“CÂY GẬY VÀ CỦ CÀ RỐT” TRONG NHÀ TÙ CÔN ĐẢO
Bài viết tái hiện những thủ đoạn đàn áp và mua chuộc tù nhân chính trị tại Côn Đảo qua lời kể của Võ Thị Thắng. Qua đó góp phần khắc họa bản lĩnh và lòng trung thành của những người chiến sĩ cách mạng trong lao tù.
Nhân vật trong câu chuyện: Võ Thị Thắng, quê xã Tân Bửu, huyện Bến Lức, tỉnh Long An; nữ chiến sĩ cách mạng từng bị địch bắt giam tại nhà tù Côn Đảo trong thời kỳ kháng chiến chống Mỹ cứu nước.
Bên cạnh những trận đòn tra tấn dã man, chính quyền Sài Gòn và cố vấn Mỹ tại Côn Đảo còn sử dụng nhiều thủ đoạn tâm lý nhằm làm lung lay ý chí của tù nhân chính trị. Một trong những phương thức mà Võ Thị Thắng và nhiều nữ tù từng nhắc đến chính là chính sách “cây gậy và củ cà rốt”.
Theo lời kể của nhiều cựu tù chính trị, sau khi dùng bạo lực để đàn áp, quản giáo lại tìm cách dụ dỗ tù nhân bằng những lời hứa hẹn về cuộc sống dễ chịu hơn nếu chấp nhận “hợp tác” hoặc từ bỏ lập trường cách mạng.
Những người đồng ý khai báo hoặc chấp nhận chiêu hồi có thể được chuyển sang khu giam nhẹ hơn, được ăn uống khá hơn hoặc được gặp người thân. Ngược lại, những ai tiếp tục đấu tranh sẽ bị đưa vào diện “ngoan cố”, thường xuyên bị biệt giam hoặc hành hạ.
Theo Võ Thị Thắng kể lại, có thời điểm quản giáo trực tiếp gọi chị lên để thuyết phục rằng chỉ cần “giơ tay đồng ý” thì cuộc sống trong tù sẽ dễ chịu hơn rất nhiều.
Tuy nhiên, đối với những người tù cách mạng, điều đáng sợ nhất không phải là đói khát hay đòn roi mà là việc phản bội lý tưởng và đồng đội của mình.
Theo nhiều nữ tù chính trị, cuộc đấu tranh khó khăn nhất đôi khi không phải với kẻ thù bên ngoài mà là cuộc đấu tranh với chính bản thân mình giữa ranh giới sống còn.
Trong hoàn cảnh bị cô lập, đói khát và tra tấn kéo dài, việc giữ vững niềm tin cách mạng là thử thách vô cùng lớn. Nhưng chính tinh thần đoàn kết và sự động viên giữa chị em tù chính trị đã giúp nhiều người vượt qua cám dỗ và áp lực tâm lý.
Đối với Võ Thị Thắng, những năm tháng tại Côn Đảo đã cho chị hiểu sâu sắc rằng ý chí và lòng trung thành là sức mạnh lớn nhất của người chiến sĩ cách mạng.
Ngày nay, câu chuyện về “cây gậy và củ cà rốt” trong lao tù Côn Đảo vẫn giúp nhiều người hiểu hơn về cuộc đấu tranh âm thầm nhưng vô cùng quyết liệt của các tù nhân chính trị Việt Nam thời chiến.
