CHÂU THỊ TẾ – NGƯỜI PHỤ NỮ GẮN VỚI LỊCH SỬ KÊNH VĨNH TẾ
Châu Thị Tế là phu nhân của Thoại Ngọc Hầu và là một nhân vật được nhắc đến trong lịch sử khai phá vùng đất Tây Nam Bộ. Tên tuổi của bà gắn với kênh Vĩnh Tế và vùng đất Châu Đốc, An Giang ngày nay.
Châu Thị Tế là vợ của Nguyễn Văn Thoại, thường được biết đến với tên gọi Thoại Ngọc Hầu.
Bà sống trong giai đoạn đầu triều Nguyễn, khi vùng Tây Nam Bộ đang từng bước được khai phá và xây dựng.
Trong thời gian Nguyễn Văn Thoại đảm nhiệm công việc tại vùng Châu Đốc, Châu Thị Tế cùng gia đình sinh sống tại địa phương.
Một trong những công trình lớn gắn với tên tuổi gia đình bà là kênh Vĩnh Tế.
Kênh được đào từ khu vực Châu Đốc đến Hà Tiên, góp phần tạo tuyến giao thông đường thủy và phục vụ sản xuất ở vùng biên giới Tây Nam.
Công việc đào kênh kéo dài nhiều năm và gặp rất nhiều khó khăn do địa hình, khí hậu và điều kiện sinh hoạt khắc nghiệt.
Theo truyền thống địa phương, Châu Thị Tế được nhắc đến như người có sự đồng hành và hỗ trợ đối với công việc của chồng trong quá trình xây dựng vùng đất mới.
Sau khi Châu Thị Tế qua đời, bà được an táng tại khu vực Núi Sam, Châu Đốc.
Ngày nay, tại Lăng Thoại Ngọc Hầu ở Núi Sam có phần mộ của Châu Thị Tế cùng Thoại Ngọc Hầu.
Tên bà cũng được đặt cho kênh Vĩnh Tế, một công trình thủy lợi và giao thông quan trọng của vùng Tây Nam Bộ.
Câu chuyện về Châu Thị Tế cho thấy vai trò của những người phụ nữ trong đời sống xã hội và quá trình khai phá vùng đất Nam Bộ.
Dù tư liệu lịch sử về cuộc đời riêng của bà không nhiều, tên tuổi Châu Thị Tế vẫn được lưu giữ trong địa danh và ký ức văn hóa của người dân An Giang.
Châu Thị Tế là một nhân vật gắn liền với lịch sử vùng Châu Đốc – An Giang. Tên tuổi của bà được lưu lại qua kênh Vĩnh Tế và di tích Núi Sam, trở thành một phần của lịch sử khai phá vùng Tây Nam Bộ.



