Cây đàn ghi ta – bạn tâm tình của người lính đảo

Cây đàn ghi ta – bạn tâm tình của người lính đảoTrong những hiện vật tiêu biểu phản ánh cuộc sống chiến đấu và sinh hoạt của các cán bộ, chiến sĩ thực hiện nhiệm vụ bảo vệ biển, đảo của Tổ quốc, Bảo tàng Lịch sử Quân sự Việt Nam đang lưu giữ Cây đàn ghi ta của cán bộ, chiến sĩ Lữ đoàn 146, Vùng 4, Quân chủng Hải quân sử dụng tại đảo Tiên Nữ, Quần đảo Trường Sa.Đàn ghi ta còn có tên là Tây Ban cầm, là một trong những nhạc cụ phổ biến trong đời sống văn hóa âm nhạc ở khắp nơi trên thế giới. Ở Việt Nam, từ những năm tháng bão lửa của cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp và đế quốc Mỹ, cây đàn ghi ta đã trở thành người bạn thân thiết, gắn bó với người lính trên khắp các chiến trường, góp phần bồi đắp sức mạnh tinh thần cho mỗi người lính vượt qua khó khăn, gian khổ để hoàn thành xuất sắc mọi nhiệm vụ được giao. Cùng với cây đàn, người lính hát cho nhau nghe trước giờ ra trận, giữa khoảng lặng của những trận đánh và hát để tưởng nhớ về đồng đội đã ngã xuống. Không rõ từ bao giờ, cây đàn ghi ta với người lính đã trở thành một hình ảnh đẹp của Bộ đội Cụ Hồ. Đối với những người lính đảo, cây đàn ghi ta lại càng đặc biệt thân thiết, gắn bó. Giữa muôn trùng sóng nước đại dương, khó khăn gian khổ, thiếu thốn đủ bề, nhất là sự thiếu thốn hơi ấm của gia đình, cây đàn ghi ta đã trở thành bạn tâm tình, vun đắp sức mạnh tinh thần, bản lĩnh chính trị cho người chiến sĩ. Tiếng đàn ghi ta ngân lên hòa cùng lời ca tiếng hát đã đem đến cho người chiến sĩ nguồn năng lượng, cảm hứng và sức mạnh tinh thần, xua tan mệt mỏi, quên đi khó khăn gian khổ, giúp các cán bộ, chiến sĩ vơi bớt nỗi nhớ về đất liền, nơi có cha mẹ, vợ con và những người thân yêu dấu. Tiếng đàn ghi ta ngân vang hòa cùng tiếng sóng, tiếng gió còn là một lời khẳng định về ý chí sắt đá của người lính đảo quyết tâm vệ vững chắc chủ quyền biển đảo thiêng liêng của Tổ quốc. Cây đàn ghi ta được làm bằng gỗ, do Lữ đoàn 146, Vùng 4 Hải quân cấp cho cán bộ, chiến sĩ đảo Tiên Nữ năm 1988. Trong suốt 12 năm (từ năm 1988-2000), cây đàn ghi ta đã trở thành người bạn tâm tình của những người lính đảo Tiên Nữ. Thời điểm đó, đời sống vật chất, tinh thần của cán bộ, chiến sĩ trên Quần đảo Trường Sa nói chung, đảo Tiên Nữ nói riêng còn nhiều gian khổ, khó khăn, thiếu thốn đã phần nào tác động đến tâm tư, tình cảm của cán bộ, chiến sĩ. Thời gian đầu mới ra đảo, không ít cán bộ, chiến sĩ bỡ ngỡ với cuộc sống ngoài đảo xa, không tránh khỏi bâng khuâng nỗi nhớ người thân, nhớ đất liền. Vào những phút giây được nghỉ ngơi, thư giãn, các anh chỉ biết dành thời gian đọc báo, đi bắt cá và những con ốc biển, hay ngồi ngắm hoàng hôn trên biển, nhắn gửi tình yêu và nỗi nhớ về đất liền... Tiếng đàn ghi ta vang lên đã giúp các anh vơi bớt nỗi nhớ quê hương, gia đình, an tâm công tác, hoàn thành tốt nhiệm vụ được giao. Đa số các cán bộ, chiến sĩ khi mới về nhận nhiệm vụ trên đảo đều không biết chơi đàn ghi ta, nhưng sau một thời gian gắn bó với đảo, thông qua sinh hoạt hằng ngày, mọi người tự dạy cho nhau biết cách chơi. Nhiều chiến sĩ sau những giờ bồng súng canh giữ biển đảo thì lại ôm đàn ca hát, không ít cán bộ, chiến sĩ trên đảo Tiên Nữ đàn và hát rất hay. Giữa nơi muôn trùng sóng nước, tiếng đàn và lời ca của các anh ngân lên át tiếng gió, thể hiện tâm tư, tình cảm, tình yêu cháy bỏng, mãnh liệt với biển đảo và Tổ quốc. Có thời điểm đàn bị đứt dây nhưng chưa được đất liền tiếp tế kịp, dù chỉ còn một dây nhưng trên tay những người lính đảo, tiếng đàn vẫn ngân lên với những giai điệu rộn rã như nhạc sĩ Minh Quang đã ghi trong ca khúc “Cây đàn ghi ta một dây”: Chỉ lính đảo xa mới đàn ghi ta một dây
Chỉ lính đảo xa mới hát với đàn ghi ta một dây
Gió trăm ngàn cơn gió mới hát được một lời
Sóng trăm ngàn con sóng mới vỗ được vào bờ
Mà đàn ghi ta một dây của lính đảo xa chúng tôi
Cứ hát mãi
Hát cho hoàng hôn xuống (át tiếng gió)
Hát cho mặt trời lên (át tiếng gió)
Những tâm tình vị biển, dù rằng đảo xa
Câu ước hẹn tự do dù đàn một dây vẫn âm vang biển
Những bài tình ca. Cây đàn ghi ta đã được cán bộ, chiến sĩ đảo Tiên Nữ sử dụng thường xuyên trong các giờ nghỉ, các buổi sinh hoạt văn hóa văn nghệ, sinh nhật đồng đội và trong những dịp kỷ niệm các ngày lễ, tết của đất nước. Qua thời gian dài sử dụng thường xuyên, liên tục ở môi trường khắc nghiệt đầy nắng, gió và vị mặn của nước biển, cây đàn ghi ta đã trở nên mòn, cũ. Khi được trao tặng Bảo tàng Lịch sử Quân sự Việt Nam, cây đàn ghi ta chỉ còn lại 4 dây (Mi, La, Re, Sol), phím đàn bị cong và mòn nhiều. Điều đặc biệt ở cây đàn ghi ta này không chỉ dừng lại ở đó mà còn ở dòng chữ ghi trên mặt trước của đàn: “Đảo Tiên Nữ 2B.01.88 – Tình Đảng, Tình Đất nước, Tình Nhân dân luôn vang vọng trong lòng người lính đảo”. Dòng chữ đã cho thấy rõ tâm hồn đẹp, sự son sắc, thủy chung, trọn nghĩa vẹn tình và minh chứng sinh động cho tình yêu quê hương, đất nước trong trái tim mỗi người lính đảo. Cây đàn ghi ta của cán bộ, chiến sĩ đảo Tiên Nữ, Quần đảo Trường Sa với số đăng ký 8874G-194. Ảnh BTLSQSVN. Cây đàn ghi ta mộc mạc, giản dị nhưng đã minh chứng sinh động cho trái tim yêu nước sục sôi, yêu biển đảo cháy bóng, thể hiện rõ nét tinh thần, ý chí và khát vọng cao đẹp của các thế hệ cán bộ, chiến sĩ công tác trên đảo Tiên Nữ. Những năm tháng gắn bó với cán bộ, chiến sĩ đảo Tiên Nữ, cây đàn ghi ta đã trở thành người bạn tâm tình, đem đến niềm vui, giúp lớp lớp các thế hệ cán bộ, chiến sĩ trên đảo an tâm công tác, sẵn sàng nhận và hoàn thành tốt mọi nhiệm vụ được giao, góp phần đáp ứng yêu cầu quản lý, bảo vệ vững chắc chủ quyền biển, đảo thiêng liêng của Tổ quốc./. Trần Thị Vân