CÂU CHUYỆN VỀ NGUYỄN VĂN TY
CÂU CHUYỆN THỜI HOA LỬA
Nguyễn Văn Ty sinh năm 1931 tại xã Quảng Minh, huyện Việt Yên, tỉnh Bắc Giang. Xuất thân trong hoàn cảnh khó khăn, thân hình nhỏ bé và sức khỏe yếu, nhưng ngay từ khi còn trẻ, anh đã sớm nuôi dưỡng khát vọng được tham gia bộ đội để chiến đấu bảo vệ Tổ Quốc. Ba lần xung phong nhập ngũ đều bị từ chối, nhưng ý chí kiên cường không hề lay chuyển. Đến lần thứ tư, sau quyết tâm không lùi bước, anh mới chính thức được đơn vị chấp nhận. Từ khi vào bộ đội đến tháng 5-1954, Nguyễn Văn Ty đã tham gia bảy chiến dịch lớn với tổng cộng ba mươi lăm trận đánh. Dù ở bất kỳ cương vị nào — từ chiến sĩ liên lạc đến Tiểu đội trưởng bộc phá — anh đều hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ. Trong chiến đấu, Ty luôn là người tiên phong, dũng cảm xông pha, dù bị thương vẫn không rời trận địa, không một lần do dự hay lùi bước. Tinh thần kỷ luật, ý chí chiến đấu bền bỉ và lòng trung thành tuyệt đối của anh khiến đồng đội ai cũng nể phục. Chiến công nổi bật nhất của Nguyễn Văn Ty gắn liền với Chiến dịch Điện Biên Phủ, đặc biệt là trận đánh tiêu diệt cứ điểm Độc Lập — một trong ba cánh cửa quan trọng của tập đoàn cứ điểm Điện Biên Phủ. Khi ấy, Nguyễn Văn Ty là Tiểu đội trưởng bộc phá thuộc Trung đoàn 88, Đại đoàn 308. Đây là nhiệm vụ vô cùng khó khăn bởi Trung đoàn 88 vừa hành quân tới, không nắm chắc địa hình, bố trí địch lại phức tạp, mà thời gian chuẩn bị chỉ vỏn vẹn ba ngày. Trong thời gian đó, đơn vị phải đào một đường hào dài dẫn ra sát chân đồn địch giữa bom đạn và sự quan sát chặt chẽ của quân Pháp. Cường độ lao động, chiến đấu và chuẩn bị chiến trường lên tới 18–20 giờ mỗi ngày. Rạng sáng 15-3-1954, sau khi pháo ta dội mạnh vào Đồi Độc Lập khiến các ổ súng địch tê liệt, đơn vị bộc phá bắt đầu mở cửa. Những chiến sĩ ôm bộc phá lao lên hàng rào trong khói lửa, nhiều người đã anh dũng hy sinh. Khi đến lượt tiểu đội của mình, Nguyễn Văn Ty nhận thấy hướng đường mở có dấu hiệu bị lệch — điều có thể khiến toàn bộ đội hình xung kích gặp nguy hiểm. Tận dụng ánh sáng của một quả pháo sáng, anh bình tĩnh ngắm chuẩn lô cốt địch, rồi trực tiếp đặt bộc phá để chỉnh lại hướng mở. Dưới làn đạn dày đặc, anh đặt liên tiếp từng quả bộc phá một cách chính xác. Toàn bộ mười một chiến sĩ trong tiểu đội Ty đều thực hiện theo đúng hướng đã được anh điều chỉnh. Tuy nhiên, khi mở đường được một đoạn, đơn vị hết bộc phá. Mưa lớn khiến việc liên lạc khó khăn, phải chờ gần ba mươi phút mà lực lượng phía sau vẫn chưa tiếp viện được. Không thể để trận đánh đình trệ, Ty quyết định tự mình quay trở lại đội hình sau lấy bộc phá. Anh chạy băng trên miệng hào dưới mưa đạn, kiên quyết tìm bằng được trung đội trưởng để nhận ba quả bộc phá rồi lại quay trở lên ngay lập tức. Một số quả bị rơi mất kíp, Ty phải mưu trí buộc lựu đạn thay kíp nổ, tiếp tục đánh bật thêm từng lớp hàng rào thép gai dày đặc. Khi chỉ còn cách lô cốt địch năm mét, hỏa lực đại liên trong lô cốt bắn xối xả khiến việc đặt quả bộc phá cuối cùng trở nên cực kỳ nguy hiểm. Ty liền xin thêm lựu đạn để triệt phá ổ đại liên. Anh ném một quả chuẩn xác vào đúng lỗ châu mai, khiến hỏa lực địch im bặt, tạo điều kiện cho đồng đội tiếp tục đánh mìn. Nhưng ngay lúc đó, một quả lựu đạn địch nổ ngay trước mặt khiến mắt anh mờ đi, mặt bỏng rát và gần như mất thị lực. Dẫu vậy, Ty vẫn gắng chỉ huy người chiến sĩ đi cùng phải đánh quả bộc phá cuối cùng. Khi tiếng nổ vang lên mở thông toàn bộ đường mở, cũng là lúc anh kiệt sức ngã xuống trên con đường vừa được phá thủng. Nhờ sự hy sinh quên mình và tinh thần chiến đấu ngoan cường của Nguyễn Văn Ty cùng đồng đội, đường mở vào căn cứ Độc Lập được thông suốt, tạo điều kiện cho xung kích ta tràn lên đánh chiếm hoàn toàn cứ điểm lúc 6 giờ 30 phút ngày 15-3-1954. Chiến công này góp phần quan trọng vào thắng lợi chung của Chiến dịch Điện Biên Phủ. Với những cống hiến xuất sắc đó, ngày 31-8-1955, Nguyễn Văn Ty được Nhà nước phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân và Huân chương Quân công hạng Ba.
