Chi đoàn 10C2-03-CÂU CHUYỆN : NHÂN CHỨNG LỊCH SỬ – ĐẠI TÁ HOÀNG ĐĂNG VINH VÀ KÝ ỨC BẮT SỐNG TƯỚNG ĐỜ CÁT

Từ người con nghèo khổ của vùng quê lúa Hưng Yên đến người anh hùng trực tiếp bắt sống tướng De Castries, cuộc đời của chiến sĩ Hoàng Đăng Vinh là một thiên sử thi kiên cường gắn liền với chiến thắng lịch sử Điện Biên Phủ.

Sinh năm 1935 tại thôn Hoàng Các, xã Tiên Tiến, huyện Phù Cừ, tỉnh Hưng Yên, Hoàng Đăng Vinh lớn lên trong một gia đình nghèo đông anh em. Tuổi thơ của ông gắn liền với đồng ruộng, chịu cảnh đói khổ và tận mắt chứng kiến sự áp bức của thực dân Pháp cùng tay sai. Tháng 9/1952, ông chính thức nhập ngũ, trở thành chiến sĩ thuộc Trung đoàn 209, Đại đoàn 312.

 Chiều ngày 7/5/1954, Đại đội 360, Trung đoàn 209, Đại đoàn 312 nhận lệnh đánh chiếm cầu Mường Thanh, thọc sâu vào trung tâm tập đoàn cứ điểm Điện Biên Phủ. Tổ xung kích tiến công thẳng vào hầm chỉ huy của địch gồm 5 đồng chí: Tạ Quốc Luật (Đại đội trưởng), Hoàng Đăng Vinh, Bùi Văn Nhỏ, Nguyễn Lam và Đào Văn Hiếu.

Khi vào đến hầm tướng De Castries, tổ xung kích bịt hai cửa hầm theo sự chỉ huy của Đại đội trưởng Tạ Quốc Luật. Đồng chí Lam và đồng chí Hiếu được phân công bịt một cửa hầm; cửa hầm còn lại do đồng chí Luật, đồng chí Vinh và đồng chí Nhỏ đảm nhiệm. Tiến vào bên trong, họ thấy khoảng 20 sĩ quan Pháp nhốn nháo hẳn lên, co rúm nhau lại, thậm chí có tên chui xuống gầm bàn. Thấy thế, Đại đội trưởng Tạ Quốc Luật ra lệnh bằng tiếng Pháp, các sĩ quan Pháp lúc bấy giờ đều đứng dậy giơ tay đầu hàng, riêng De Castries vẫn ngồi yên.

Đại đội trưởng Tạ Quốc Luật ra lệnh cho Hoàng Đăng Vinh bắt tướng De Castries phải đầu hàng. Ông lao thẳng vào Tướng De Castries. Vừa thấy ông, De Castries đang ngồi liền bật dậy, giơ tay ra định bắt tay. Trong đầu nghĩ “sao lại bắt tay?”, chiến sĩ Vinh lập tức dùng mũi súng thọc mạnh vào bụng hắn rồi quát: “Hô-lê-manh” (Giơ tay lên). Tướng De Castries đau quá, lùi mấy bước run rẩy giơ hai tay lên đầu hàng. Tổ xung kích đã khống chế De Castries cùng 12 sĩ quan cao cấp và giải ra khỏi hầm. Lúc 17 giờ 30 phút ngày 7/5/1954, lá cờ “Quyết chiến – Quyết thắng” tung bay trên mái hầm De Castries, đánh dấu Chiến dịch Điện Biên Phủ hoàn toàn thắng lợi.

Sau chiến thắng, người chiến sĩ trẻ đã trải qua những kỷ niệm vô cùng sâu sắc:

Là người trẻ nhất trong đoàn khi mới tròn 19 tuổi, chiến sĩ Hoàng Đăng Vinh vinh dự được Bác Hồ gắn Huy hiệu Điện Biên Phủ trước tiên. Vì quá bất ngờ và xúc động, nên trước và sau khi được Bác gắn huy hiệu, ông cứ đứng nghiêm mà quên làm động tác chào. Bác mỉm cười, ghé vào tai ông nói nhỏ: “- Chú Vinh, chào đi!”. Lời nhắc của Bác làm ông như bừng tỉnh, vội vã giơ tay chào Bác.

Khi Bác hỏi lý do thúc mũi súng vào bụng De Castries, ông Vinh thưa: “Còn cháu thúc mũi súng vào bụng hắn là để ‘thị uy’ thôi ạ! Vì do cháu tức quá trước thái độ hắn ngồi yên, không đứng dậy giơ tay xin hàng...”. Bác cười khen: “Chú xử sự như vậy là đúng tác phong quân sự lắm! Nếu hôm ấy chú bắt tay, thì chú đã để mất khí thế chiến thắng của quân đội ta!”.

Trong một lần đối thoại trực tiếp khác, một đồng chí cán bộ chỉ vào Hoàng Đăng

Vinh và hỏi De Castries: “Ông có biết người thanh niên này là ai không?”. De Castries đáp: “Nếu không nhầm thì tôi đã gặp người thanh niên này rồi”. Đồng chí cán bộ nói: “Chính người chiến sĩ này đã vào hầm tóm cổ ông”. De Castries nhìn ông Vinh rồi nói với thái độ trịnh thượng: “Tôi rất hân hạnh nếu được chỉ huy những người lính dũng cảm như anh”. Nghe dịch xong, máu trong người Hoàng Đăng Vinh sôi lên. Ông đứng bật dậy phản bác ngay tại chỗ, khẳng định tinh thần chiến đấu của Quân đội nhân dân Việt Nam và tư thế của người chiến sĩ chiến thắng trước vị tướng bại trận.

Cả cuộc đời cống hiến, ông Hoàng Đăng Vinh đã được trao tặng nhiều danh hiệu cao quý: Anh hùng Lực lượng Vũ trang Nhân dân (phong tặng năm 2015), Huân chương Chiến công hạng Nhất, Huân chương Kháng chiến chống Mỹ hạng Nhất, Huy hiệu Chiến sĩ Điện Biên Phủ và Huy hiệu 65 năm tuổi Đảng. Ông qua đời năm 2019, để lại tấm gương sáng ngời về người chiến sĩ Điện Biên năm xưa.