Chiếc Đèn Dầu Trong Hầm Bí Mật
Câu chuyện được bà Trần Thị Hoa kể lại trong buổi sinh hoạt truyền thống tại địa phương. Đây là ký ức về những ngày người dân miền Tây âm thầm che chở cán bộ cách mạng trong các hầm bí mật giữa lúc địch liên tục càn quét và truy lùng.
Năm 1970, vùng quê nơi bà Hoa sinh sống thường xuyên bị địch kiểm soát gắt gao. Ban ngày lính đi tuần khắp các con đường làng, còn ban đêm tiếng súng và tiếng pháo vọng về từ xa không lúc nào ngớt.
Gia đình bà Hoa sống trong một căn nhà lá nhỏ cạnh vườn chuối. Dưới nền nhà có một căn hầm bí mật được đào sâu và che kín bằng những tấm ván cùng lớp đất mỏng phía trên.
Trong hầm thường có hai cán bộ cách mạng trú ẩn để tránh những trận càn bất ngờ. Vì sợ ánh sáng lọt ra ngoài bị phát hiện, mọi người chỉ dám dùng một chiếc đèn dầu nhỏ mỗi khi cần đọc tài liệu hoặc băng bó vết thương.
Một đêm mưa lớn, đơn vị liên lạc báo tin địch sắp khám xét toàn xóm. Bà Hoa lập tức đưa các cán bộ xuống hầm rồi phủ bao lúa và dụng cụ làm ruộng lên miệng hầm để che giấu.
Chưa đầy một lúc sau, tiếng giày lính và tiếng chó sủa vang lên trước sân nhà. Toán lính xông vào lục soát từng góc bếp, từng chum nước và dùng gậy gõ mạnh xuống nền đất.
Bà Hoa xúc động kể:
“Lúc đó tôi nghe rõ tiếng thở của các chú dưới hầm nhưng phải cố giữ bình tĩnh.”
Một tên lính nghi ngờ chiếc phản gỗ gần miệng hầm nên định lật lên kiểm tra. Đúng lúc ấy, đứa con nhỏ của bà bất ngờ khóc lớn vì sợ hãi. Bà Hoa liền ôm con dỗ dành để đánh lạc hướng sự chú ý của toán lính.
Sau gần một giờ khám xét không phát hiện gì, địch rời khỏi nhà. Khi mọi thứ yên lặng trở lại, bà mới thắp chiếc đèn dầu nhỏ xuống hầm báo tin an toàn.
Ánh đèn leo lét năm ấy đã trở thành ký ức không thể nào quên đối với những người từng sống giữa thời chiến tranh khốc liệt.
Sau ngày Chiến dịch Hồ Chí Minh toàn thắng, bà Hoa vẫn giữ chiếc đèn dầu cũ như biểu tượng của lòng kiên trung và tình nghĩa quân dân trong thời hoa lửa.
