Cháng Thị Dếnh

Anh hùng liệt sĩ Tô Vĩnh Diện. Anh sinh năm 1924, quê ở Thanh Hóa; là chiến sĩ pháo cao xạ trong Chiến dịch Điện Biên Phủ và đã anh dũng hy sinh ngày 1/2/1954 khi lấy thân mình chèn bánh pháo, cứu khẩu pháo khỏi lao xuống vực.

Có những sự hy sinh làm người ta lặng đi rất lâu. Không phải vì câu chuyện ấy được kể bằng những lời lớn lao, mà bởi trong khoảnh khắc sinh tử, một con người đã chọn đặt Tổ quốc, đồng đội và nhiệm vụ lên trên sự sống của chính mình.

Tô Vĩnh Diện là một con người như thế.

Anh sinh ra trên mảnh đất Thanh Hóa, trong một gia đình nghèo. Tuổi thơ của anh không có nhiều đủ đầy. Từ nhỏ, anh đã sớm nếm trải những vất vả, nhọc nhằn của cuộc sống. Nhưng chính những năm tháng gian khó ấy đã rèn nên ở anh một tính cách bền bỉ, chịu đựng, giàu nghị lực và sâu nặng nghĩa tình với quê hương.

Khi đất nước bước vào cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp, như bao thanh niên yêu nước thời bấy giờ, Tô Vĩnh Diện đã lên đường tham gia cách mạng. Từ một người con của làng quê nghèo, anh trở thành người chiến sĩ trong đội hình quân đội nhân dân, sống giữa đồng đội, giữa những chặng đường hành quân gian khổ, giữa lý tưởng độc lập, tự do đang cháy bỏng trong trái tim cả dân tộc.

Cuối năm 1953, không khí chuẩn bị cho Chiến dịch Điện Biên Phủ ngày càng khẩn trương. Những đơn vị pháo cao xạ được lệnh hành quân lên Tây Bắc. Đường ra trận không hề dễ dàng. Đó là những con đường núi hiểm trở, dốc cao, vực sâu, bùn lầy, mưa rét. Những khẩu pháo nặng nề phải được kéo bằng chính sức người, bằng đôi vai, bàn tay, mồ hôi và cả ý chí phi thường của những người lính.

Trong đoàn quân ấy có Tô Vĩnh Diện.

Anh luôn xung phong nhận phần việc khó. Khi kéo pháo qua những đoạn đường nguy hiểm, anh cùng đồng đội căng dây, ghì bánh, giữ hướng, nhích từng bước một trong đêm tối. Mỗi mét đường đi qua là một lần thử thách ý chí. Chỉ một sơ suất nhỏ, khẩu pháo có thể lao xuống vực; bao công sức, bao hy vọng của đơn vị có thể mất đi trong chớp mắt.

Nhưng những người lính không nản.

Bởi họ hiểu rằng mỗi khẩu pháo được đưa vào trận địa là thêm một phần sức mạnh cho chiến dịch. Mỗi khẩu pháo đứng vững trên núi rừng Điện Biên là thêm một niềm tin vào ngày chiến thắng.

Trong một lần kéo pháo qua dốc cao hiểm trở, bất ngờ dây tời bị đứt. Khẩu pháo nặng trĩu mất đà, bắt đầu trôi nhanh về phía vực sâu. Cả đơn vị rơi vào tình thế vô cùng nguy cấp. Tiếng hô giữ pháo vang lên gấp gáp. Những bàn tay cố ghì dây, cố chặn bánh, nhưng sức nặng của khẩu pháo và độ dốc của con đường khiến mọi thứ như vượt khỏi tầm kiểm soát.

Trong khoảnh khắc ấy, Tô Vĩnh Diện hiểu rằng nếu không chặn lại, khẩu pháo sẽ lao xuống vực. Nhiệm vụ sẽ bị ảnh hưởng. Công sức của bao đồng đội sẽ tan biến. Và quan trọng hơn, sức mạnh chiến đấu của đơn vị trước giờ ra trận sẽ bị tổn thất.

Không kịp nghĩ đến bản thân, anh lao lên phía trước.

Giữa dốc núi trơn trượt, giữa hiểm nguy cận kề, Tô Vĩnh Diện đã dùng chính thân mình chèn vào bánh pháo. Khẩu pháo khựng lại. Đồng đội kịp thời lao tới ghìm giữ. Khẩu pháo được cứu. Nhưng thân thể anh bị thương rất nặng.

Khi đồng đội đưa anh ra, câu hỏi đầu tiên của anh không phải là hỏi về vết thương của mình. Anh chỉ hỏi:

“Pháo có việc gì không?”

Câu hỏi ấy giản dị mà làm đau nhói lòng người. Trong giây phút cuối cùng của sự sống, điều anh nghĩ đến vẫn là khẩu pháo, là nhiệm vụ, là chiến dịch, là đồng đội. Anh đã quên mình đến tận cùng, hy sinh đến tận cùng, yêu Tổ quốc bằng một tình yêu không cần nói thành lời.

Tô Vĩnh Diện hy sinh lúc 2 giờ 30 phút ngày 1/2/1954. Tấm gương của anh đã khiến toàn mặt trận xúc động, cảm phục và noi theo để tiếp tục đưa pháo ra an toàn, chuẩn bị cho chiến thắng lịch sử Điện Biên Phủ.

Câu chuyện về Tô Vĩnh Diện không chỉ là câu chuyện của một người lính cứu pháo. Đó là câu chuyện về tinh thần trách nhiệm, về ý chí vượt gian khổ, về tình đồng đội và lòng yêu nước được viết bằng hành động cao đẹp nhất. Anh không lựa chọn sự an toàn cho riêng mình. Anh chọn giữ lại khẩu pháo cho chiến dịch, giữ lại niềm tin cho đồng đội, giữ lại sức mạnh cho ngày toàn quân tiến công.

Hôm nay, khi nhắc đến Điện Biên Phủ, chúng ta nhớ đến những đoàn quân vượt núi, những dân công hỏa tuyến thồ hàng ra mặt trận, những chiến sĩ đào hào dưới mưa bom, những người kéo pháo bằng tay qua dốc cao vực thẳm. Và trong dòng ký ức thiêng liêng ấy, hình ảnh Tô Vĩnh Diện lấy thân mình chèn bánh pháo sáng lên như một biểu tượng của chủ nghĩa anh hùng cách mạng Việt Nam.

Thế hệ trẻ hôm nay sinh ra trong hòa bình, không còn phải kéo pháo qua núi rừng bom đạn, không còn phải lấy thân mình chặn bánh pháo giữa vực sâu. Nhưng bài học từ Tô Vĩnh Diện vẫn còn nguyên giá trị. Đó là bài học về trách nhiệm với nhiệm vụ được giao, về tinh thần dám nhận việc khó, dám vượt qua thử thách, dám hy sinh lợi ích riêng vì điều lớn lao hơn bản thân mình.

Trong thời bình, noi gương anh là biết học tập nghiêm túc, lao động sáng tạo, sống trung thực, có kỷ luật, có trách nhiệm với tập thể và quê hương. Mỗi người trẻ hôm nay có thể không đứng giữa chiến trường, nhưng vẫn có thể góp phần xây dựng đất nước bằng những việc làm cụ thể, bền bỉ và đầy ý nghĩa.

Tô Vĩnh Diện đã ngã xuống trên đường kéo pháo, nhưng tên anh không bao giờ mất.

Anh còn sống trong lịch sử Điện Biên Phủ.

Sống trong lòng biết ơn của đồng đội và Nhân dân.

Sống trong trái tim của bao thế hệ thanh niên Việt Nam.

Giữa thời hoa lửa, có một người lính đã lấy thân mình giữ lại khẩu pháo cho ngày chiến thắng. Thân thể anh dừng lại nơi dốc núi năm xưa, nhưng tinh thần của anh thì đi mãi cùng non sông đất nước.

Đó là tinh thần của Anh hùng liệt sĩ Tô Vĩnh Diện — người đã biến sự hy sinh của mình thành một ngọn lửa bất tử trong lịch sử dân tộc Việt Nam.