Câu truyện số 170

CHUYẾN TÀU KHÔNG BAO GIỜ CẬP BẾN

(Câu chuyện về Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Bông Văn Dĩa và những chuyến tàu không số trên Đường Hồ Chí Minh trên biển)

Đêm xuống rất nhanh trên vùng biển Cà Mau. Giữa màn đêm đặc quánh, một con tàu gỗ lặng lẽ rời bến. Không đèn tín hiệu. Không còi. Không một dấu hiệu nào cho thấy nó đang thực hiện một nhiệm vụ đặc biệt.

Thoạt nhìn, đó chỉ là một chiếc tàu đánh cá của ngư dân miền biển. Nhưng dưới lớp lưới, những thùng cá và các vật dụng sinh hoạt là hàng chục tấn vũ khí, thuốc men và thiết bị quân sự đang được bí mật vận chuyển vào chiến trường miền Nam.

Một trong những người đặt nền móng cho tuyến vận tải đặc biệt ấy là Bông Văn Dĩa, người con của vùng đất Cà Mau.

Sinh ra trong gia đình làm nghề sông nước, ông thuộc từng con lạch, từng cửa biển, từng bãi cạn của vùng cực Nam Tổ quốc. Chính sự am hiểu ấy đã giúp ông nhiều lần đưa cán bộ vượt qua sự kiểm soát của đối phương ngay từ những năm đầu kháng chiến.

Khi Trung ương quyết định mở tuyến vận tải chiến lược trên biển, Bông Văn Dĩa được giao nhiệm vụ nghiên cứu hải trình. Không có hải đồ hiện đại hay thiết bị định vị điện tử như ngày nay, những người đi biển khi ấy chủ yếu xác định phương hướng bằng sao trời, hướng gió, con nước và kinh nghiệm tích lũy suốt nhiều năm.

Mỗi chuyến đi đều là một lần đối mặt với hiểm nguy.

Ban ngày, tàu phải ngụy trang như tàu đánh cá. Ban đêm mới tranh thủ hành trình. Chỉ cần bị phát hiện, toàn bộ tàu, hàng hóa và thủy thủ đoàn có thể bị tiêu diệt ngay trên biển.

Có chuyến đi kéo dài nhiều ngày trong sóng lớn. Có lúc tàu phải tắt máy, thả trôi theo dòng nước để tránh sự truy đuổi của tàu tuần tra. Thủy thủ không dám nói lớn, không dám châm một điếu thuốc vì chỉ một đốm lửa nhỏ cũng có thể khiến con tàu lộ vị trí.

Những kinh nghiệm quý báu do Bông Văn Dĩa và đồng đội tích lũy đã góp phần hình thành tuyến vận tải sau này được biết đến với tên gọi Đường Hồ Chí Minh trên biển. Hàng trăm chuyến tàu đã âm thầm vượt sóng, đưa hàng nghìn tấn vũ khí và hàng hóa vào miền Nam, góp phần quan trọng cho cuộc kháng chiến chống Mỹ.

Điều đáng quý ở Bông Văn Dĩa không chỉ là lòng dũng cảm mà còn là sự sáng tạo. Ông luôn tìm cách thay đổi hải trình, cải tiến phương thức ngụy trang và tận dụng quy luật của biển cả để bảo đảm an toàn cho mỗi chuyến đi. Nhiều kinh nghiệm của ông sau này được phổ biến rộng rãi cho các thủy thủ trên toàn tuyến.

Sau ngày đất nước thống nhất, khi nhắc về những con tàu không số, người ta thường nhớ đến những chuyến hải trình kỳ diệu giữa đại dương. Nhưng phía sau mỗi chuyến đi ấy là công sức của những người mở đường như Bông Văn Dĩa – những con người lặng lẽ biến biển cả thành một tuyến đường chiến lược, góp phần làm nên thắng lợi của dân tộc.

DẤU ẤN LỊCH SỬ

• Thời gian: Những năm đầu hình thành Đường Hồ Chí Minh trên biển (đầu thập niên 1960).