Câu truyện số 169

NGƯỜI ĐẶT VIÊN GẠCH ĐẦU TIÊN CHO NGÀNH QUÂN Y

(Câu chuyện về Giáo sư, bác sĩ Vũ Đình Tụng)

Cuối tháng 12 năm 1946, Hà Nội rực đỏ trong khói lửa của những ngày đầu Toàn quốc kháng chiến. Tiếng súng vang lên ở khắp các phố phường, từng đoàn người rời thành phố để bước vào cuộc kháng chiến lâu dài. Giữa dòng người ấy có một bác sĩ đã quyết định từ bỏ cuộc sống ổn định để đi theo Chính phủ kháng chiến. Đó là Vũ Đình Tụng.

Trước Cách mạng Tháng Tám, ông là một bác sĩ có uy tín, được đào tạo bài bản và có điều kiện làm việc tốt. Nhưng khi đất nước bước vào cuộc chiến giữ nền độc lập non trẻ, ông hiểu rằng bệnh viện không còn chỉ nằm trong những tòa nhà kiên cố. Từ nay, bệnh viện có thể là một mái lán giữa rừng, một hang đá ven núi hay một căn hầm đào vội bên sườn đồi.

Những ngày đầu ở chiến khu Việt Bắc, điều kiện y tế vô cùng thiếu thốn. Thuốc men khan hiếm, dụng cụ phẫu thuật không đủ, nhiều ca mổ phải thực hiện dưới ánh đèn dầu hoặc ánh đuốc. Có những đêm, tiếng bom vọng từ xa vẫn không làm bàn tay người bác sĩ run lên khi cầm dao mổ.

Vũ Đình Tụng dành nhiều thời gian để đào tạo đội ngũ quân y. Ông trực tiếp giảng bài cho những y sĩ trẻ, hướng dẫn cách xử lý vết thương chiến trường, cách phòng chống dịch bệnh trong điều kiện rừng núi và cách tổ chức các trạm cứu chữa lưu động. Đối với ông, cứu được một thương binh cũng đồng nghĩa giữ lại một người lính cho Tổ quốc.

Trong cuộc đời mình, Vũ Đình Tụng còn trải qua một nỗi đau riêng mà nhiều người biết đến. Người con trai của ông là Vũ Văn Cẩn, chiến sĩ Trung đoàn Thủ đô, đã anh dũng hy sinh trong những ngày chiến đấu bảo vệ Hà Nội. Khi Chủ tịch Hồ Chí Minh gửi thư chia buồn, ông xúc động viết rằng mình coi sự hy sinh của con là sự hy sinh vì độc lập của dân tộc và sẽ tiếp tục làm tròn nhiệm vụ của một người thầy thuốc cách mạng.

Chính sự kiên cường ấy khiến đồng đội càng thêm kính trọng ông. Dù mất đi người con duy nhất, ông vẫn trở lại công việc, tiếp tục chăm sóc thương bệnh binh và xây dựng nền quân y còn rất non trẻ của nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa.

Sau này, ngành Quân y Việt Nam ngày càng phát triển với hệ thống bệnh viện, trường đào tạo và đội ngũ y, bác sĩ đông đảo. Nhưng những người đi sau vẫn luôn nhắc đến Vũ Đình Tụng như một trong những người đặt nền móng đầu tiên cho ngành quân y cách mạng.

Ông không trực tiếp cầm súng ngoài chiến hào. Vũ khí của ông là chiếc áo blouse trắng, chiếc ống nghe và đôi bàn tay cứu người. Trong chiến tranh, có những chiến công được ghi bằng tiếng súng, nhưng cũng có những chiến công được viết nên bằng nhịp tim của những người lính được cứu sống.

DẤU ẤN LỊCH SỬ

• Thời gian: Từ năm 1946 trong những năm đầu kháng chiến chống thực dân Pháp.