Câu truyện số 216
CHIẾC GHẾ GỖ CUỐI LỚP
CHIẾC GHẾ GỖ CUỐI LỚP
Mùa thu năm 1967.
Ngôi trường cấp I của xã chỉ có ba gian nhà lợp lá cọ.
Mỗi lớp học đều chật kín học sinh.
Bàn ghế được đóng từ những tấm gỗ rừng, không đều nhau.
Trong lớp Ba có một chiếc ghế đặt ở cuối lớp.
Chiếc ghế ấy cũ hơn tất cả những chiếc còn lại.
Một chân ghế đã được buộc bằng dây thép.
Mặt ghế nhẵn bóng vì đã qua biết bao thế hệ học trò.
Lạ một điều, sáng nào cũng có người ngồi ở đó.
Nhưng chiều đến, chiếc ghế lại bỏ trống.
Cô giáo Hương biết vì sao.
Cậu học trò ngồi chiếc ghế ấy tên Bình.
Nhà Bình ở cách trường gần sáu cây số.
Buổi sáng em đến lớp.
Đúng mười giờ, em xin phép cô về sớm.
Không phải vì lười học.
Mà để kịp theo mẹ lên đồi chặt củi.
Chiều tối, hai mẹ con lại gùi củi đổi lấy gạo.
Có hôm Bình trở lại trường khi mặt trời đã lặn.
Em đứng ngoài cửa sổ.
Lặng lẽ nghe cô giảng bài.
Một buổi chiều, cô giáo nhìn thấy bóng cậu bé ngoài cửa.
Cô không gọi vào.
Chỉ cố ý giảng chậm hơn.
Viết từng chữ to hơn.
Để Bình có thể nhìn rõ.
Hôm sau, trên chiếc ghế cuối lớp xuất hiện một quyển vở.
Trong đó chép đầy đủ bài học của ngày hôm trước.
Không có tên người viết.
Chỉ có một mẩu giấy nhỏ.
"Để bạn khỏi phải chép lại."
Từ hôm ấy, ngày nào cũng vậy.
Chiều đến, Bình lại mở quyển vở.
Đã có sẵn bài học.
Có hôm còn kèm một phép toán được giải cẩn thận.
Một bài chính tả được gạch chân những chữ khó.
Bình hỏi mãi.
Không ai nhận.
Mãi đến cuối năm học, em mới biết.
Người chép bài là cả lớp.
Mỗi bạn một ngày.
Không ai muốn Bình bỏ học.
Mùa hè năm sau, chiến tranh ác liệt hơn.
Nhiều gia đình phải sơ tán.
Ngôi trường cũng chuyển sang học trong hầm.
Chiếc ghế gỗ cuối lớp không mang theo được.
Nó ở lại ngôi trường cũ.
Lặng lẽ giữa căn phòng đã không còn tiếng đánh vần.
Nhiều năm sau, khi trường được xây lại bằng gạch.
Thầy Bình – giờ đã là giáo viên của chính ngôi trường ấy – xin mang chiếc ghế cũ về đặt trong phòng truyền thống.
Các học sinh hỏi:
Sao thầy không thay chiếc ghế mới?
Thầy Bình mỉm cười.
Vì chiếc ghế này đã dạy thầy một bài học mà sách giáo khoa không có.
Rồi thầy kể cho học trò nghe về quyển vở không có tên người viết.
Về những người bạn năm xưa đã âm thầm chép bài để một cậu bé nghèo không phải bỏ học.
Chiếc ghế gỗ ấy chẳng còn nguyên vẹn.
Nhưng mỗi vết xước trên mặt ghế đều nhắc rằng, trong những năm tháng khó khăn nhất, tri thức không chỉ được truyền đi bằng lời giảng của thầy cô.
Mà còn được giữ gìn bằng sự sẻ chia của những đứa trẻ biết nghĩ cho nhau.
