Câu chuyện về người tiên phong mở đường Hồ Chí Minh trên biển

Năm 1905, trong một gia đình ngư dân nghèo ở ấp Rạch Gốc, làng Tân Ân (nay thuộc xã Tân Ân, huyện Ngọc Hiển, tỉnh Cà Mau), cậu bé Bông Văn Dĩa chào đời. Lớn lên giữa biển cả và những ngày tháng cơ cực dưới ách thực dân, điền chủ, cậu sớm chứng kiến cảnh áp bức, bóc lột. Được thầy giáo – nhà cách mạng Phan Ngọc Hiển giác ngộ, chàng trai trẻ đã tình nguyện đi theo con đường cách mạng.

Năm 1940, Bông Văn Dĩa được kết nạp vào Đảng Cộng sản. Ngày 12 tháng 12 năm ấy, ông được giao nhiệm vụ mang nghị quyết khởi nghĩa ra đảo Hòn Khoai trao cho đồng chí Phan Ngọc Hiển. Cuộc khởi nghĩa Hòn Khoai nổ ra nhưng nhanh chóng bị đàn áp. Thầy Hiển và nhiều đồng chí bị xử tử, còn Bông Văn Dĩa cùng hơn hai mươi chiến sĩ bị đày ra Côn Đảo. Trong nhà tù khắc nghiệt, ông vẫn giữ vững ý chí, tổ chức vượt ngục, đưa đồng đội trở về đất liền.

Trong chín năm kháng chiến chống Pháp, ông được tin tưởng giao nhiệm vụ tổ chức nhiều chuyến tàu vượt biển sang Thái Lan thu mua, sản xuất vũ khí rồi bí mật vận chuyển về phục vụ chiến trường miền Nam. Kinh nghiệm biển cả và lòng dũng cảm đã hun đúc nên một người thuyền trưởng tài ba, thạo đường sông nước, bến bãi.

Khi cuộc kháng chiến chống Mỹ bước vào giai đoạn quyết liệt, đường chi viện trên bộ gặp nhiều khó khăn. Năm 1961, Trung ương giao cho Bông Văn Dĩa nhiệm vụ mở đường vận chuyển vũ khí bằng đường biển. Tháng 8 năm 1961, ông làm thuyền trưởng con thuyền gỗ nhỏ xuất phát từ Cà Mau ra Bắc xin vũ khí. Hành trình gian nan giữa biển cả mênh mông đã thành công. Sau đó, ông lại vượt biển trở ra Bắc báo cáo, chọn bến Vàm Lũng (Rạch Gốc, Cà Mau) làm nơi tiếp nhận.

Đêm 11 tháng 10 năm 1962, tàu Phương Đông 1 – con tàu “không số” đầu tiên – rời bến Đồ Sơn (Hải Phòng) chở hơn 30 tấn vũ khí vào Nam. Chính trị viên Bông Văn Dĩa cùng thuyền trưởng Lê Văn Một và các thủy thủ đã đưa tàu cập bến Vàm Lũng an toàn vào ngày 19 tháng 10 năm 1962. Đây là chuyến mở đường lịch sử, khởi đầu cho tuyến đường Hồ Chí Minh trên biển huyền thoại – con đường “không số, không dấu” đã vận chuyển hàng trăm nghìn tấn vũ khí, hàng hóa chi viện cho miền Nam trong suốt những năm kháng chiến.

Sau thành công ấy, ông ở lại miền Nam, tham gia thành lập và lãnh đạo Đoàn 962, tổ chức đón tiếp hàng chục chuyến tàu, bảo vệ bến bãi, kho tàng tuyệt đối bí mật. Năm 1967, với những chiến công đặc biệt xuất sắc, ông được Nhà nước phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân.

Cuộc đời Bông Văn Dĩa là hành trình của một ngư dân nghèo trở thành “linh hồn” của đường Hồ Chí Minh trên biển. Ông đã ra đi nhưng tên tuổi và công lao của ông mãi gắn liền với những con tàu không số lặng lẽ vượt biển Đông, góp phần làm nên chiến thắng lịch sử năm 1975, thống nhất đất nước.