CÂU CHUYỆN VỀ KHÔNG QUÂN NHÂN DÂN VIỆT NAM SỬ DỤNG MÁY BAY C 130, UH 1, AN2... TRONG CHIẾN TRANH GIỮ NƯỚC

Sài Gòn và cả miền Nam giải phóng đã hai tuần rồi mà chúng tôi vẫn còn ở Hà Nội. Cả sân bay Gia Lâm náo nức đợi chờ.

Những người phi công kỳ cựu như chúng tôi và cả lớp phi công trẻ đều nóng lòng chờ lệnh Quân chủng ban ra; để được vào Nam tiếp quản và sử dụng máy bay thu được của địch cả ngàn chiếc các loại. Ôi vui sướng làm sao? Ngày 18-5-1975 một số ít trong chúng tôi được đi chiếc máy bay DC-4 từ Gia Lâm bay thẳng vào Tân Sơn Nhất.

Mặt nhìn mặt tay nắm tay vừa bồi hồi vừa rạo rực hẹn cùng nhau - ta sẽ bay chuyển loại thật nhanh để kịp làm các nhiệm vụ cần kíp mà một giai đoạn cách mạng mới đang cần đến chúng ta.

Những người ngồi bên nhau hôm đó gồm anh Hoàng Ngọc Trung, anh Nguyễn Đức Hiền, anh Lê Văn Quyền, anh Phạm Thanh Tâm, anh Huỳnh Văn Năm v.v...

Sân bay Tân Sơn Nhất hiện ra từ trên bầu trời rộnglớn bao la - làm choáng ngợp lòng người...

Chúng tôi thường bay đi hạ cánh nhiều sân bay các nước, nhưng chưa có sân bay nào làm chúng tôi ngạc nhiên đến thế. Các lối vào sân bay, trên đường lăn, sân đỗ đều ngổn ngang, xơ xác, bơ phờ, nào quần áo ngụy quân, nào giày, mũ, bi đông, súng đạn, quân hiệu, huy hiệu phơi la liệt nằm chồng lên nhau - bên trái đường lăn gần đài chỉ huy một chiếc C-130 gãy một càng và một cánh nghiêng chỏng lên trời.

Cái cảnh hỗn loạn, tranh nhau chạy thoát thân phơi bày ra - chúng lột hết tất cả những gì trên người là hình ảnh của ngụy quân như quân phục, giày, mũ, bi đông và đồ dùng quân sự la liệt khắp sân bay mà đến 3 - 4 tháng sau chúng tôi mới dọn bỏ hết được.

Chúng tôi tiếp quản đầu tiên là khu nhà ở của phi công Mỹ, ngụy.

Sân bay Tân Sơn Nhất có hướng cất cánh, hạ cánh là 720 - 2520 khu nhà của phi công gần trại Đa vít và cách đài chỉ huy sân bay không xa.

Nhà ăn của phi công Mỹ, ngụy nằm bên phải đường vào ra của phi công. Nhà ăn có tên "mây bốn phương trời" viết bằng chữ sơn vàng đỏ rất đẹp treo trước nhà ăn, hai bên cửa là hai máy đánh bạc quay số hiện đại. Một cây đa không cao nhưng có nhiều cành, nhiều lá, thường rợp bóng mát các buổi trưa hè gay gắt, có rất nhiều rễ phụ.

Dạo quanh khu nhà ở, ta thấy rất nhiều khẩu hiệu viết trước tường nhà như "không được dùng máy bay để đi săn" sau này tôi được một phi công ngụy đã theo ta giải thích "cấp trên không cho dùng máy bay trực thăng để đi săn, nhưng chúng tôi vẫn săn bắt được rất nhiều hươu nai mà có đem về sân bay đâu, toàn hạ xuống Củ Chi - Hóc Môn bán lấy tiền, họ làm gì mà biết được (cười).

Sau một thời gian ngắn bay chuyển loại trên các loại máy bay C-130, C-119, C7A (Caribu), C-47, CH-47 và máy bay dân sự như DC-6, DC-4, DC-3 và số máy bay nhỏ khác.

Chúng tôi được Quân chủng giao nhiệm vụ đầu tiên. Nhiệm vụ quan trọng này có tên gọi "Chiến dịch Z" đó là nhiệm vụ chở các tù binh chính trị, quân sự từ miền Nam ra Bắc, ở Hà Nội, ở Yên Bái. Có chuyện lạ là tù binh mà ta cho họ mang theo cả các đồ dùng quý giá như thuốc lá xì-gà, máy chế biến các loại thuốc hút nghiện khác...

Nhiệm vụ thứ hai (tôi chỉ kể một số nhiệm vụ quan trọng) là chở xe bọc thép M113 tại Đà Nẵng sang cho bạn Lào.

Chúng ta còn nhớ những năm 1976 - 1977 có vấn đề "người Hoa" bọn phản động quốc tế muốn nhân cơ hội này cướp lấy nước Lào.

Chúng không ngờ rằng, tuy quân tình nguyện Việt Nam đã rút hết khỏi đất Lào, nhưng cách mạng Việt Nam - Lào còn nguyên vẹn từ buổi ban đầu.

Bọn Bun ùm - Phủi-xa-lia-ni-con hí hửng từ Thái Lan chuẩn bị tập kích thủ đô Viên Chăn bằng máy bay - hòng bắt sống các lãnh đạo Lào.

Phát hiện được âm mưu này - Bộ Tổng tham mưu và Quân chủng Phòng không - Không quân giao nhiệm vụ cho trung đoàn không quân vận tải 918 chuẩn bị nhanh chóng để chở 24 chiếc xe bọc thép M113 từ Đà Nẵng sang cho hai quân khu của bạn ở Pắc-xế và Savan-nakhét. Nhiệm vụ này rất quan trọng và phải làm ngay, chỉ có không quân dùng máy bay mới làm kịp, bộ binh không làm kịp vì đường xa cả ngàn cây số làm sao hành quân để cứu bạn cho kịp được.

Máy bay C-130 của trung đoàn chúng tôi chuẩn bị ráo riết ở Tân Sơn Nhất và bay chuyển sân ra Đà Nẵng. Chỉ trong một tuần hai máy bay C-130 do Mỹ sản xuất đã chở trọn vẹn 24 chiếc xe bọc thép M113 sang giúp bạn. Thế là âm mưu của địch đã bị chặn đứng.

Sau đó Việt Nam - Lào đã ký hiệp định hữu nghị đặc biệt giúp đỡ lẫn nhau những lúc gặp khó khăn. Trung đoàn chúng tôi mãi mãi tự hào đã góp được một phần nhỏ trong sự kiện lịch sử này.

Nhiệm vụ thứ ba là: Dùng máy bay vận tải để đi chiến đấu - đây là truyền thống của ta rồi, của nhân dân ta, của quân đội ta "dùng vũ khí của địch để đánh địch - dùng trí thông minh của người Việt Nam để cải tiến các loại vũ khí của họ thành thứ vũ khí chiến đấu trong thực tế ở chiến trường Việt Nam".

Cái này thì bộ binh có nhiều lắm, sáng kiến nhiều lắm, mà ai cũng biết.

Tôi xin kể về máy bay C-130 của trung đoàn tôi - máy bay vận tải C-130 của Mỹ hoạt động khắp thế giới. Nó là loại máy bay vận tải quân sự hạng trung, nhiệm vụ của nó là vận tải thiết bị quân sự gồm các loại xe quân sự loại nhẹ, vận chuyển vũ khí đạn dược – lương thực - xe - súng đạn hàng hóa được để trên các băng chuyền - khi máy bay hạ cánh đang chạy trên đường băng. Đến tốc độ nào đó thì "look" sau đuôi mở ra và xe, súng đạn, hàng hóa theo các băng chuyền tuột xuống đường băng - sau đó phi công tăng ga lớn nhất để đạt đến tốc độ là máy bay rời đất và bay thẳng đi luôn. Nó không hề dừng lại trên sân bay một phút nào hết. Cũng vì thế mà tại sân bay Khe Sanh - Tà Cơn, phi công Mỹ - ngụy luôn luôn hạ cánh để tiếp tế cho quân ngụy - Mỹ - mà pháo và cối của ta không bắn được nó - vì nó như chuồn chuồn đớp nước rồi bay đi mau lẹ.

Nó còn làm nhiệm vụ nhảy dù hàng trăm quân một lần.

Máy bay C-130 của Mỹ chế tạo ra - nhiệm vụ chỉ có thế chứ không có đeo bom.

Thế mà trung đoàn tôi theo lệnh của Quân chủng phải biến nó thành máy bay ném bom.

Nhiệm khó khăn thật. Nhưng với trí tuệ của lính kỹ thuật trung đoàn, của A41 và trí tuệ của kỹ thuật cấp trên bổ trợ.

Máy bay C-130 của ta đã chở mỗi lần được 10 tấn bom - đi đánh các mục tiêu của địch - của bọn Pôn Pốt trên đất Công-pông-chàm những năm 1978 - 1979 góp một phần nhỏ vào chiến thắng 7-1- 1979 đánh đổ bọn Pôn Pốt giành thắng lợi cho cách mạng Cămpuchia.

Cải tiến máy bay C-130 từ nhiệm vụ vận tải sang thành máy bay ném bom không khó lắm, vì trên cơ sở các băng chuyền hàng hóa của nó đã có sẵn, ta chỉ cải tiến các băng chuyền ấy thành băng chuyền ném bom. Mỗi băng chuyền ta để 4 quả bom, mỗi quả 250kg. Mỗi lần bay ta lắp từ 8 - 10 băng chuyền như thế, tùy theo nhiệm vụ trên giao.

Chúng tôi đã bay tập ném bom như thế trên sân bay Rang Rang phía Đông Bắc thành phố Biên Hòa giáp tỉnh Lâm Đồng hàng tháng trời, trước khi bay đi ném bom trên chiến trường.

Cải tiến nó thành máy bay chở xe bọc thép M113 mới là chuyện khó khăn. Việc cải tiến này tôi kể ở một bài khác.

Nhiệm vụ và chiến công của cả một trung đoàn - một mình tôi nhớ lại và viết trên mấy trang giấy thì làm sao nói hết được. Còn các loại máy bay khác của trung đoàn như máy bay C-119, C-47, C-7A... đều hoàn thànhxuất sắc nhiệm vụ của mình.

Tiếc rằng tất cả 7 chiếc máy bay C-130 của ta ở Tân Sơn Nhất - vì hết niên hạn bay, mà ta không đem nó sang Singapore để đại tu, nên cho đến nay - nó vẫn nằm ì một chỗ.

Những nhiệm vụ mang tính chiến thuật cao của nó là chở bộ binh, chở bộ đội đặc công, đi chụp ảnh tàu lạ ngoài quần đảo Trường Sa. Bán kính hoạt động xa, chỉ có C - 130 mới đủ tính năng đảm đương được.

Sau đây - Tôi kể vài mẩu chuyện từ khi tôi mới về không quân, kể cả một vài chuyện khi tôi còn là bộ binh chống Pháp.

Tháng 7-1959, sau khi trung đoàn 919 thành lập được có 2 tháng. Đội bay An-2 của tôi làm nhiệm vụ ở Vít Thù Lù. Mới nghe qua cái tên - đã biết nó nằm ở nơi thâm sơn cùng cốc, tận phía Tây huyện Lệ Thủy, giáp huyện Hương Hóa - Quảng Trị.

Đây là nhiệm vụ mới mẻ của trung đoàn, là làm nhiệm vụ tiếp tế cho bộ binh - mà bộ binh ở đây là trung đoàn 95 của Bình Trị Thiên ở tận trong rừng sâu lại thuộc vùng giới tuyến quân sự tạm thời, gần cầu Hiền Lương.

Vì nhiệm vụ mới như thế - nên báo Quân đội cử nhà báo Trần Cư (nhà anh ở Lý Nam Đê) vào sân bayĐồng Hới thâm nhập tổ bay để viết tin cho báo Quân đội.

Sân bay Đồng Hới - còn có tên là sân bay Bờ Hơ nằm bên bờ Nhật Lệ quanh năm "Chang chang cồn cát nắng mưa Quảng Bình".

Sân bay nhỏ thế mà có đến 2 nhà thờ - một nhà thờ Thiên Chúa và một nhà thờ Phật.

Vì quân Pháp - ngụy không được ra ngoài – nên chúng xây 2 nhà thờ đó cho lính đi lễ.

Sân bay Đồng Hới tuy nhỏ nhưng là sân bay của Pháp - phi công Pháp đóng nên khu phi công ở có "khu 5 nhà" bao quanh những hàng phi lao (dương liễu) cao vút.

Đi bay ở Vít Thù Lù về - buổi trưa ngủ tại "khu 5 nhà", anh Trần Cư kể cho chúng tôi nghe những điều lý thú. Anh nói: Bộ đội ta hay làm thơ - nhưng thơ bộ đội -được vần thì mất ý, được ý thì mất vần. Rồi anh đọc: "Kìa xem con trấu nó ăn co" - Chao ôi! Con trấu là con gì? và ăn co là ăn gì?

Anh giải thích: Con trấu là con trâu - và ăn co là ăn cỏ đấy là con trâu ăn cỏ đấy. Phải nói như thế mới là thơ - mới có vần chứ. Cho nên câu thơ này được vần mà mất ý.

Anh lại nói: Khi bộ đội hành quân đến bến Bình Ca (Tuyên Quang) cả người và ngựa đều mệt nhoài không ai thèm nói với ai điều gì - thì có một chiến sĩ đọc lên:

Anh giải thích: Đây là lối nói "nhân cách hóa".

Anh vui lắm. Bộ đội ta vui là thế đó...