc đời hoạt động cách mạng, đồng chí luôn giữ vững phẩm chất của người chiến sĩ cộng sản, tận tụy vì sự nghiệp giải phóng dân tộc và xây dựng đất nước.

Tên tuổi của đồng chí Trần Văn Cung gắn liền với sự kiện thành lập Chi bộ Cộng sản đầu tiên ở Việt Nam – một dấu mốc có ý nghĩa lịch sử đặc biệt trong tiến trình cách mạng dân tộc. Những đóng góp to lớn của đồng chí đã góp phần quan trọng vào sự ra đời của Đảng Cộng sản Việt Nam và sự nghiệp đấu tranh giành độc lập, tự do cho dân tộc.

Sưu tầm

Bạn cũng đang lưu giữ
một câu chuyện lịch sử?

Hãy chia sẻ để ký ức không bao giờ bị lãng quên

Gửi câu chuyện của bạn