Cây Bút Chì Gãy Nửa

Tựa đề: Cây Bút Chì Gãy Nửa

Năm 1970, trong một lớp học nhỏ lợp mái tranh, có một cây bút chì gãy nửa được đặt trong hộp bút của An.

Không ai để ý đến nó. Nó ngắn hơn những cây khác, đầu đã mòn, vết gãy cũ được gọt lại nhiều lần đến mức không còn thẳng nữa.

Nhưng An không bỏ nó.

“Cây này viết không còn tốt nữa,” bạn cùng bàn nói.

An chỉ cười:
“Vẫn viết được.”

Lớp học khi đó đơn sơ. Bảng đen nứt nhẹ ở góc, bàn ghế cũ kêu cót két mỗi lần ai cựa mình. Nhưng cô giáo vẫn đều đặn giảng bài, và An vẫn đều đặn ghi chép bằng cây bút chì gãy.

Năm 1972, trường phải tạm dừng học nhiều lần vì chiến sự gần hơn. Có những buổi học chỉ kéo dài nửa giờ rồi phải sơ tán xuống hầm.

Trong một lần như vậy, An làm rơi hộp bút.

Khi nhặt lên, cậu thấy cây bút chì gãy nửa bị lăn ra ngoài, đầu gãy thêm một chút nữa.

Cậu nhìn nó rất lâu.

“Thôi bỏ đi,” một bạn nói. “Gãy rồi.”

An không trả lời. Cậu chỉ nhặt nó lên, bỏ lại vào hộp.

Tối hôm đó, trong ánh đèn dầu mờ, An vẫn dùng nó để viết bài tập.

Chữ hơi xấu hơn, nét hơi run hơn, nhưng vẫn đọc được.

“Em không đổi bút mới à?” mẹ hỏi.

An lắc đầu:
“Cây này quen tay rồi.”

Mẹ không nói gì thêm.

Năm 1974, giấy vở bắt đầu thiếu. Mỗi trang đều được dùng cẩn thận, không viết dư, không vẽ nguệch ngoạc.

Cây bút chì gãy nửa ngày càng ngắn lại.

Có lần cô giáo nhìn thấy, hỏi:
“Em có muốn cô cho cây mới không?”

An suy nghĩ một lúc rồi nói:
“Cây này vẫn còn viết được ạ.”

Cô giáo gật đầu, không ép.

Một buổi chiều, khi lớp tan sớm, An ngồi lại một mình trong lớp.

Cậu lấy bút chì ra.

Nhìn nó rất lâu.

Rồi cậu viết vào góc vở:

“Hôm nay trời có gió.”

Chỉ một câu ngắn.

Nhưng nét chữ rõ ràng.

Năm 1975, chiến tranh kết thúc.

Trường học mở lại đầy đủ. Học sinh trở về đông hơn.

An giờ đã lớn hơn, không còn là cậu bé ngồi trong lớp học tranh tre nữa.

Ngày đầu tiên trở lại lớp mới, cậu mở hộp bút.

Cây bút chì gãy nửa vẫn ở đó.

Ngắn đến mức gần như không cầm được nữa.

Bạn cùng lớp nhìn thấy, nói:
“Cái này còn dùng được gì nữa?”

An không trả lời ngay.

Cậu đặt nó lên bàn.

Rồi cậu viết thử.

Nét chữ vẫn ra, dù rất nhỏ.

Cậu gật đầu:
“Vẫn viết được.”

Không ai nói thêm.

Cuối giờ học, cô giáo đi qua, nhìn thấy cây bút.

Cô im lặng một lúc, rồi nói:
“Có những thứ không cần nguyên vẹn mới có giá trị.”

An không nhìn lên, chỉ gật đầu.

Chiều hôm đó, cậu mang cây bút về.

Không phải vì nó tốt.

Mà vì nó đã đi cùng cậu qua rất nhiều ngày—những ngày tưởng như không còn đủ để viết tiếp điều gì nữa.

Và lần đầu tiên, An hiểu rằng:

Không phải nét bút phải thẳng mới viết được điều đúng.

Chỉ cần còn viết được… là đủ để đi tiếp.