Chiếc Đèn Dầu Trong Hầm Chữ A (1)

Mỗi lần nhắc đến những năm tháng chiến tranh, ông Nguyễn Văn Hòa lại nhớ rõ ánh sáng vàng leo lét của một chiếc đèn dầu đặt trong căn hầm chữ A nằm ven một triền đồi ở Quảng Trị.

Đầu năm 1972, đơn vị thông tin của ông được giao nhiệm vụ bảo đảm liên lạc cho các mũi chiến đấu. Ban ngày, máy bay địch quần thảo liên tục, bom nổ rung chuyển cả khu rừng. Mọi công việc quan trọng đều được thực hiện vào ban đêm trong căn hầm nhỏ.

Chiếc đèn dầu chỉ lớn bằng bàn tay. Dầu rất hiếm nên mỗi đêm chỉ dám vặn tim đèn vừa đủ sáng để đọc bản đồ và ghi chép điện tín. Nhiều khi gió lùa qua cửa hầm, ngọn lửa chao đảo, cả tổ lại lấy mũ sắt hoặc tấm áo mưa che chắn để đèn không tắt.

Một đêm cuối tháng tư, đường dây thông tin bị bom cắt đứt. Đơn vị phải khẩn trương nối lại trong thời gian ngắn nhất. Sau nhiều giờ băng rừng dưới làn pháo sáng, mọi người trở về hầm khi trời gần sáng. Ai cũng mệt rã rời nhưng vẫn quây quanh chiếc đèn dầu để kiểm tra lại toàn bộ tín hiệu. Khi tín hiệu liên lạc được khôi phục thông suốt, cả tổ chỉ nhìn nhau mỉm cười, không ai nói thành lời.

Có lần một trận bom rơi rất gần, đất đá lấp kín cửa hầm. Chiếc đèn dầu bị hất đổ nhưng may mắn chưa tắt. Nhờ chút ánh sáng còn lại, cả tổ nhanh chóng đào lối thoát. Sau khi ra ngoài an toàn, việc đầu tiên của mọi người là dựng lại hầm và lau sạch chiếc đèn. Không ai coi đó chỉ là vật dụng, mà như một người bạn đã cùng họ vượt qua những thời khắc hiểm nguy.

Ngày đất nước hòa bình, ông Hòa mang chiếc đèn dầu đã cũ về quê. Dù thân đèn đã sẫm màu vì khói, bấc đã thay nhiều lần, ông vẫn giữ cẩn thận trên chiếc tủ gỗ trong nhà. Mỗi dịp con cháu quây quần, ông lại thắp chiếc đèn lên vài phút để kể về những đêm không ngủ, về tình đồng đội và ý chí vượt qua gian khổ.

Ông thường nói:

"Bom đạn có thể làm rung chuyển núi rừng, nhưng không thể dập tắt ánh sáng của niềm tin trong lòng người lính. Với tôi, chiếc đèn dầu nhỏ ấy đã soi sáng cả một thời tuổi trẻ."