CĐ Việt - Đức

Dưới đây là câu chuyện về một nhân vật có thật khác, không trùng tên các nhân vật trước: Mẹ Suốt – Nguyễn Thị Suốt. Mẹ tên thật là Nguyễn Thị Suốt, sinh năm 1908 tại Quảng Bình; trong những năm chiến tranh phá hoại miền Bắc, mẹ đã chèo đò chở bộ đội, thương binh, vũ khí qua sông Nhật Lệ, góp phần giữ vững mạch giao thông, liên lạc giữa hai bờ.

Mái chèo giữa bom rơi

Có những người anh hùng không mặc áo lính, không mang quân hàm, không đứng trên lễ đài hay trận địa lớn, nhưng cuộc đời họ lại trở thành một khúc ca đẹp đẽ về lòng yêu nước. Họ bình dị như hạt lúa, dòng sông, con đò, mái nhà quê hương; nhưng khi Tổ quốc cần, họ đã đứng lên bằng tất cả trái tim của mình.

Mẹ Suốt là một con người như thế.

Mẹ sinh ra bên dòng Nhật Lệ, nơi có nắng gió miền Trung, có con sông hiền hòa chảy qua thành phố Đồng Hới, có những làng chài lam lũ bám biển, bám sông để sống. Cuộc đời mẹ từ nhỏ đã nhiều cơ cực. Mẹ từng trải qua những năm tháng nghèo khó, vất vả, lớn lên cùng mưa nắng, cùng mái chèo, con nước và những nhọc nhằn của người dân lao động.

Nhưng chính cuộc đời lam lũ ấy đã rèn cho mẹ một tấm lòng bền bỉ, chịu thương chịu khó và giàu tình yêu quê hương.

Khi chiến tranh lan ra miền Bắc, Quảng Bình trở thành một trong những nơi bị máy bay Mỹ đánh phá ác liệt. Trên bầu trời Đồng Hới, tiếng máy bay gầm rú không còn xa lạ. Những trận bom trút xuống nhà cửa, bến sông, con đường, cây cầu. Dòng Nhật Lệ không còn chỉ là dòng sông của chài lưới và những chuyến đò bình yên, mà trở thành một tuyến đường quan trọng trong mưa bom bão đạn.

Khi ấy, Mẹ Suốt tuổi đã cao, mái tóc đã điểm bạc. Ở cái tuổi đáng lẽ có thể nghỉ ngơi bên con cháu, mẹ lại xung phong nhận nhiệm vụ chèo đò. Mẹ chèo đò không phải để mưu sinh như những ngày thường, mà để chở bộ đội, thương binh, đạn dược, lương thực qua sông; giữ cho con đường chi viện vào tiền tuyến không bị gián đoạn.

Mỗi chuyến đò của mẹ là một lần đối mặt với hiểm nguy.

Trên đầu là máy bay địch. Hai bên bờ là khói lửa. Mặt sông có lúc dậy sóng vì bom nổ gần. Con đò nhỏ bé tròng trành giữa dòng nước, còn người mẹ già vẫn chắc tay chèo, mắt nhìn phía trước, lòng không hề run sợ.

Có thể mẹ cũng sợ chứ. Ai đứng giữa bom rơi mà không biết sợ? Ai nghe tiếng đạn nổ gần mà trái tim không thắt lại? Nhưng tình yêu nước, tình thương bộ đội, thương thương binh, thương những người con đang ra trận đã khiến mẹ vượt lên tất cả.

Mẹ hiểu rằng bên kia sông có người đang cần qua.

Mẹ hiểu rằng phía trước là tiền tuyến đang cần từng viên đạn, từng bao gạo, từng người lính.

Mẹ hiểu rằng nếu con đò dừng lại, có thể một nhiệm vụ sẽ chậm đi, một đoàn quân sẽ gặp khó, một con đường chi viện sẽ bị ngắt quãng.

Vì vậy, mẹ lại chèo.

Ngày nắng cũng chèo.

Đêm tối cũng chèo.

Bom rơi cũng chèo.

Mưa gió cũng chèo.

Mái chèo của mẹ khua trên dòng Nhật Lệ không chỉ đẩy con đò sang sông. Mái chèo ấy còn đẩy niềm tin đi qua khói lửa. Đẩy tình yêu nước đi qua hiểm nguy. Đẩy ý chí Việt Nam vượt qua sự tàn phá của chiến tranh.

Có những người lính trẻ bước xuống con đò của mẹ khi tuổi đời còn rất xanh. Có người ra trận, có người trở về trong thương tích. Mẹ nhìn họ như nhìn những đứa con của mình. Mỗi chuyến đò, mẹ không chỉ chở người qua sông, mà còn gửi theo đó tình thương của một người mẹ Việt Nam dành cho những người con đang chiến đấu vì Tổ quốc.

Hình ảnh Mẹ Suốt chèo đò trên sông Nhật Lệ đã trở thành biểu tượng đẹp đẽ của chủ nghĩa anh hùng cách mạng. Ngày 1/1/1967, mẹ được phong tặng danh hiệu Anh hùng ngành Giao thông vận tải trong chống Mỹ cứu nước.

Nhưng với mẹ, có lẽ danh hiệu lớn nhất không phải là huân chương hay lời ca ngợi. Danh hiệu lớn nhất của mẹ là được góp sức mình cho đất nước. Là thấy bộ đội qua sông an toàn. Là thấy con đường ra trận vẫn thông suốt. Là thấy quê hương dù đau thương nhưng không khuất phục.

Rồi chiến tranh ngày càng ác liệt. Trong một trận bom của máy bay Mỹ năm 1968, Mẹ Suốt đã hy sinh. Mẹ ngã xuống bên dòng sông mà cả đời mẹ gắn bó, bên mảnh đất Quảng Bình kiên cường, nơi mái chèo của mẹ từng đi qua biết bao lần giữa bom rơi đạn nổ.

Mẹ ra đi, nhưng hình ảnh mẹ không mất.

Mẹ còn sống trong dòng Nhật Lệ.

Sống trong tượng đài bên bờ sông.

Sống trong bài thơ, câu hát, trong ký ức của người dân Quảng Bình và của cả dân tộc Việt Nam.

Câu chuyện về Mẹ Suốt làm ta xúc động bởi đó là vẻ đẹp của một con người rất đỗi bình thường mà phi thường. Mẹ không trẻ như những chiến sĩ tuổi đôi mươi. Mẹ không có vũ khí trong tay. Mẹ chỉ có một con đò, một mái chèo và một trái tim yêu nước. Nhưng chính từ những điều giản dị ấy, mẹ đã làm nên một tượng đài bất tử.

Hôm nay, đất nước đã hòa bình. Dòng Nhật Lệ lại xanh trong, những chuyến đò năm xưa đã lùi vào ký ức. Nhưng mỗi khi nhắc đến Mẹ Suốt, lòng ta vẫn thấy hiện lên hình ảnh người mẹ già giữa mưa bom, dáng nhỏ bé mà kiên cường, mái chèo bền bỉ đưa những chuyến đò qua sông.

Mẹ nhắc chúng ta rằng yêu nước không chỉ là những điều lớn lao. Yêu nước có thể bắt đầu từ một công việc bình dị, một nhiệm vụ âm thầm, một hành động trách nhiệm trong lúc quê hương cần đến mình.

Trong thời bình, noi gương Mẹ Suốt là biết sống có trách nhiệm với gia đình, cộng đồng và đất nước; biết làm tốt công việc của mình; biết yêu thương, sẻ chia; biết vượt qua khó khăn để góp phần xây dựng quê hương.

Giữa thời hoa lửa, có một người mẹ đã lấy mái chèo làm vũ khí, lấy con đò làm trận địa, lấy dòng sông làm con đường ra tiền tuyến.

Người mẹ ấy mang tên Nguyễn Thị Suốt.

Nhưng Nhân dân gọi mẹ bằng một cái tên thân thương hơn, thiêng liêng hơn: Mẹ Suốt — người mẹ anh hùng bên dòng Nhật Lệ.