Chị Võ Thị Sáu, người con gái không cúi đầu trước địch.

THỜI HOA LỬA – CÔ GÁI KHÔNG CÚI ĐẦU

Có những người khi nhắc đến họ, người ta nhớ đến một trận đánh.

Có những người được nhớ bằng một chiến công.

Nhưng có những người chỉ cần nhắc tên thôi, cả một thời tuổi trẻ của đất nước như hiện về.

Võ Thị Sáu là một người như thế.

Tôi từng nghĩ, phải là một con người rất lớn mới có thể đứng trước cái chết mà không run sợ.

Sau này mới hiểu, đôi khi người đứng trước cái chết chỉ là một cô gái rất trẻ.

Một cô gái có lẽ cũng từng thích những điều rất bình thường.

Có một mái nhà để trở về.

Có người thân để nhớ.

Có những ngày được sống như bao cô gái khác.

Nhưng đất nước khi ấy không cho cô một tuổi trẻ bình thường.

Võ Thị Sáu sinh năm 1933, tại Đất Đỏ, tỉnh Bà Rịa – Vũng Tàu.

Tuổi thơ của cô đi qua trong những năm đất nước còn chìm trong chiến tranh.

Khi còn rất trẻ, Võ Thị Sáu đã tham gia hoạt động cách mạng ở địa phương.

Cô làm liên lạc, hỗ trợ lực lượng kháng chiến và tham gia những hoạt động chống chính quyền thuộc địa.

Một cô gái tuổi còn rất nhỏ.

Nhưng chiến tranh không nhìn tuổi.

Và lòng yêu nước cũng không có tuổi.

Năm 1949, trong một lần thực hiện nhiệm vụ tại chợ Đất Đỏ, Võ Thị Sáu đã ném lựu đạn vào lực lượng địch.

Sau đó cô bị bắt.

Từ một cô gái còn rất trẻ, Võ Thị Sáu trở thành tù nhân.

Những ngày tháng trong lao tù bắt đầu.

Nhưng điều người ta nhớ về cô không phải chỉ là việc cô bị bắt.

Mà là cách cô đối diện với những ngày tháng ấy.

Một cô gái trẻ bị đưa qua nhiều nơi giam giữ, bị thẩm vấn, bị kết án.

Nhưng những gì người ta muốn cô từ bỏ, cô không từ bỏ.

Tôi cứ nghĩ mãi về điều đó.

Một người trẻ tuổi đứng trước những người có quyền quyết định số phận mình.

Phía bên kia là súng.

Là nhà tù.

Là án tử hình.

Còn phía này chỉ là một cô gái.

Nhưng đôi khi sức mạnh của một con người không nằm ở việc họ có bao nhiêu vũ khí.

Mà nằm ở thứ không ai có thể lấy khỏi họ.

Niềm tin.

Năm 1952, Võ Thị Sáu bị đưa ra xét xử tại tòa án quân sự của Pháp.

Cô bị kết án tử hình.

Khi ấy, cô mới 19 tuổi.

Một con số khiến người ta khó lòng không lặng đi.

Mười chín tuổi.

Có người ở tuổi ấy đang bắt đầu nghĩ về tương lai.

Có người đang học hành.

Có người đang yêu.

Còn Võ Thị Sáu đứng trước bản án cuối cùng của cuộc đời.

Ngày 23 tháng 1 năm 1952, Võ Thị Sáu bị đưa ra pháp trường tại Côn Đảo.

Người ta kể lại rằng cô bước đi bình tĩnh.

Không phải vì cô không biết sợ chết.

Mà có lẽ vì cô đã chấp nhận cái chết từ trước khi bước ra nơi ấy.

Có một hình ảnh về Võ Thị Sáu được kể lại qua nhiều thế hệ:

Một cô gái trẻ.

Tay bị trói.

Bước chân vẫn tiến về phía trước.

Không cúi đầu.

Không van xin.

Và rồi cô hy sinh.

Mười chín tuổi.

Một cuộc đời quá ngắn.

Tôi từng tự hỏi:

Nếu Võ Thị Sáu được sống thêm vài chục năm thì sao?

Cô sẽ trở thành người phụ nữ như thế nào?

Có một gia đình không?

Có những đứa con không?

Có một căn nhà nhỏ?

Có những buổi chiều ngồi trước hiên nhà, kể cho con cháu nghe về tuổi trẻ của mình?

Chúng ta sẽ không bao giờ biết.

Bởi chiến tranh đã lấy mất những năm tháng ấy.

Nó lấy đi tương lai của một cô gái.

Nhưng không lấy được tên tuổi của cô.

Côn Đảo hôm nay đã khác.

Biển vẫn xanh.

Gió vẫn thổi.

Những con đường vẫn có người đi qua.

Nhưng khi đứng trước nơi từng là nhà tù năm ấy, người ta khó có thể không nghĩ về những người đã từng bị giam giữ ở đây.

Trong số họ có một cô gái mới mười chín tuổi.

Một cô gái từ Đất Đỏ.

Một người đã bước qua những ngày cuối cùng của đời mình mà không khuất phục.

Người đời sau gọi cô là Anh hùng Võ Thị Sáu.

Nhưng nếu bỏ đi tất cả những danh hiệu ấy, tôi nghĩ điều còn lại vẫn rất giản dị:

Cô là một cô gái đã chọn đứng về phía quê hương mình.

Có lẽ “thời hoa lửa” không chỉ là câu chuyện của những người đàn ông cầm súng ngoài chiến trường.

Nó còn là câu chuyện của những cô gái.

Những người đáng lẽ có thể sống một cuộc đời rất khác.

Nhưng lịch sử đã đặt họ vào một thời đại mà tuổi trẻ phải lựa chọn.

Võ Thị Sáu đã lựa chọn.

Và cô đã trả giá bằng chính mạng sống của mình.

Hôm nay, chúng ta đứng trong một đất nước hòa bình.

Một cô gái mười chín tuổi có thể nghĩ về trường học, công việc, tình yêu, gia đình và tương lai.

Đó là những điều rất bình thường.

Nhưng chính vì bình thường nên đôi khi chúng ta quên rằng đã có những thế hệ phải hy sinh để những điều bình thường ấy trở thành hiện thực.

Võ Thị Sáu không sống đến tuổi ba mươi.

Không có tuổi bốn mươi.

Không có mái tóc bạc.

Không có những năm tháng về già kể chuyện cho con cháu.

Cô dừng lại ở tuổi mười chín.

Nhưng câu chuyện của cô thì không dừng lại.

Nó tiếp tục được kể trên Côn Đảo.

Trong những trang sách.

Trong ký ức của những người đi sau.

Và trong câu hỏi mà mỗi thế hệ có thể tự hỏi mình:

Nếu được sống trong thời đại ấy, liệu mình có đủ can đảm để giữ lấy điều mình tin là đúng?

Không ai có thể trả lời thay chúng ta.

Nhưng mỗi lần nhắc đến Võ Thị Sáu, có lẽ chúng ta nên nhớ rằng phía sau cái tên của một nữ anh hùng là một cô gái rất trẻ.

Một cô gái đã từng có một tương lai.

Nhưng đã gửi tương lai ấy lại cho đất nước.

Mười chín tuổi.

Và mãi mãi là tuổi của một thời hoa lửa.