Cây Đàn Mandolin Trong Góc Hầm

Ông Lê Minh Quang kể rằng năm 1971, ông là thành viên của một đội văn công thường xuyên biểu diễn phục vụ các đơn vị bộ đội ở tuyến sau và tuyến trước. Hành trang của ông ngoài vài bộ quần áo còn có một cây đàn mandolin đã cũ. Cây đàn là món quà của người thầy dạy nhạc trao tặng trước ngày ông lên đường. Người thầy nói: — Hãy để tiếng đàn mang niềm vui đến cho những người đang ngày đêm làm nhiệm vụ. Ông Quang luôn ghi nhớ lời dặn ấy. Những chuyến đi của đội văn công rất gian nan. Có khi phải băng rừng hàng chục cây số, có khi biểu diễn ngay dưới những tán cây hoặc trong những căn hầm dã chiến. Sân khấu thường chỉ là một khoảng đất trống được thắp sáng bằng vài ngọn đèn dầu. Mỗi lần biểu diễn, cây đàn mandolin của ông lại cất lên những giai điệu quen thuộc. Các chiến sĩ ngồi thành vòng tròn, chăm chú lắng nghe. Có người vừa trở về sau nhiệm vụ, quần áo còn lấm bụi đất; có người chuẩn bị lên đường ngay trong đêm. Một buổi tối cuối năm 1972, đội văn công đến biểu diễn cho một đơn vị vừa trải qua nhiều tuần làm nhiệm vụ liên tục. Không khí lúc đầu khá trầm lắng vì ai cũng mệt mỏi. Khi ông Quang cất tiếng hát cùng tiếng đàn mandolin, nhiều chiến sĩ bắt đầu hát theo. Chỉ một lúc sau, cả khu rừng nhỏ vang lên những giai điệu quen thuộc. Sau buổi biểu diễn, một chiến sĩ trẻ đến bắt tay ông và nói: — Nghe tiếng đàn, tôi như được gặp lại quê hương của mình. Câu nói ấy khiến ông Quang nhớ mãi. Có lần trong lúc hành quân dưới mưa lớn, cây đàn bị ngấm nước, một dây đàn bị đứt. Ông rất buồn vì nghĩ rằng sẽ không thể tiếp tục biểu diễn. Biết chuyện, các chiến sĩ trong đơn vị đã cùng nhau tìm vật liệu thay dây đàn và giúp ông sửa chữa. Khi cây đàn phát ra âm thanh trở lại, mọi người vui mừng như vừa hoàn thành một nhiệm vụ quan trọng. Chiến tranh kết thúc, ông Quang mang cây đàn trở về quê nhà. Dù lớp gỗ đã sẫm màu theo năm tháng và có vài vết nứt nhỏ, ông vẫn giữ gìn cẩn thận. Mỗi lần gặp lại đồng đội, ông thường mang cây đàn ra gảy vài giai điệu cũ. Những âm thanh ấy đưa mọi người trở về với tuổi trẻ, với những đêm biểu diễn giữa rừng sâu và những nụ cười giản dị của người lính. Ông Quang cho rằng trong thời hoa lửa, không chỉ có những trận đánh hay những cuộc hành quân đáng nhớ. Những lời ca, tiếng đàn và tình cảm chân thành giữa con người với con người cũng là một phần đẹp đẽ của ký ức chiến tranh. Đối với ông, cây đàn mandolin trong góc hầm là biểu tượng của niềm lạc quan, tình đồng đội và sức mạnh tinh thần đã giúp những người lính vững tin vượt qua những năm tháng gian lao của dân tộc.