CHỈ CÓ Ở VIỆT NAM: GẠT THƯƠNG ĐAU DI DỜI 146 NGÔI MỘ, LẬP TRẬN ĐỊA BẮN RƠI B-52
Giữa năm 1965, khi không quân Mỹ tăng cường đánh phá miền Bắc, Hà Nội trở thành mục tiêu tấn công chủ yếu. Để bảo vệ Thủ đô, Quân chủng Phòng không - Không quân phải xây dựng gấp các trận địa tên lửa. Trong sáu vị trí chiến lược, dải đất cao ở đầu làng Đại Chu, xã Châu Phong, Yên Phong, Bắc Ninh được đánh giá là tối ưu nhất khi nằm đúng đường bay chủ yếu của máy bay Mỹ từ hướng tây bắc, thuận lợi quan sát và triển khai hỏa lực.
Nhưng dải đất ấy lại là nghĩa địa của làng, nơi an táng 146 ngôi mộ của bốn dòng họ, trong đó có hai mộ mới của bà Nguyễn Thị Tư và bà Nguyễn Thị Túc chưa qua thất tuần. Theo phong tục xưa, mồ mả là chốn linh thiêng, đã “mồ yên mả đẹp” thì không được động vào. Ngay cả khi có lý do chính đáng, người dân vẫn vô cùng e ngại: “Ông cha mình có tội gì mà phải đào mồ cuốc mả?”.Tuy nhiên, trước yêu cầu cấp bách của chiến tranh, chi bộ xã triệu tập cuộc họp ngay trên cánh đồng. Từng đảng viên được phân công đi vận động, giải thích để nhân dân hiểu rõ trong khi đất nước có chiến tranh nếu không tập trung đánh giặc thì không những nhà tan mà nước cũng mất chứ đừng nói đến mồ mả.Cán bộ gương mẫu làm trước, dời mộ tổ tiên gia đình mình trước rồi mới vận động bà con. Cuộc di dời bắt đầu, cả làng như mang một “đám tang chung”, nước mắt rơi nhưng quyết tâm không lay chuyển. 146 ngôi mộ được di chuyển thuận lợi. Ngoài ra, người dân còn nhường 12 mẫu lạc chưa thu hoạch, cùng nhiều thửa ruộng màu mỡ nhất làng. Gần như toàn Đại Chu thức suốt bốn ngày đêm để hoàn thành việc di dời. Khi nấm mộ cuối cùng được chuyển về nơi an nghỉ mới, cả làng lặng người. Họ đã hy sinh điều thiêng liêng, kiêng kỵ và tâm linh nhất để bảo vệ đất nước.Ngay khi đất trống, bộ đội tên lửa triển khai khí tài. Người dân tiếp tục chặt cây ngụy trang, dọn nhà nhường chỗ cho đơn vị và chuyên gia Liên Xô. Đại Chu từ một làng quê yên bình biến thành điểm nóng của phòng không ngoại tuyến cho Thủ đô.Từ trận địa này, nhiều chiến công vang dội đã ra đời. Có 6 tiểu đoàn tên lửa đã lần lượt về đóng quân và chiến đấu tại trận địa Đại Chu, bao gồm: 67, 86, 56, 57, 94 và 72; bắn rơi 16 máy bay. Đỉnh cao nhất là chiến dịch 12 ngày đêm cuối năm 1972. Ngày 27 tháng 12 năm 1972, Tiểu đoàn 72 với chỉ ba quả tên lửa còn lại đã lập chiến công “đặc biệt xuất sắc” khi bắn rơi tại chỗ chiếc B-52. Xác nó rơi xuống hồ Hữu Tiệp, 4 tên bị bắt sống khi nhảy dù xuống Bắc Ninh, 2 phi công không kịp nhảy dù tử trận.Nhiều cựu chiến binh trở lại đã nghẹn ngào nói: “146 linh hồn đã thức dậy, nhường nhà mình cho trận địa phòng không”.
