Chiếc Ba Lô Cũ

Tôi tên là Phan Văn Lâm.

Bây giờ tôi đã ngoài bảy mươi tuổi. Mái tóc đã bạc, đôi chân không còn nhanh nhẹn như trước, nhưng trong căn nhà nhỏ của tôi vẫn có một chiếc ba lô cũ được giữ gìn cẩn thận.

Nhiều người hỏi tại sao tôi không bỏ nó đi.

Tôi chỉ trả lời:

“Vì nó không phải của tôi.”

Chiếc ba lô ấy thuộc về người đồng đội tên Đỗ Văn Nam.

Ngày còn chiến đấu, Nam là người bạn thân nhất của tôi. Anh hơn tôi một tuổi, tính tình hiền lành và luôn nghĩ cho người khác.

Nam thường kể về quê mình. Anh nói sau chiến tranh sẽ trở về chăm sóc mẹ và sửa lại căn nhà cũ.

Một lần hành quân dài ngày, tôi bị đau chân nên đi rất chậm. Nam liền tháo bớt đồ trong ba lô của mình để mang giúp tôi.

Tôi nói:

“Ông cứ để tôi tự mang.”

Nam cười:

“Anh em với nhau, có gì mà ngại.”

Đó là một câu nói rất đơn giản, nhưng tôi nhớ mãi.

Một thời gian sau, trong một trận chiến, Nam bị thương nặng.

Tôi chạy đến bên anh. Nam vẫn còn tỉnh.

Anh nhìn chiếc ba lô trên vai mình rồi nói:

“Lâm... nếu tôi không về được, ông giữ lấy cái ba lô này nhé.”

Tôi gạt đi:

“Ông tự giữ mà về. Mẹ ông còn đang chờ.”

Nam không nói nữa.

Anh đã hy sinh ngay trong ngày hôm đó.

Tôi giữ lại chiếc ba lô.

Từ đó, mỗi khi hành quân, tôi lại mang nó theo. Tôi không biết mình đã đi qua bao nhiêu con đường, bao nhiêu cánh rừng với chiếc ba lô ấy.

Có những ngày mưa, chiếc ba lô ướt sũng. Có những đêm tôi nằm dưới đất, lấy nó làm gối.

Mỗi lần nhìn thấy nó, tôi lại nhớ đến Nam.

Tôi tự nhủ rằng mình phải sống, phải trở về và phải kể cho gia đình anh biết rằng Nam đã sống như thế nào.

Sau ngày hòa bình, tôi tìm về quê Nam.

Mẹ anh đã già yếu. Khi nhìn thấy chiếc ba lô, bà đưa tay chạm vào nó rồi bật khóc.

Bà hỏi:

“Nó có hay nhắc đến mẹ không cháu?”

Tôi đáp:

“Có ạ. Anh ấy luôn nói muốn trở về chăm sóc bác.”

Bà quay mặt đi lau nước mắt.

Tôi ở lại nhà Nam vài ngày. Trước khi ra về, bà muốn giữ chiếc ba lô lại.

Nhưng rồi bà nói:

“Cháu cứ giữ đi. Nó đã đi cùng cháu lâu hơn cả gia đình bác.”

Tôi mang chiếc ba lô trở về.

Hơn năm mươi năm đã trôi qua.

Chiếc ba lô đã sờn cũ, màu vải gần như bạc hết. Một vài đường chỉ đã được tôi khâu lại nhiều lần.

Nhưng tôi vẫn không nỡ bỏ nó.

Mỗi khi mở chiếc ba lô, tôi vẫn tưởng tượng Nam đang ngồi bên cạnh và nói:

“Anh em với nhau, có gì mà ngại.”

Có lẽ thời gian có thể làm con người già đi, làm những vết thương lành lại, nhưng không thể xóa được ký ức về những người đã từng đồng hành với chúng ta.

Tôi giữ chiếc ba lô không phải vì nó quý giá.

Tôi giữ nó vì trong đó có một phần tuổi trẻ của tôi và một phần cuộc đời của người đồng đội đã mãi mãi nằm lại nơi chiến trường.

Và mỗi khi nhìn nó, tôi lại thấy mình cần sống thật tốt, bởi đó cũng là cách tôi giữ lời hứa với người bạn năm xưa.