CHIẾC BI ĐÔNG CÒN LẠI
Chiến tranh đã lùi xa, nhưng với những người lính, mỗi kỷ vật đều mang theo một phần ký ức. Chiếc bi đông nước cũ kỹ mà cựu chiến binh Nguyễn Văn Đức vẫn giữ suốt hơn nửa thế kỷ không chỉ là vật dụng của người lính, mà còn là minh chứng cho tình đồng đội, sự hy sinh và lòng nhân ái giữa chiến trường khốc liệt.
"Tôi nhập ngũ năm 1969, lúc vừa tròn hai mươi tuổi.
Hành trang của một người lính ngày ấy chẳng có gì nhiều: một bộ quân phục, một chiếc võng, một chiếc ba lô và một chiếc bi đông đựng nước.
Chiếc bi đông ấy theo tôi suốt những năm tháng hành quân trên chiến trường miền Đông Nam Bộ.
Có một ngày mà tôi không bao giờ quên.
Đó là cuối mùa khô năm 1973.
Đơn vị chúng tôi vừa hoàn thành một trận đánh và phải hành quân xuyên rừng để tránh sự truy quét của địch.
Nắng như đổ lửa.
Nước uống gần như cạn sạch.
Mỗi người chỉ còn lại vài ngụm nước trong bi đông.
Đi được gần trưa thì một đồng đội trẻ bị sốt rét ác tính, môi khô nứt, không còn đủ sức bước tiếp.
Cậu ấy chỉ khẽ nói:
'Anh… cho em xin một ngụm nước…'
Tôi mở chiếc bi đông của mình.
Bên trong chỉ còn khoảng nửa nắp nước.
Nếu đưa hết cho đồng đội, tôi sẽ không còn gì để uống trong quãng đường phía trước.
Nhưng tôi không suy nghĩ lâu.
Tôi đưa cả chiếc bi đông cho cậu ấy.
Cậu uống từng ngụm nhỏ rồi trả lại.
Trong bi đông chỉ còn vài giọt.
Một người trong tổ nhìn tôi rồi hỏi:
'Cậu không sợ mình cũng kiệt sức sao?'
Tôi cười:
'Nếu mình còn đi được thì phải để người yếu hơn sống trước.'
Chiều hôm đó, thật may mắn, đơn vị gặp được một con suối nhỏ.
Chúng tôi lại có nước để tiếp tục hành quân.
Người đồng đội năm ấy đã sống.
Sau ngày đất nước thống nhất, anh trở về quê, trở thành một thầy giáo.
Nhiều năm sau, anh tìm đến nhà tôi.
Trên tay anh là một chiếc bi đông mới tinh.
Anh bảo:
'Ngày ấy anh cho em nước để sống. Hôm nay em tặng anh chiếc bi đông mới, còn chiếc cũ anh cứ giữ, vì nó là một phần ký ức của cả hai chúng ta.'
Tôi không nhận chiếc bi đông mới.
Tôi chỉ giữ lại chiếc bi đông cũ đã móp méo theo năm tháng.
Đến hôm nay, mỗi lần nhìn thấy nó, tôi lại nhớ rằng giá trị lớn nhất của người lính không phải là lập được bao nhiêu chiến công.
Điều đáng quý nhất là biết sống vì đồng đội.
Biết đặt mạng sống của người khác lên trước bản thân mình.
Chiếc bi đông ấy giờ không còn đựng nước.
Nhưng nó luôn chứa đầy ký ức về tình đồng chí, đồng đội – thứ mà thời gian không bao giờ có thể làm phai mờ."
