"Cha đẻ của 'Bếp không khói' – Anh hùng Hoàng Cầm: Huyền thoại nuôi quân đánh giặc"

Trong lịch sử chiến tranh thế giới, hiếm có một loại bếp nào lại mang tên chính tác giả và trở thành huyền thoại như "Bếp Hoàng Cầm". Tác giả của nó không phải là một kỹ sư được đào tạo bài bản, mà là một chiến sĩ nuôi quân (anh nuôi) mộc mạc tên là Hoàng Cầm.

Trong chiến dịch Hòa Bình năm 1951 và sau đó là Điện Biên Phủ, bộ đội ta gặp rất nhiều khó khăn trong việc nấu nướng. Nếu nấu ban ngày thì khói bay lên sẽ làm lộ vị trí, máy bay địch sẽ ném bom oanh tạc. Nếu nấu ban đêm thì ánh lửa cũng dễ bị phát hiện. Bộ đội thường xuyên phải ăn cơm nguội, uống nước lã, ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe và sức chiến đấu. Thương đồng đội vất vả, Hoàng Cầm đã trăn trở ngày đêm để tìm cách "giấu khói".

Sau nhiều lần thử nghiệm, ông đã sáng tạo ra một kiểu bếp độc đáo được đào sâu xuống lòng đất. Điểm mấu chốt của chiếc bếp này là hệ thống đường rãnh thoát khói dài, bên trên được lấp đất và ngụy trang bằng cành lá. Khói từ bếp lò sẽ đi qua các rãnh này, bị lọc bớt bụi than và tản ra là là mặt đất như sương mù, khiến máy bay địch không thể phát hiện. Nhờ có bếp Hoàng Cầm, những bữa cơm nóng hổi, những bát nước sôi đã được chuyển đến tận tay chiến sĩ ngay tại chiến hào, góp phần quan trọng làm nên sức mạnh "thần tốc" của quân đội ta.

Chiếc bếp này hiệu quả đến mức nó được sử dụng rộng rãi trong suốt cuộc kháng chiến chống Mỹ và cho đến tận ngày nay vẫn nằm trong danh mục huấn luyện chính quy của quân đội. Tướng Pháp De Castries sau khi thất trận tại Điện Biên Phủ đã phải thốt lên kinh ngạc khi nhìn thấy những chiếc bếp này: "Tôi đã hiểu vì sao các ông thắng. Các ông có những người lính hậu cần vĩ đại".