Câu truyện số 203

TỔNG CÔNG TRÌNH SƯ CỦA CÂY CẦU HUYỀN THOẠI

(Câu chuyện về Tổng công trình sư Nguyễn Đình Doãn)

Tháng 7 năm 1961, trên dòng sông Mã hùng vĩ của xứ Thanh, hàng nghìn cán bộ, kỹ sư và công nhân bắt đầu một công trình mà nhiều chuyên gia nước ngoài khi ấy cho rằng rất khó có thể hoàn thành bằng năng lực của Việt Nam.

Đó là công trình xây dựng cầu Hàm Rồng.

Người được giao trọng trách chỉ huy kỹ thuật là Nguyễn Đình Doãn – Tổng công trình sư đầu tiên của ngành Giao thông Vận tải Việt Nam.

Sinh năm 1928, Nguyễn Đình Doãn sớm theo học ngành cầu đường. Trong những năm đất nước còn vô vàn khó khăn, ông luôn tâm niệm rằng muốn phát triển thì trước hết phải có những cây cầu nối liền mọi miền Tổ quốc.

Khi được giao nhiệm vụ xây dựng cầu Hàm Rồng, trước mắt ông là vô số thử thách.

Dòng sông Mã chảy xiết.

Địa chất phức tạp.

Máy móc còn rất thiếu.

Trong khi đó, cây cầu phải đủ vững chắc để mang cả đường sắt lẫn đường bộ, trở thành tuyến giao thông huyết mạch của miền Bắc.

Sau nhiều lần khảo sát, Nguyễn Đình Doãn cùng các cộng sự quyết định áp dụng nhiều giải pháp kỹ thuật mới, trong đó có việc khoan cọc ống xuống nền đá hoa cương dưới lòng sông – một công việc vô cùng khó khăn trong điều kiện kỹ thuật lúc bấy giờ.

Ngày 19 tháng 5 năm 1964, cầu Hàm Rồng chính thức được khánh thành.

Niềm vui chưa kéo dài bao lâu thì chiến tranh phá hoại của không quân Mỹ bắt đầu.

Từ năm 1965, cầu Hàm Rồng trở thành mục tiêu đánh phá ác liệt.

Hàng nghìn lượt máy bay liên tiếp ném bom với quyết tâm cắt đứt tuyến giao thông chiến lược.

Mỗi lần cầu bị hư hại, Nguyễn Đình Doãn lại cùng các kỹ sư và công nhân có mặt ngay tại hiện trường.

Bom vừa ngớt.

Khói còn chưa tan.

Họ đã bắt đầu đo đạc, tính toán và tổ chức sửa chữa.

Ông luôn nhắc đồng nghiệp:

• "Cầu phải thông xe sớm nhất có thể."

Đó không chỉ là nhiệm vụ của một người kỹ sư.

Đó là trách nhiệm đối với hàng vạn chuyến tàu, chuyến xe đang chờ vượt sông để chi viện cho tiền tuyến.

Suốt những năm chiến tranh, cầu Hàm Rồng nhiều lần bị đánh phá nhưng vẫn đứng vững.

Mỗi lần bị hư hỏng, cây cầu lại được sửa chữa thần tốc để bảo đảm giao thông thông suốt. Quân và dân Hàm Rồng đã phối hợp bảo vệ cây cầu, tạo nên một biểu tượng về ý chí và bản lĩnh của Việt Nam trong kháng chiến chống Mỹ.

Sau ngày hòa bình lập lại, Nguyễn Đình Doãn tiếp tục trực tiếp chỉ đạo việc khôi phục cầu Hàm Rồng.

Ngày cây cầu thông xe trở lại cũng là một trong những khoảnh khắc khiến ông xúc động nhất sau nhiều năm gắn bó với công trình.

Trong suốt cuộc đời làm nghề, ông còn tham gia chỉ đạo xây dựng nhiều cây cầu lớn khác của đất nước, đào tạo nhiều thế hệ kỹ sư cầu đường.

Nhưng mỗi khi nhắc đến tên ông, người ta vẫn nhớ trước hết đến cây cầu Hàm Rồng.

Không chỉ vì đó là một công trình kỹ thuật.

Mà bởi nó là biểu tượng của trí tuệ, lòng dũng cảm và sự bền bỉ của những con người đã giữ vững mạch máu giao thông trong những năm tháng chiến tranh ác liệt.

DẤU ẤN LỊCH SỬ

• Thời gian: 1961–1973.