Chiếc bi đông nước giữa mùa khô

Ông Trần Minh Đức năm nay đã ngoài bảy mươi tuổi. Mỗi lần nhắc về chiến trường Tây Nguyên, ánh mắt ông lại chùng xuống. Ông bảo ký ức về bom đạn có thể phai mờ theo năm tháng, nhưng có những câu chuyện về tình đồng đội thì cả đời không quên được.

Năm 1970, đơn vị ông hành quân xuyên rừng Tây Nguyên trong mùa khô khắc nghiệt nhất. Nắng cháy rừng rực từ sáng đến chiều, đất đỏ bốc bụi mù mịt, suối cạn dần, nguồn nước ngày càng hiếm. Những người lính trẻ phải đi bộ hàng chục cây số mỗi ngày, ba lô nặng trĩu trên vai, ai cũng khô khốc cổ họng.

Có hôm, cả tiểu đội chỉ còn lại đúng một bi đông nước. Người chiến sĩ trẻ tên Dũng giữ chiếc bi đông ấy. Cậu mới ngoài hai mươi tuổi, quê ở Nghệ An, nhỏ người nhưng lúc nào cũng vui vẻ. Trong đơn vị, Dũng thường nhường phần cơm của mình cho người khác, nên ai cũng quý.

Chiều hôm ấy, một đồng đội bị sốt rét ác tính, môi tím tái vì mất nước. Mọi người cố tìm nước quanh khu vực nghỉ chân nhưng vô vọng. Giữa lúc ai cũng lo lắng, Dũng lặng lẽ mở chiếc bi đông cuối cùng đưa cho người bệnh uống hết.

Một người trong đơn vị gắt lên:

“Cậu không để lại chút nào cho mình à?”

Dũng chỉ cười:

“Còn sống được thì cùng sống.”

Đêm hôm đó, cơn khát hành hạ cả tiểu đội. Riêng Dũng bắt đầu kiệt sức vì mất nước và sốt. Sáng hôm sau, khi đơn vị tìm được nguồn tiếp tế, cậu gần như không còn đứng nổi nữa.

May mắn là Dũng qua khỏi. Nhưng hình ảnh người lính trẻ ôm chiếc bi đông rỗng giữa mùa khô năm ấy đã theo ông Đức suốt cả cuộc đời.

Sau ngày hòa bình, ông nhiều lần tìm lại đồng đội cũ. Có người còn, có người đã mất. Riêng Dũng sau này trở về quê làm giáo viên làng. Cuộc sống bình dị, nghèo khó nhưng ai trong vùng cũng kính trọng ông.

“Chiến tranh dạy chúng tôi rằng,” ông Đức trầm giọng, “giữa cái chết cận kề, thứ giữ con người đứng vững không chỉ là lòng dũng cảm, mà còn là tình thương dành cho nhau.”

Ông nâng chiếc bi đông cũ đã móp méo, lớp sơn xanh bong tróc gần hết. Với người khác, đó chỉ là một món đồ cũ kỹ. Nhưng với ông, đó là chứng tích của một thời tuổi trẻ sống hết mình vì đồng đội, vì đất nước.