Cha tôi – một lính biệt kích sông nước Đồng Tháp

Bối cảnh

Vùng Đồng Tháp (và đồng bằng sông Cửu Long) từng là địa bàn ác liệt trong kháng chiến chống Mỹ: sông rạch chằng chịt, vây bủa bom đạn, vùng “sông nước chiến trường”. Ở đó, xuất hiện lực lượng biệt kích sông nước — những người lính dám dấn thân vào rừng tràm, lội ruộng, xuồng thọc sâu địch để phá tuyến, tiếp tế, bảo vệ dân.
Cha của em – anh “Hải” (tên giả) – chính là một trong những người ấy, nhập ngũ năm 1969 và tham gia biệt kích sông nước ở khu vực Đồng Tháp – Long An – Tiền Giang.

Nhiệm vụ biệt kích và thử thách

Anh Hải kể: “Ngày đó xuồng ba lá chạy ban đêm trên kênh rạch, ánh đèn dầu mờ ảo. Ta nghe tiếng ếch nhái, nghe tiếng xa của bom rơi — biết rằng phải thao tác thật nhẹ, thật nhanh.” Nhiệm vụ của anh gồm: đột nhập căn cứ địch bên kia kênh, đặt mìn dưới xuồng chuyển vận, phá kho đạn, hoặc tiếp tế cho chiến sĩ ẩn nấp trong rừng tràm.

Một lần, nhóm anh đang lội xuồng qua rạch nhỏ thì bị địch phát hiện. “Tôi ngồi phía sau trực tiếp đạp mái chèo, xuồng lắc nghiêng nước văng vào mặt. Địch phóng pháo sáng, ánh trắng chói mắt. Tôi tưởng mình bị lộ. Nhưng may là xuồng lách được, chúng tôi đánh mìn rồi rút về.” Khiếp! Bởi vì vùng sông nước không chỉ nguy hiểm vì địch mà còn vì nước sâu – xuồng nhỏ – đêm tối.

Theo bài viết của Quân đội Nhân dân Việt Nam, nghệ thuật đánh du kích vùng sông nước đã phát triển thành một hình thức rất riêng: “di chuyển bằng đường thủy, sử dụng xuồng, tàu mảng, lợi dụng thuỷ triều, rừng tràm, sông rạch để tấn công bất ngờ, rút lui nhanh”. Quân Đội Nhân Dân+1

Hành trình, kỷ niệm đáng nhớ

Anh Hải nhớ rõ lúc lần đầu phải “ngồi chờ” trên xuồng ngoài rạch khi trời tối, nước im lặng như gương, chỉ nghe tiếng bùn sủi từ chân cá vọt lên. “Tôi nghĩ: nếu địch tới, chúng tôi chỉ có xuồng và lá cây làm ẩn náu.” Khi trận đánh diễn ra, nhóm anh đặt mìn dưới mạn xuồng vận tải địch. Tiếng nổ vang giữa đêm – nước tung lên, chim vỡ tổ bay tán loạn. “Sau đó chúng tôi lội xuồng lùi ra, kim hỏa dưới xuồng đã cháy. Mùi thuốc nổ còn ám trong mũi tôi suốt đêm đó.”

Một kỷ niệm khác: Sau khi đánh xong kho đạn địch gần bờ rạch, anh và đồng đội bị địch bao vây. Họ trốn trong rừng tràm, xuồng bị hỏng mái chèo. Anh dùng khúc cây làm mái chèo tạm để lội ra theo hướng kênh nhỏ. “Tôi nhớ ánh trăng rọi nước, ánh như bạc. Khi chúng tôi trồi lên mặt nước, nghe tiếng chim rừng hoảng hốt — biết rằng ta thoát.”

Trở về và hậu chiến

Khi hòa bình lập lại, anh Hải trở về nhà ở một xã nhỏ huyện Đồng Tháp. Sau chiến tranh, anh không muốn kể nhiều — “vì nhiều thứ vẫn nằm trong lòng”, nhưng anh vẫn thường kể cho con cái nghe về rừng tràm, về xuồng giữa màn đêm, về tiếng nổ mìn và cái cảm giác nhẹ nhõm khi đến bờ an toàn.

Anh nói: “Tôi từng nghĩ: nếu một ngày tôi không trở về, các con sẽ biết ba của chúng nó từng ở đây, từng đi qua rừng nước, từng vì đất nước mà bước.” Vì thế, anh tham gia hội cựu chiến binh, hỗ trợ địa phương tìm mìn sót lại, tham gia giáo dục lịch sử cho học sinh vùng nông thôn — để ký ức không bị phai.

Suy ngẫm và bài học

• Câu chuyện của anh Hải là minh chứng rằng chiến tranh không chỉ diễn ra trên mặt đất “mở”, mà còn ở những con kênh, rạch, đêm tối và nước lạnh — nơi con người ít nói nhưng rất… dấn thân.