Chị Sứ

Nếu có dịp về thăm quê hương Kiên Giang (Nay là An Giang) của mình, mời bạn ghé thăm huyện Hòn Đất (Nay là xã Hòn Đất). Nơi đây không chỉ có những cánh đồng lúa trải dài thẳng cánh cò bay hay những ngọn núi nhô cao giữa vùng đồng bằng ven biển, mà còn là "địa chỉ đỏ" ghi dấu một thời kháng chiến oanh liệt.

Trong những năm tháng chống Mỹ cứu nước, Hòn Đất là một căn cứ cách mạng quan trọng. Giặc đã trút xuống đây không biết bao nhiêu bom đạn, biến nơi này thành vùng đất "máu và lửa". Nhưng chính từ trong gian khổ, ý chí của con người nơi đây lại càng sắt đá. Như nhà thơ Tố Hữu từng viết:

"Có những phút làm nên lịch sử

Có cái chết hóa thành bất tử"

Và chị Sứ chính là người con gái đã hóa thân vào hồn thiêng sông núi Hòn Đất, nhưng hình ảnh của chị vẫn sống mãi trong lòng nhân dân Việt Nam. Sự hi sinh ấy không chỉ là mất mát mà còn là ngọn lửa truyền cho thế hệ trẻ hôm nay lòng yêu nước và niềm tự hào dân tộc.

Chị Phan Thị Ràng sinh năm 1937 tại vùng đất An Giang (núi Ba Thê), nhưng cuộc đời và sự nghiệp cách mạng của chị lại gắn liền với hang hòn, hang quân y tại Hòn Đất. Chị tham gia cách mạng từ khi còn rất trẻ, đảm nhận nhiều nhiệm vụ quan trọng từ liên lạc, vận động quần chúng đến trinh sát.

Năm 1962, trong một trận càn quét quy mô lớn của kẻ thù vào khu vực núi Hòn Đất, chị Sứ đã bị giặc bắt. Tôi đã đọc rất nhiều tài liệu kể về những giờ phút cuối cùng của chị, và lần nào tôi cũng không cầm được nước mắt. Kẻ thù đã dùng những đòn tra tấn dã man nhất, hèn hạ nhất để khuất phục người con gái mảnh mai ấy. Chúng muốn chị khai ra nơi ẩn nấp của đồng đội, muốn chị đầu hàng.

Nhưng chúng đã lầm. Trước những lằn roi, những vết thương rỉ máu, chị Sứ vẫn giữ vững khí tiết. Ánh mắt chị nhìn quân thù vẫn rực cháy lửa căm thù và niềm tin vào thắng lợi. Khi giặc đưa chị đi hành hình, chị vẫn bình thản, dặn dò đồng bào hãy tiếp tục chiến đấu. Chị hi sinh khi mới 25 tuổi – cái tuổi đẹp nhất của đời người, cái tuổi mà lẽ ra chị phải được yêu thương, được sống trong hòa bình.

Hình ảnh chị Sứ hi sinh dưới chân núi Hòn Đất đã trở thành biểu tượng cho câu nói của Bác Hồ dành tặng phụ nữ Việt Nam: "Anh hùng – Bất khuất – Trung hậu – Đảm đang".

Hiện nay, tại xã Thổ Sơn, huyện Hòn Đất, Khu di tích lịch sử mộ chị Phan Thị Ràng được xây dựng rất trang nghiêm. Mỗi năm vào ngày 9 tháng 1 (ngày chị hi sinh), người dân khắp nơi lại đổ về đây để thắp nén hương thơm tưởng nhớ chị.

Khu di tích không chỉ có phần mộ của chị mà còn có nhà trưng bày, nơi lưu giữ những kỉ vật, những bức ảnh tư liệu về cuộc chiến đấu của quân và dân Hòn Đất. Đứng trước tượng đài chị Sứ đứng sừng sững giữa đất trời, tôi cảm thấy như chị vẫn còn đó, vẫn đang mỉm cười dõi theo sự thay đổi của quê hương. Không gian nơi đây yên bình lắm, tiếng gió thổi qua kẽ đá như đang kể lại bài ca về lòng dũng cảm.

Sinh ra và lớn lên khi đất nước đã im tiếng súng, tôi và các bạn thường chỉ biết về chiến tranh qua những trang sách lịch sử khô khan hay những bộ phim tư liệu cũ. Nhưng khi tìm hiểu về cuộc đời chị Sứ, mình mới thực sự hiểu rằng: Hòa bình không phải là điều hiển nhiên.

Để mình được ngồi trong lớp học khang trang, được vui chơi cùng bạn bè, đã có biết bao nhiêu người anh, người chị đã phải đánh đổi cả thanh xuân, xương máu của mình. Sự hi sinh của chị Sứ là nỗi đau, nhưng cũng là ngọn lửa thắp sáng lòng yêu nước trong trái tim mỗi học sinh chúng ta.

Đôi khi tôi tự hỏi: "Nếu đặt mình vào hoàn cảnh của chị, liệu mình có đủ dũng cảm như thế không?". Câu trả lời thật khó, nhưng mình biết chắc một điều, tấm gương của chị đã dạy mình rằng phải sống sao cho xứng đáng với những người đã ngã xuống.

Hình ảnh chị Phan Thị Ràng sẽ mãi là ngọn lửa đẹp trong lòng em và trong lòng biết bao thế hệ trẻ Việt Nam. Chị đã hi sinh nhưng tinh thần yêu nước, sự kiên cường và lòng trung thành với Tổ quốc của chị sẽ còn sống mãi với thời gian.

“Đừng hỏi Tổ quốc đã làm gì cho ta
Mà cần hỏi ta đã làm gì cho Tổ quốc hôm nay.”

Em tin rằng mỗi người trẻ hôm nay nếu biết sống tốt hơn, học tập tốt hơn và biết trân trọng hòa bình thì đó chính là lời tri ân ý nghĩa nhất dành cho những người đã ngã xuống vì độc lập, tự do của dân tộc.

Khép lại bài viết này, tôi muốn gửi một lời cảm ơn chân thành nhất đến chị Phan Thị Ràng và các anh hùng liệt sĩ. Các cô, các chú đã hóa thành cát bụi, hóa thành cỏ cây để giữ cho màu xanh của hòa bình mãi mãi hiện hữu trên dải đất hình chữ S này.