Chiếc Đèn Dầu Lạc Dưới Lòng Địa Đạo Vịnh Mốc

Chiếc Đèn Dầu Lạc Dưới Lòng Địa Đạo Vịnh Mốc

Nhân chứng kể: Bà Lê Thị Hải (Cựu nữ dân quân địa đạo Vịnh Mốc, Quảng Trị)

"Trong lòng đất Vịnh Mốc những năm 1967 - 1968, cuộc sống của hàng trăm con người diễn ra trong bóng tối đặc quánh. Thứ ánh sáng quý giá nhất sưởi ấm lòng chúng tôi lúc bấy giờ là chiếc đèn dầu lạc tự chế từ những vỏ lon bia chiến lợi phẩm. Đèn không có tim bấc xịn, chúng tôi phải dùng những sợi bông rách từ áo lót cũ, đốt bằng dầu lạc ép thủ công, khói khét lẹt và ám muội đen kịt cả trần hầm.

Tôi nhớ nhất đêm mùng 2 Tết năm 1968, dưới gian hầm hộ sinh chật hẹp sâu 20 mét dưới lòng đất, chị Thắm chuyển dạ sinh con đầu lòng. Bên ngoài, bom từ hạm đội Mỹ dội xuống làm địa đạo rung lắc, đất cát rơi rào rào. Chiếc đèn dầu lạc nhỏ nhoi được ba chị em chúng tôi vây quanh, lấy lòng bàn tay che bớt gió từ cửa thông hơi thổi vào để giữ ngọn lửa không bị tắt.

Trong ánh sáng tù mù, vàng vọt ấy, tiếng khóc chào đời của đứa trẻ vang lên, át cả tiếng bom đạn dội bom bên trên. Bác sĩ dùng thanh tre già vót nhẵn hơ qua lửa đèn dầu để cắt rốn cho em. Ngọn đèn dầu lạc năm ấy tuy nhỏ bé, khói mờ nhưng đã thắp sáng sự sống, khẳng định một sức sống bất diệt của con người ngay trong lòng đất chết."