Câu truyện số 166

NGƯỜI ĐÀN ÔNG ĐI BỘ HƠN HAI MƯƠI NĂM ĐỂ TÌM ĐỒNG ĐỘI

(Câu chuyện về cựu chiến binh Nguyễn Đức Thắng và hành trình tìm hài cốt liệt sĩ)

Có những cuộc chiến kết thúc bằng một bản hiệp định. Nhưng cũng có những cuộc chiến chỉ thật sự khép lại khi người đã ngã xuống được trở về với gia đình.

Đó là lý do mà hơn hai mươi năm sau ngày đất nước thống nhất, cựu chiến binh Nguyễn Đức Thắng vẫn đều đặn khoác ba lô lên vai, lặng lẽ bước vào những cánh rừng từng là chiến trường năm xưa. Ông không mang theo súng, cũng không còn quân phục bạc màu. Trong ba lô chỉ có một chiếc la bàn, vài tấm bản đồ cũ, cuốn sổ ghi chép và những bức thư của thân nhân liệt sĩ gửi gắm niềm hy vọng.

Trong chiến tranh, Nguyễn Đức Thắng từng chiến đấu tại chiến trường miền Trung. Ông chứng kiến nhiều đồng đội hy sinh giữa rừng sâu, trên sườn núi hoặc bên những con suối mà điều kiện chiến đấu không cho phép đưa các anh về hậu phương. Trước khi rời chiến trường, ông chỉ kịp đánh dấu vị trí bằng những ký hiệu rất đơn sơ: một gốc cây lớn, một mỏm đá, một khúc cua của con đường mòn.

Nhiều năm sau hòa bình, ông quyết định quay lại.

Có chuyến đi kéo dài cả tuần giữa rừng già. Có hôm đoàn tìm kiếm phải phát cây mở lối, băng qua những con suối nước xiết và leo lên những sườn núi gần như dựng đứng. Những dấu tích của chiến tranh đã bị thời gian xóa nhòa. Gốc cây năm xưa đã mục nát, đường mòn biến mất dưới lớp lá rừng dày hàng chục centimet. Điều duy nhất còn lại là ký ức của những người lính.

Có lần, sau ba ngày đào tìm không có kết quả, nhiều người định dừng lại. Nguyễn Đức Thắng lặng lẽ mở cuốn sổ cũ, nhìn lại từng dòng ghi chép đã ngả màu. Ông xin đào thêm vài mét nữa. Chính ở vị trí ấy, đoàn tìm thấy những di vật đầu tiên: một chiếc cúc áo, mảnh tăng võng và chiếc lược nhôm khắc tên người chủ.

Khoảnh khắc ấy, cả khu rừng như lặng đi.

Mỗi lần xác định được danh tính một liệt sĩ, Nguyễn Đức Thắng đều tự mình đến thắp nén hương trước khi bàn giao hài cốt cho gia đình. Ông luôn nói rằng, mình chỉ đang làm nốt lời hứa với đồng đội: "Nếu ai còn sống, hãy đưa chúng tôi về."

Hơn hai mươi năm kiên trì, ông đã góp phần tìm kiếm và cung cấp thông tin giúp nhiều gia đình đón người thân trở về. Con số ấy không thể đo bằng thành tích hay phần thưởng, bởi giá trị lớn nhất là những cuộc đoàn tụ sau hàng chục năm chờ đợi.

Chiến tranh đã lùi xa, nhưng trên khắp đất nước vẫn còn nhiều người như Nguyễn Đức Thắng âm thầm nối dài hành trình của những người lính. Họ không tìm kiếm vinh quang. Họ chỉ mong mỗi nấm mộ vô danh rồi sẽ có tên, mỗi người con ngã xuống sẽ một lần được trở về trong vòng tay của quê hương.

DẤU ẤN LỊCH SỬ

• Thời gian: Sau năm 1975.