Chân dung một cựu chiến binh
Chân dung một cựu chiến binh
Năm 1946 mới 16 tuổi ông Nguyễn Hiền đã tình nguyện viết đơn xin được tham gia bộ đội để được chiến đấu chống thực dân Pháp. Ngay năm đó ông đã cùng trung đội chiến đấu đánh đồn Tây ở Bến Gót (Việt Trì). Năm 1947 ông tham gia chiến dịch sông Lô. Năm 1949 - 1950 ông tham gia chiến dịch Đông Khê - Thất Khê. Ông được biên chế trong đội hình Sư đoàn 308 - sư đoàn chủ lực đầu tiên của Bộ Quốc phòng được thành lập năm 1949 nên các trận đánh lớn sư đoàn đều phải đảm nhiệm. Vì thế sư đoàn có sức cơ động cao, bất kỳ trong hoàn cảnh nào đều phải chiến đấu và chiến thắng. Ở môi trường như vậy đã rèn luyện cho ông có sức khỏe dẻo dai và ý chí phấn đấu để trưởng thành. Năm 1949 ông được kết nạp vào Đảng ở tuổi 19. Đứng trong hàng ngũ của Đảng càng thôi thúc ông gương mẫu trong lối sống, tiên phong trong chiến đấu ở các chiến dịch tiếp theo như: Chiến dịch Trần Hưng Đạo, Hà Nam Ninh, Tây Bắc, Hòa Bình... Cuốn hồi ký của ông đã để lại nhiều cảm xúc cho người đọc.
Chẳng là trước khi mở chiến dịch thượng Lào, đơn vị hành quân qua Phú Thọ và cho phép ông về thăm nhà một hai ngày. Mẹ ông mừng lắm, biết ông đã bén duyên với một cô gái cùng xã Xuân Lũng (Lâm Thao) liền mời ông chú, bà cô đến gia đình cô gái để thưa chuyện xin làm lễ ăn hỏi, tiến tới việc tổ chức lễ cưới vào một ngày gần nhất. Hai bên gia đình chọn ngày lành tháng tốt để làm đám cưới. Mẹ ông định đến đơn vị để xin phép cho ông ở lại làm đám cưới. Nhưng chiến dịch thượng Lào đang chờ Sư đoàn 308, cả đơn vị hành quân lên Tây Bắc để đi tiếp sang mặt trận, ông không được phép do dự, phải lên đường kịp thời gian. Thế là đám cưới vắng chú rể. Mẹ ông và vợ ông lúc ấy nước mắt đều lặn vào trong để bỏ qua lời ra, tiếng vào của bà con trong làng. Nhưng rồi họ đều thông cảm vì "trai thời loạn" phải đặt lợi ích của Tổ quốc lên trên. Mặc dù phía trước thúc giục đôi chân lên đường, nhưng đầu óc ông không khỏi mung lung, thương mẹ già và người vợ trẻ... Trong chiến dịch thượng Lào ông được tặng thưởng Huân chương Chiến công hạng Ba và được bình chọn là Chiến sĩ thi đua cấp sư đoàn. Thời gian nghỉ ngơi sau trận đánh chưa được bao lâu thì Sư đoàn 308 lại cuốn vào trận đánh lớn - chiến dịch Điện Biên Phủ. Nơi đây là tập đoàn cứ điểm mạnh nhất của thực dân Pháp ở Đông Dương. Đồi A1 là cứ điểm án ngữ phía Đông khu trung tâm Mường Thanh nên địch bố trí ở đây nhiều hỏa lực, có hầm hào kiên cố. Nhưng rồi căn cứ đồi A1 cũng bị quân ta tiêu diệt. Ông Hiền đã bị thương tại đây khi quân ta vây ép quân địch. Kết thúc chiến dịch Điện Biên Phủ, ông Hiền được tặng thưởng Huân chương Chiến công hạng Hai và Huân chương Quân công hạng Ba. Trong quân đội quy định: Huân chương Quân công và Huân chương chiến công để tặng thưởng cho đơn vị và cá nhân có thành tích xuất sắc trong chiến đấu.
Cuộc kháng chiến chống Pháp kết thúc, miền Bắc đã được giải phóng, nhưng đế quốc Mỹ thay chân Pháp chiếm đóng miền Nam từ vĩ tuyến 17 trở vào. Quảng Trị trở t hành địa bàn ác liệt nhất vì đế quốc Mỹ quyết tâm giữ để ngăn chặn sự chi viện của miền Bắc cho chiến trường miền Nam. Sư đoàn 308 đảm nhiệm chủ yếu ở chiến trường Quảng Trị. Ông Hiền lại tiếp tục hành quân vào Quảng Trị cùng đồng đội bám trụ đánh địch bất chấp đạn bom cày xới nhiều lần. Ông được Nhà nước tặng hai Huân chương Chiến công hạng Nhì và hạng Nhất.
Kết thúc chiến tranh ông Hiền được Nhà nước tặng thưởng Huân chương Độc lập vì đã có công lao đóng góp vào sự nghiệp giải phóng dân tộc. Chiến tranh đã lùi xa, đồng đội người còn, người mất, một số anh em chưa tìm được hài cốt. Ông Hiền rất năng nổ tìm kiếm thông tin, tích cực liên lạc với gia đình, kết hợp với cơ quan chức năng để đưa hài cốt liệt sĩ trở về quê hương. Thiếu tướng Nguyễn Hiền chính là tấm gương sáng ngời cho con cháu noi theo.
