Câu truyện số 141

CUỘC GIẢI CỨU NHỮNG BÁU VẬT CỦA BÁC HỒ

Tháng 12 năm 1946, cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp bùng nổ. Hà Nội bước vào những ngày chiến đấu ác liệt. Trong khi các chiến sĩ tự vệ chiến đấu giữ từng góc phố, một nhiệm vụ đặc biệt cũng được giao cho một nhóm cán bộ: đưa toàn bộ tài liệu, hiện vật và những kỷ vật quan trọng của Chủ tịch Hồ Chí Minh cùng Chính phủ rời khỏi Thủ đô an toàn.

Đó là một nhiệm vụ vô cùng khó khăn. Những tài liệu này không chỉ có giá trị về hành chính mà còn là những văn kiện quan trọng liên quan đến sự tồn tại của Chính phủ cách mạng non trẻ. Nếu rơi vào tay đối phương, hậu quả sẽ rất lớn.

Theo các tư liệu lưu trữ của Văn phòng Chủ tịch nước và Bảo tàng Hồ Chí Minh, nhiều cán bộ đã bí mật đóng gói tài liệu, máy đánh chữ, bản thảo và các hiện vật của Bác Hồ vào những hòm gỗ nhỏ. Ban ngày, họ cất giấu trong các ngôi nhà an toàn. Ban đêm, lợi dụng lúc giao tranh lắng xuống, từng đoàn người lặng lẽ đưa các hòm tài liệu vượt qua vòng vây để chuyển lên chiến khu Việt Bắc.

Chuyến đi kéo dài nhiều ngày. Có những đoạn phải đi bộ xuyên rừng, lội suối hoặc dùng bè vượt sông. Để giữ bí mật, nhiều kiện hàng được ngụy trang như đồ dùng sinh hoạt của người dân. Những người tham gia vận chuyển hiểu rằng, họ không chỉ đang mang theo giấy tờ hay hiện vật, mà đang gìn giữ một phần ký ức và nền tảng của Nhà nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa.

Nhờ sự mưu trí và tinh thần trách nhiệm của những cán bộ làm công tác bảo quản, hầu hết các tài liệu và hiện vật quan trọng đã được đưa đến căn cứ an toàn. Trong suốt chín năm kháng chiến chống Pháp, những tài liệu ấy tiếp tục được bảo quản cẩn thận tại chiến khu, phục vụ công việc lãnh đạo, chỉ đạo của Đảng và Chính phủ.

Sau ngày hòa bình lập lại, nhiều hiện vật đã được đưa về Hà Nội và hiện nay đang được lưu giữ tại Bảo tàng Hồ Chí Minh cùng các trung tâm lưu trữ quốc gia. Mỗi hiện vật đều mang trong mình một câu chuyện đặc biệt về những con người thầm lặng đã góp phần bảo vệ di sản của dân tộc trong những ngày gian khó nhất.

Lịch sử thường nhắc nhiều đến những trận đánh lớn, những chiến công vang dội. Nhưng phía sau những chiến thắng ấy còn có biết bao người làm công việc âm thầm: bảo vệ tài liệu, gìn giữ hiện vật và lưu giữ ký ức của đất nước. Nếu không có sự tận tụy của họ, nhiều tư liệu quý giá về Chủ tịch Hồ Chí Minh và những năm đầu của nền độc lập có thể đã không còn tồn tại đến ngày hôm nay. Đó là một đóng góp lặng lẽ nhưng có ý nghĩa lâu dài đối với lịch sử dân tộc.