Câu chuyện về nữ liệt sĩ Trần Thị Bắc

Liệt sĩ, Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân Trần Thị Bắc (1932–1954) là nguyên mẫu trong bài thơ "Núi Đôi" nổi tiếng của Vũ Cao. Cô là nữ du kích dũng cảm, hy sinh năm 22 tuổi tại Sóc Sơn, Hà Nội, khi đánh động báo hiệu cho đồng đội thoát khỏi vòng vây địch, trở thành biểu tượng cao đẹp về tình yêu và lòng trung kiên. Trần Thị Bắc quê ở xóm Chùa, thôn Xuân Đoài, xã Phù Linh, huyện Sóc Sơn, Hà Nội. Cô là nữ du kích, y tá gan dạ, thường xuyên dẫn đường cho cán bộ trong kháng chiến chống Pháp.

Đêm 16/3/1954, khi đang dẫn đường cho đoàn cán bộ, cô rơi vào ổ phục kích của Pháp. Nhận thấy nguy hiểm, dù bị bắt, cô quyết liệt chống trả và hét lớn để báo hiệu cho đồng đội rút lui an toàn. Cô bị địch xả súng sát hại anh dũng tại chỗ. Chị Bắc có câu chuyện tình yêu đẹp nhưng buồn với anh Trịnh Khanh (cán bộ quân đội). Họ chưa kịp tổ chức đám cưới thì cô hy sinh. Câu chuyện cảm động còn ở chỗ, sau khi chị mất, mẹ chị đã đi hỏi vợ cho anh Trịnh Khanh, thể hiện sự bao dung và tình nghĩa thủy chung, nhân hậu.

Nhà thơ Vũ Cao nghe câu chuyện về sự hy sinh của chị và viết nên bài thơ “Núi Đôi” (1956), với những dòng thơ bất hủ: "Em sẽ là hoa trên đỉnh núi/ Bốn mùa thơm mãi cánh hoa thơm". Năm 1956, cô được công nhận là liệt sĩ và sau đó được truy tặng huy chương kháng chiến hạng Nhì, trở thành tấm gương anh hùng, bất khuất của phụ nữ Việt Nam.