Châu Thị Sang

Mẹ Châu Thị Sang quê ở xã Phú Hữu, quận Long Thành, tỉnh Biên Hòa (nay thuộc huyện Nhơn Trạch, tỉnh Đồng Nai), sinh năm Canh Thân 1920 trong một gia đình nông dân. Lớn lên mẹ về làm dâu ở Đại Phước, xã láng giềng cách khoảng vài cây số. Chồng mẹ là ông Trương Văn Trung làm ruộng, tương đối đủ ăn so một số gia đình khác. Mẹ chỉ sinh hạ một con trai là Trương Vĩnh Phúc vào năm 1944. Ngay trước Cách mạng tháng Tám 1945, phong trào Thanh niên Tiền phong từ Sài Gòn đã lan về Đại Phước. Ở lứa tuổi trung niên, ông Trung cũng tham gia cùng nhiều trung niên, thanh thiếu niên trong làng vào các việc tập luyện, tuần tra, canh gác làng xóm. Khi quân Pháp đánh chiếm Nhà Bè, Cát Lái, kho bom Thành Tuy Hạ thì chúng cũng đóng bót ở Đại Phước. Ông Trung vào dân quân du kích Phước Thành, do chỉ điểm nên bị bắt giam ở Thành Tuy Hạ một thời gian. Được tha về, ông trở thành cơ sở mật địa phương. Suốt thời chống Pháp cho tới khi quân Mỹ nhảy vào miền Nam cứu vãn chế độ Sài Gòn đang có nguy cơ sụp đổ (1965), Trương Vĩnh Phúc được cha mẹ nuôi cho ăn học. Nghe gia đình kể chuyện cũ, anh liên hệ với tình hình đương thời, thấy không thể sống mãi như thế được. Khi sắp bị bắt đi quân dịch, anh được một số bà con là cán bộ và cơ sở mật giáo dục. Chiều ngày 7/3/1966, các anh Năm Thà, Huỳnh Đức Thắng tổ chức đưa anh đi xuống vùng căn cứ rừng Sác Phước An. Phúc gia nhập Đại đội 245 huyện Long Thành, cơ động chiến đấu khắp địa bàn hai huyện Long Thành, Nhơn Trạch. Mẹ Châu Thị Sang nhớ con trai, sinh bệnh; do thiếu thuốc chữa chạy nên qua đời ngay năm 1966. Ông Tám Trung tục huyền, đã cùng vợ kế được chị Hai Thành, bà Hai Bích, bà Hai Hầu móc nối, đi thăm Phúc ở Bàu Bông (Phước An) và ở một vài nơi khác. Cuộc Tổng tiến công và nổi dậy xuân Mậu Thân 1968 của quân dân miền Nam đã làm thất bại chiến lược chiến tranh cục bộ của đế quốc Mỹ. Tổng thống Johnson thôi không ra ứng cử nhiệm kỳ hai, Hoa Kỳ buộc phải ngồi vào bàn hội nghị Paris, lính Mỹ và chư hầu từng bước rút dần về nước. Nhưng trong lúc xuống thang, địch đánh phá rất dữ dội hành lang Biên Hòa - Vũng Tàu. Ở Nhơn Trạch, chúng “lột da” khu lòng chảo bằng bom pháo, chất độc hóa học, máy cày ủi địa hình và nhiều cuộc càn quét quy mô lớn. Đại đội 240 huyện Long Thành cơ động chiến đấu suốt hai phía đông và tây lộ 15. Do cường độ đánh phá của địch, đơn vị cũng như các cơ quan huyện phải phân tán nhỏ. Ngày 8/3/1970, Tiểu đội trưởng Trương Vĩnh Phúc hy sinh trong chiến đấu ở Vườn Huệ - nơi giáp ranh hai xã Long Tân, Phú Hội. Khá lâu sau này, ông Tám Trung mới được tin dữ này. Mẹ Châu Thị Sang hiến dâng con trai duy nhất cho sự nghiệp giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước nên được Nhà nước truy tặng danh hiệu vinh dự Bà mẹ Việt Nam Anh hùng theo Quyết định số 814/KTCTN ngày 24/4/1996. Mẹ và gia đình được Nhà nước tặng thưởng Huân chương Độc lập hạng Ba năm 2000.