Câu chuyện về Nguyễn Đức Cảnh
Câu chuyện về Nguyễn Đức Cảnh
Câu chuyện về Nguyễn Đức Cảnh
Những năm đầu thế kỷ XX, khi đất nước còn chìm trong đêm tối của ách thực dân phong kiến, tại vùng quê Diêm Điền – Thái Thụy, Thái Bình, có một cậu bé thông minh và sớm mang trong mình khát vọng đổi thay xã hội. Cậu tên là Nguyễn Đức Cảnh, sinh ra trong gia đình nho học, nơi tinh thần thương dân, yêu nước được vun bồi qua từng câu chữ của cha mẹ.
Ngay từ khi đi học, Nguyễn Đức Cảnh đã nổi tiếng chăm chỉ, ham đọc sách và có suy nghĩ vượt xa tuổi. Cậu không chỉ học chữ, mà còn lắng nghe những câu chuyện về nỗi khổ của người dân mất nước, về cuộc sống khắc nghiệt của người nông dân quê mình qua từng mùa sưu thuế. Những hình ảnh ấy dần hình thành trong tâm trí cậu một câu hỏi lớn: “Làm sao để nhân dân mình bớt khổ?”
Năm 1925, khi phong trào yêu nước dâng cao, Nguyễn Đức Cảnh quyết định rời Thái Bình lên Hải Phòng học và tìm đường cứu nước. Ở đây, anh sớm tiếp xúc với chủ nghĩa Mác – Lênin và nhận ra con đường cách mạng đúng đắn cho dân tộc. Từ một học sinh nghèo, anh trở thành một trong những hạt nhân tích cực của phong trào công nhân Hải Phòng – trung tâm công nghiệp lớn nhất Bắc Kỳ lúc bấy giờ.
Nguyễn Đức Cảnh lao vào hoạt động với tất cả nhiệt huyết. Anh cùng đồng chí tổ chức các hội đọc sách, bí mật truyền bá lý luận cách mạng, kết nối công nhân trong các nhà máy, xưởng tàu để vận động đấu tranh. Bằng trí tuệ sắc bén và đạo đức sáng ngời, anh nhanh chóng trở thành ngọn lửa dẫn đường cho phong trào công nhân ở Hải Phòng, Hải Dương, Thái Bình…
Năm 1929, Nguyễn Đức Cảnh là một trong những người sáng lập Chi bộ Đảng đầu tiên ở Bắc Kỳ, đồng thời tham gia thành lập Tổng Công hội Đỏ – tiền thân của Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam. Anh kiên trì xây dựng lực lượng công nhân, coi đây là nền tảng vững chắc cho cách mạng Việt Nam. Những đêm sâu trong nhà trọ chật hẹp, ánh đèn dầu leo lét soi bóng anh viết báo, soạn tài liệu, chỉ đạo phong trào, bất chấp sự truy lùng gắt gao của mật thám Pháp.
Tháng 4 năm 1931, trong một chuyến công tác bí mật tại Sài Gòn, anh bị địch bắt. Nhà tù thực dân khét tiếng với những trận tra tấn tàn độc, nhưng không thể khuất phục được tinh thần kiên định của người chiến sĩ cộng sản trẻ tuổi. Chúng tra khảo ngày đêm, nhưng anh vẫn giữ thái độ điềm tĩnh, nhất mực bảo vệ đồng chí và tổ chức.
Ngày 31 tháng 7 năm 1932, thực dân Pháp đưa anh ra pháp trường. Khi lính áp giải, anh vẫn đi thẳng, trong đôi mắt sáng ấy không hề có sợ hãi mà chỉ có niềm tự hào về lý tưởng mình đã chọn. Trước họng súng quân thù, anh bình thản đọc lại những câu thơ cuối cùng, như lời chia tay gửi Tổ quốc:
“Sống đã vì dân, chết cũng vì dân,
Tấm lòng son sắt chẳng hề phai.”
Loạt súng nổ, kết thúc cuộc đời người thanh niên mới 24 tuổi. Nhưng cái chết ấy không lụi tắt mà trở thành ngọn đuốc soi đường cho phong trào công nhân, cho cách mạng Việt Nam.
Tên tuổi Nguyễn Đức Cảnh từ đó gắn liền với truyền thống đấu tranh của giai cấp công nhân, với sự ra đời của tổ chức Công đoàn Việt Nam, và với tinh thần “đi trước mở đường” của thế hệ thanh niên yêu nước đầu thế kỷ XX.
Trên quê hương Thái Bình, nơi đầu sóng Đêm Điền, tên anh được nhắc đến bằng tất cả sự kính trọng và tự hào. Con người nhỏ bé ấy đã để lại một di sản tinh thần lớn lao – di sản của niềm tin, lý tưởng và khát vọng giải phóng dân tộc.
