Chỉ thị “Phải phá tan cuộc tấn công mùa đông của giặc Pháp”
Chỉ thị “Phải phá tan cuộc tấn công mùa đông của giặc Pháp”Ngày 15/10/1947, Ban Thường vụ Trung ương Đảng ra chỉ thị “Phải phá tan cuộc tấn công mùa đông của giặc Pháp”. Tinh thần chỉ thị là quyết chiến quyết thắng. Chỉ thị trở thành mệnh lệnh hành động và ý chí quyết tâm chiến đấu của quân và dân ta trên khắp chiến trường Việt Bắc.
Ngày 19/12/1946, cuộc kháng chiến toàn quốc bùng nổ. Quân và dân ta đồng loạt đánh vào các vị trí quân Pháp chiếm đóng, ghìm giữ quân địch ở Hà Nội và các thành phố, thị xã trên địa bàn cả nước. Sau hai tháng chiến đấu giằng co quyết liệt với địch, do lực lượng quá chênh lệnh, để bảo toàn lực lượng kháng chiến lâu dài, đầu năm 1947, Trung ương Đảng, Chính phủ, Bộ Chỉ huy rời Thủ đô Hà Nội, lên chiến khu Việt Bắc. Nhằm tiêu diệt cơ quan đầu não kháng chiến của ta và lực lượng chủ lực sớm kết thúc chiến tranh, thực dân Pháp quyết định mở cuộc tấn công lớn lên Việt Bắc. Ngày 9/6/1947, Tướng Sa-lăng (R. Salan) hạ lệnh: “Bịt kín biên giới ngăn chặn không cho Việt Minh liên lạc với Trung Quốc. Loại trừ mọi sự chi viện từ ngoài vào. Truy lùng Việt Minh đến tận sào huyệt. Đánh cho tan tác mọi tiềm lực kháng chiến của họ…”. Ông ta còn dõng dạc tuyên bố “Cuộc tấn công Việt Bắc là một đòn quân sự cực mạnh để kết thúc chiến tranh Đông Dương như một cuộc bắn pháo hoa đẹp mắt…”. 
Bộ chỉ huy chiến dịch Việt Bắc Thu – Đông 1947 nghiên cứu kế hoạch tấn công của địch lên Việt Bắc. (Từ trái qua phải, các đồng chí: Bằng Giang, Song Hào, Lê Đức Hòa, Lê Trọng Tấn, Vũ Hiển) - Ảnh Tư liệu BTLSQSVN. Kế hoạch tấn công lên Việt Bắc do tướng Sa-lăng vạch ra, với quyết tâm đạt được tham vọng tiêu diệt cơ quan đầu não kháng chiến và quân chủ lực của ta, trên cơ sở đó phá huỷ căn cứ địa kháng chiến, nhanh chóng kết thúc chiến tranh xâm lược Việt Nam; đánh lên Việt Bắc, Pháp còn nhằm khoá chặt biên giới Việt – Trung và ngăn chặn sự liên lạc giữa ta với quốc tế. Thực dân Pháp huy động lực lượng quân sự mạnh nhất trên chiến trường Đông Dương với hơn 2.000 quân tinh nhuệ, 800 xe cơ giới, 40 máy bay, 40 ca nô, tàu chiến ồ ạt tấn công lên Việt Bắc. Theo kế hoạch ngày 7/10/1947, thực dân Pháp chia làm 3 cánh quân mở cuộc hành quân lên Việt Bắc. Cánh quân đổ bộ đường không do Xô-va-nhắc (Sauvagnac) chỉ huy, nhảy dù xuống Chợ Mới, Chợ Đồn (Bắc Cạn). Đồng thời binh đoàn bộ binh của Bô-phơ-rê (Beaufré) chỉ huy, từ Lạng Sơn lên Cao Bằng rồi vòng về Bắc Cạn bao vây phía Đông và phía Bắc. Binh đoàn hỗn hợp do Com-muy-nan (Commuanal) chỉ huy từ Hà Nội ngược sông Hồng và sông Lô lên Tuyên Quang đến Chiêm Hóa để đánh vào Đài Thị, tạo thành thế gọng kìm nhằm kẹp chặt căn cứ địa cách mạng Việt Bắc. Trước những hành động ngang ngược của thực dân Pháp, ngày 15/9/1947, Ban Thường vụ Trung ương Đảng ra chỉ thị cho các địa phương tích cực đề phòng: “Sửa soạn phá những cuộc tấn công lớn của địch” nhằm phá vỡ mưu đồ của chúng. Ngày 17/9/1947, Hội nghị quân sự lần thứ tư và sau mười ngày tiếp đó là Hội nghị quân sự lần thứ năm được triệu tập để thống nhất nhận định về âm mưu và hướng tiến công sắp tới của giặc Pháp, đề ra chủ trương đối phó với giặc Pháp. Khắp nơi nổi lên khẩu hiệu: “Đập tan cuộc tấn công mùa đông của giặc Pháp”. Quân và dân cả nước tích cực chuẩn bị phá cuộc tiến công mùa đông của địch.
Bản chỉ thị “Phải phá tan cuộc tấn công mùa đông của giặc Pháp” trưng bày trong phần Chiến dịch Việt Bắc Thu – Đông 1947 tại Bảo tàng LSQS Việt Nam. Ngày 8/10/1947 Chủ tịch Hồ Chí Minh gửi thư kêu gọi, bộ đội, quân dân du kích và toàn thể đồng bào ra sức tiêu diệt địch. Sau khi thực dân Pháp cho quân nhảy dù xuống thị xã Bắc Cạn (7/10), ngày 15/10/1947, Ban Thường vụ Trung ương Đảng ra chỉ thị “Phải phá tan cuộc tấn công mùa đông của giặc Pháp”. Bản chỉ thị của Ban Thường vụ Trung ương Đảng đã vạch ra cụ thể các vấn đề chuẩn bị cho cuộc phản công làm thất bại âm mưu của thực dân Pháp. Chỉ thị xác định: “…Phải đánh thế nào để phá kế hoạch mùa đông của địch, làm cho địch thua thiệt nặng nề đến nỗi không thể gượng lại được sau chiến dịch mùa đông này. Phát triển chiến tranh du kích mạnh hơn, vũ trang nhân dân nhiều hơn, để đối phó với chiến sự ngày một lan rộng và quyết liệt”. Để từng bước kẻ gãy gọng kìm tấn công lên Việt Bắc của thực dân Pháp, Bản chỉ thị cũng chỉ ra phương pháp đánh địch “tích cực, linh động và phổ biến”. Phát động phong trào dân quân du kích rộng khắp, vừa phải tập trung quân chính quy ở những khu vực cơ động để chặn địch. Bản chỉ thị đã phân tích một cách cụ thể điểm mạnh của ta, điểm yếu của địch để phát huy thế mạnh của chiến tranh du kích, chiến tranh nhân dân: “Địch đánh ta ở trên, ta đánh địch ở dưới. Địch đánh ta ở Bắc, ta đánh chúng ở Trung, Nam và Miên, Lào. Địch xâm phạm căn cứ địa của ta, ta đánh mạnh ngay trong bụng chúng. Địch đi lại, ta chặt chân, phá đường của chúng. Bộ đội và dân quân du kích phối hợp, tùy hoàn cảnh, tùy điều kiện mà tiêu hao và tiêu diệt địch. Ta phải nhè chỗ yếu của địch mà đánh. Địch yếu ở chỗ nào, chúng vận động trên đường, đằng trước và hai bên sườn hở. Ở chỗ chúng vừa nhảy dù hay đổ bộ chưa kịp đào hào, đắp lũy… Địch còn yếu ở chỗ nhảy xuống và vận động vùng rừng núi. Ta phải lợi dụng địa hình mà phục kích địch, dụ địch vào sâu mà tiêu diệt chúng. Đốt phá kho tàng, xí nghiệp của địch triệt những tên việt gian”.
Lược đồ chiến dịch Việt Bắc Thu – Đông 1947. Chỉ thị nêu rõ muốn đột kích tiêu diệt địch thì phải xung phong gan dạ và tấn công đến cùng. Trong thời kỳ đầu của cuộc kháng chiến vẫn còn nhiều khó khăn, thiều thốn để tăng tinh thần và phương tiện cho nhân dân kháng chiến cần đẩy mạnh việc chế súng kíp, lựu đạn, địa lôi phát cho dân quân và các làng chiến đấu. Đồng thời, chỉ thị đã vạch trần âm mưu của thực dân Pháp và khẳng định địch không mạnh, ta có thể đánh lại chúng. Chỉ thị kịch liệt đả phá thái độ hoảng hốt, thiếu trấn tĩnh, thái độ sợ địch, nhưng cũng không được chủ quan khinh địch, đánh giá thấp lực lượng địch. Bản chỉ thị lịch sử này đã trở thành mệnh lệnh hành động, là ngọn cờ hiệu triệu toàn quân, toàn dân ta chiến đấu trên khắp chiến trường Việt Bắc, là cơ sở cho chiến thắng của chiến dịch Việt Bắc Thu - Đông 1947, làm thay đổi cục diện cuộc kháng chiến: Ta từ phòng ngự chuyển dần sang thế phản công, làm thất bại hoàn toàn chiến lược “Đánh nhanh thắng nhanh”, buộc Pháp phải chuyển sang đánh lâu dài với ta tạo điều kiện đến thắng lợi cuối cùng./.
Bộ chỉ huy chiến dịch Việt Bắc Thu – Đông 1947 nghiên cứu kế hoạch tấn công của địch lên Việt Bắc. (Từ trái qua phải, các đồng chí: Bằng Giang, Song Hào, Lê Đức Hòa, Lê Trọng Tấn, Vũ Hiển) - Ảnh Tư liệu BTLSQSVN. Kế hoạch tấn công lên Việt Bắc do tướng Sa-lăng vạch ra, với quyết tâm đạt được tham vọng tiêu diệt cơ quan đầu não kháng chiến và quân chủ lực của ta, trên cơ sở đó phá huỷ căn cứ địa kháng chiến, nhanh chóng kết thúc chiến tranh xâm lược Việt Nam; đánh lên Việt Bắc, Pháp còn nhằm khoá chặt biên giới Việt – Trung và ngăn chặn sự liên lạc giữa ta với quốc tế. Thực dân Pháp huy động lực lượng quân sự mạnh nhất trên chiến trường Đông Dương với hơn 2.000 quân tinh nhuệ, 800 xe cơ giới, 40 máy bay, 40 ca nô, tàu chiến ồ ạt tấn công lên Việt Bắc. Theo kế hoạch ngày 7/10/1947, thực dân Pháp chia làm 3 cánh quân mở cuộc hành quân lên Việt Bắc. Cánh quân đổ bộ đường không do Xô-va-nhắc (Sauvagnac) chỉ huy, nhảy dù xuống Chợ Mới, Chợ Đồn (Bắc Cạn). Đồng thời binh đoàn bộ binh của Bô-phơ-rê (Beaufré) chỉ huy, từ Lạng Sơn lên Cao Bằng rồi vòng về Bắc Cạn bao vây phía Đông và phía Bắc. Binh đoàn hỗn hợp do Com-muy-nan (Commuanal) chỉ huy từ Hà Nội ngược sông Hồng và sông Lô lên Tuyên Quang đến Chiêm Hóa để đánh vào Đài Thị, tạo thành thế gọng kìm nhằm kẹp chặt căn cứ địa cách mạng Việt Bắc. Trước những hành động ngang ngược của thực dân Pháp, ngày 15/9/1947, Ban Thường vụ Trung ương Đảng ra chỉ thị cho các địa phương tích cực đề phòng: “Sửa soạn phá những cuộc tấn công lớn của địch” nhằm phá vỡ mưu đồ của chúng. Ngày 17/9/1947, Hội nghị quân sự lần thứ tư và sau mười ngày tiếp đó là Hội nghị quân sự lần thứ năm được triệu tập để thống nhất nhận định về âm mưu và hướng tiến công sắp tới của giặc Pháp, đề ra chủ trương đối phó với giặc Pháp. Khắp nơi nổi lên khẩu hiệu: “Đập tan cuộc tấn công mùa đông của giặc Pháp”. Quân và dân cả nước tích cực chuẩn bị phá cuộc tiến công mùa đông của địch.
Bản chỉ thị “Phải phá tan cuộc tấn công mùa đông của giặc Pháp” trưng bày trong phần Chiến dịch Việt Bắc Thu – Đông 1947 tại Bảo tàng LSQS Việt Nam. Ngày 8/10/1947 Chủ tịch Hồ Chí Minh gửi thư kêu gọi, bộ đội, quân dân du kích và toàn thể đồng bào ra sức tiêu diệt địch. Sau khi thực dân Pháp cho quân nhảy dù xuống thị xã Bắc Cạn (7/10), ngày 15/10/1947, Ban Thường vụ Trung ương Đảng ra chỉ thị “Phải phá tan cuộc tấn công mùa đông của giặc Pháp”. Bản chỉ thị của Ban Thường vụ Trung ương Đảng đã vạch ra cụ thể các vấn đề chuẩn bị cho cuộc phản công làm thất bại âm mưu của thực dân Pháp. Chỉ thị xác định: “…Phải đánh thế nào để phá kế hoạch mùa đông của địch, làm cho địch thua thiệt nặng nề đến nỗi không thể gượng lại được sau chiến dịch mùa đông này. Phát triển chiến tranh du kích mạnh hơn, vũ trang nhân dân nhiều hơn, để đối phó với chiến sự ngày một lan rộng và quyết liệt”. Để từng bước kẻ gãy gọng kìm tấn công lên Việt Bắc của thực dân Pháp, Bản chỉ thị cũng chỉ ra phương pháp đánh địch “tích cực, linh động và phổ biến”. Phát động phong trào dân quân du kích rộng khắp, vừa phải tập trung quân chính quy ở những khu vực cơ động để chặn địch. Bản chỉ thị đã phân tích một cách cụ thể điểm mạnh của ta, điểm yếu của địch để phát huy thế mạnh của chiến tranh du kích, chiến tranh nhân dân: “Địch đánh ta ở trên, ta đánh địch ở dưới. Địch đánh ta ở Bắc, ta đánh chúng ở Trung, Nam và Miên, Lào. Địch xâm phạm căn cứ địa của ta, ta đánh mạnh ngay trong bụng chúng. Địch đi lại, ta chặt chân, phá đường của chúng. Bộ đội và dân quân du kích phối hợp, tùy hoàn cảnh, tùy điều kiện mà tiêu hao và tiêu diệt địch. Ta phải nhè chỗ yếu của địch mà đánh. Địch yếu ở chỗ nào, chúng vận động trên đường, đằng trước và hai bên sườn hở. Ở chỗ chúng vừa nhảy dù hay đổ bộ chưa kịp đào hào, đắp lũy… Địch còn yếu ở chỗ nhảy xuống và vận động vùng rừng núi. Ta phải lợi dụng địa hình mà phục kích địch, dụ địch vào sâu mà tiêu diệt chúng. Đốt phá kho tàng, xí nghiệp của địch triệt những tên việt gian”.
Lược đồ chiến dịch Việt Bắc Thu – Đông 1947. Chỉ thị nêu rõ muốn đột kích tiêu diệt địch thì phải xung phong gan dạ và tấn công đến cùng. Trong thời kỳ đầu của cuộc kháng chiến vẫn còn nhiều khó khăn, thiều thốn để tăng tinh thần và phương tiện cho nhân dân kháng chiến cần đẩy mạnh việc chế súng kíp, lựu đạn, địa lôi phát cho dân quân và các làng chiến đấu. Đồng thời, chỉ thị đã vạch trần âm mưu của thực dân Pháp và khẳng định địch không mạnh, ta có thể đánh lại chúng. Chỉ thị kịch liệt đả phá thái độ hoảng hốt, thiếu trấn tĩnh, thái độ sợ địch, nhưng cũng không được chủ quan khinh địch, đánh giá thấp lực lượng địch. Bản chỉ thị lịch sử này đã trở thành mệnh lệnh hành động, là ngọn cờ hiệu triệu toàn quân, toàn dân ta chiến đấu trên khắp chiến trường Việt Bắc, là cơ sở cho chiến thắng của chiến dịch Việt Bắc Thu - Đông 1947, làm thay đổi cục diện cuộc kháng chiến: Ta từ phòng ngự chuyển dần sang thế phản công, làm thất bại hoàn toàn chiến lược “Đánh nhanh thắng nhanh”, buộc Pháp phải chuyển sang đánh lâu dài với ta tạo điều kiện đến thắng lợi cuối cùng./.
