Chiếc cối của mẹ Trương Thị Dư
Chiếc cối của mẹ Trương Thị DưChiếc cối bằng đá, màu xanh đen, có chày đạp giã, chôn dưới đất, đường kính miệng 41,5cm, đường kính đáy cối 37,5cm, cao 30,5cm. Chiếc cối được mẹ Dư sử dụng để giã gạo phục vụ bộ đội trong kháng chiến chống Pháp. Mẹ thường giã gạo để chồng gánh gạo theo đoàn dân công phục vụ chiến dịch Điện Biên Phủ năm 1953.
Mẹ Việt Nam anh hùng Trương Thị Dư, sinh ra ở xã Quảng Yên, huyện Quảng Xương, tỉnh Thanh Hóa. Mẹ có chồng là liệt sỹ Tô Văn Ry (Vệ quốc Đoàn). Năm 1953, khi bước vào chiến dịch Điện Biên Phủ, trong một trận đánh mở đầu cho chiến dịch, ông đã anh dũng hy sinh. Mẹ Dư ở vậy thờ chồng và nuôi 3 người con trai. Người con trai cả là Tô Văn Du sinh năm 1937. Năm 1962, anh xung phong nhập ngũ, năm 1965 vào chiến trường miền Nam chiến đấu. Anh hy sinh ngày 21/8/1970 với cấp bậc Thượng úy, để lại người vợ trẻ Lê Thị Hằng và 2 con thơ dại...
Người con trai thứ 2 của mẹ là Tô Văn Xuân sinh năm 1940. Khi biết tin anh trai đầu hy sinh, anh Xuân vẫn quyết tâm xin mẹ cho đi bộ đội để trả thù cho bố và anh trai. Anh tham gia chiến đấu ở chiến trường Khu 5, sau khi Hiệp định Pa-ri được ký kết, trong một trận đánh địch mở rộng vùng giải phóng, anh đã anh dũng hy sinh ngày 20/10/1974 với quân hàm Thiếu úy.
Chiếc cối của Mẹ Việt Nam anh hùng Trương Thị Dư Người con trai thứ 3 của mẹ là Tô Điểm Xuyên sinh năm 1951. Mặc dù có bố là liệt sỹ và 2 anh đang ở chiến trường. Nhưng mới 17 tuổi, anh một mực đòi mẹ cho anh đi bộ đội để trả thù cho bố và các anh. Vậy là Tô Điểm Xuyên lên đường nhập ngũ... Ngày 2/10/1974, anh Xuyên hy sinh ở chiến trường Quảng Ngãi. Ở hậu phương, cũng như bao người mẹ khác, mẹ Dư luôn chắt chiu, chịu thương chịu khó, làm ra hạt lúa củ khoai, mong ngày đất nước thống nhất để gia đình được đoàn tụ. Cũng không biết bao lần, mẹ Dư đứng ở đầu ngõ trông về phương xa, ngóng đợi tin tức của các con đang làm nhiệm vụ cho Tổ quốc Sau thắng lợi mùa xuân 1975, nhiều gia đình có con chiến đấu ở miền Nam được về phép thăm nhà. Mẹ Dư cũng hồi hộp chờ đón ngày vui sum họp. Nhưng điều ấy đã không đến với mẹ. Chính quyền địa phương khi nhận được báo tử của đơn vị hai người con của mẹ Dư là Tô Văn Xuân, Tô Điểm Xuyên đã hy sinh. Nhân kỷ niệm 50 năm thành lập Quân đội nhân dân Việt Nam (22/12/1944-22/12/1994), mẹ Trương Thị Dư được tỉnh Thanh Hóa chọn cùng một số mẹ Việt Nam Anh hùng ra thủ đô Hà Nội gặp các đồng chí lãnh đạo Đảng Nhà nước tại Phủ Chủ tịch. Một người mẹ có chồng và ba người con đều đã cống hiến trọn vẹn tuổi thanh xuân cho thắng lợi của hai cuộc kháng chiến trường kỳ. Tôn vinh những đóng góp của mẹ cho sự nghiệp cách mạng, ngày 22/12/1994, mẹ Trương Thị Dư là một trong những bà mẹ được Nhà nước phong tặng “Bà mẹ Việt Nam Anh hùng” đầu tiên của tỉnh Thanh Hóa và Huân chương Độc lập. Ngày 7/8/2002, chiếc cối là kỷ vật thiêng liêng được mẹ Dư trao tặng Bảo tàng Lịch sử Quân sự Việt Nam nhằm lưu giữ, bảo quản và phát huy giá trị lịch sử, qua đó giáo dục truyền thống cách mạng, lòng yêu nước, tự hào dân tộc và nâng cao ý thức trách nhiệm của thế hệ hôm nay và mai sau./.
Người con trai thứ 2 của mẹ là Tô Văn Xuân sinh năm 1940. Khi biết tin anh trai đầu hy sinh, anh Xuân vẫn quyết tâm xin mẹ cho đi bộ đội để trả thù cho bố và anh trai. Anh tham gia chiến đấu ở chiến trường Khu 5, sau khi Hiệp định Pa-ri được ký kết, trong một trận đánh địch mở rộng vùng giải phóng, anh đã anh dũng hy sinh ngày 20/10/1974 với quân hàm Thiếu úy.
Chiếc cối của Mẹ Việt Nam anh hùng Trương Thị Dư Người con trai thứ 3 của mẹ là Tô Điểm Xuyên sinh năm 1951. Mặc dù có bố là liệt sỹ và 2 anh đang ở chiến trường. Nhưng mới 17 tuổi, anh một mực đòi mẹ cho anh đi bộ đội để trả thù cho bố và các anh. Vậy là Tô Điểm Xuyên lên đường nhập ngũ... Ngày 2/10/1974, anh Xuyên hy sinh ở chiến trường Quảng Ngãi. Ở hậu phương, cũng như bao người mẹ khác, mẹ Dư luôn chắt chiu, chịu thương chịu khó, làm ra hạt lúa củ khoai, mong ngày đất nước thống nhất để gia đình được đoàn tụ. Cũng không biết bao lần, mẹ Dư đứng ở đầu ngõ trông về phương xa, ngóng đợi tin tức của các con đang làm nhiệm vụ cho Tổ quốc Sau thắng lợi mùa xuân 1975, nhiều gia đình có con chiến đấu ở miền Nam được về phép thăm nhà. Mẹ Dư cũng hồi hộp chờ đón ngày vui sum họp. Nhưng điều ấy đã không đến với mẹ. Chính quyền địa phương khi nhận được báo tử của đơn vị hai người con của mẹ Dư là Tô Văn Xuân, Tô Điểm Xuyên đã hy sinh. Nhân kỷ niệm 50 năm thành lập Quân đội nhân dân Việt Nam (22/12/1944-22/12/1994), mẹ Trương Thị Dư được tỉnh Thanh Hóa chọn cùng một số mẹ Việt Nam Anh hùng ra thủ đô Hà Nội gặp các đồng chí lãnh đạo Đảng Nhà nước tại Phủ Chủ tịch. Một người mẹ có chồng và ba người con đều đã cống hiến trọn vẹn tuổi thanh xuân cho thắng lợi của hai cuộc kháng chiến trường kỳ. Tôn vinh những đóng góp của mẹ cho sự nghiệp cách mạng, ngày 22/12/1994, mẹ Trương Thị Dư là một trong những bà mẹ được Nhà nước phong tặng “Bà mẹ Việt Nam Anh hùng” đầu tiên của tỉnh Thanh Hóa và Huân chương Độc lập. Ngày 7/8/2002, chiếc cối là kỷ vật thiêng liêng được mẹ Dư trao tặng Bảo tàng Lịch sử Quân sự Việt Nam nhằm lưu giữ, bảo quản và phát huy giá trị lịch sử, qua đó giáo dục truyền thống cách mạng, lòng yêu nước, tự hào dân tộc và nâng cao ý thức trách nhiệm của thế hệ hôm nay và mai sau./.
