Chiếc gậy tre bên bờ sông Như Nguyệt

Vào mùa xuân năm 1077, cuộc kháng chiến chống quân Tống bước vào giai đoạn khốc liệt nhất. Dưới sự chỉ huy của Quách Quỳ và Triệu Tiết, hàng vạn quân Tống cùng vó ngựa hung hãn bị chặn đứng trước phòng tuyến sông Như Nguyệt do Thái úy Lý Thường Kiệt chủ trương xây dựng. Dù nhiều lần tổ chức vượt sông bằng bè lớn, quân giặc đều bị quân dân nhà Lý đánh bật trở lại, thây chất đầy bờ. Sau nhiều tháng bế tắc, quân Tống rơi vào cảnh cạn kiệt lương thảo, dịch bệnh tràn lan, tiến không được mà lui cũng không xong.

Để phá vỡ thế trận mà không làm tiêu hao quá nhiều xương máu của chiến sĩ, Lý Thường Kiệt quyết định dùng đòn tâm lý chiến. Sau đêm cho người vào đền thờ Trương Hống, Trương Hát đọc bài thơ thần "Nam quốc sơn hà" làm rúng động lòng quân giặc, ông tiếp tục thực hiện một kế sách đặc biệt khác vào ban ngày.

Một buổi sáng, giữa cái lạnh căm căm của vùng bến sông, lính canh Tống kinh ngạc thấy một ông lão đầu tóc bạc phơ, dáng vẻ gầy gò, một mình thong thả chèo chiếc thuyền nhỏ từ bờ nam sang bờ bắc. Trên thuyền không có vũ khí, chỉ có một giỏ tre đựng vài củ khoai và một chiếc gậy tre già xù xì chống bên người. Quân Tống lập tức áp sát, bắt giữ ông lão đưa vào trại của phó tướng Triệu Tiết để tra hỏi.

Đứng trước vị tướng giặc đang hầm hừ giận dữ, ông lão không hề run sợ, nhẹ nhàng hành lễ rồi nói:

– Thưa đại tướng, già là người dân bên kia sông. Nghe tin quân đại quốc sang đây chịu đói, chịu rét, lòng già xót xa. Già lén mang ít khoai củ sang biếu các ngài, mong hai nước sớm hòa bình để người dân được yên ổn làm ăn.

Triệu Tiết nhìn giỏ khoai rồi cười khẩy, cho rằng đây là kế mưu sinh hoặc một kẻ lẩm cẩm. Hắn nhìn chiếc gậy tre xù xì, thô kệch trong tay ông lão liền giật lấy, bẻ làm đôi để kiểm tra xem có giấu mật thư gì không. Bên trong thân tre hoàn toàn rỗng tếch, chẳng có gì ngoài một tờ giấy bản nhỏ xíu nhuốm màu sương khói. Triệu Tiết tò mò mở ra xem, trên đó chỉ vỏn vẹn khắc dòng chữ bằng mực đỏ: "Tù binh Tống sẽ được thả về quê hương nếu chịu hạ vũ khí".

Chưa kịp để Triệu Tiết nổi giận, ông lão bỗng ngẩng cao đầu, ánh mắt tinh anh quắc thước khác thường, khí phách ung dung cười lớn:

– Đại tướng có bẻ gãy một chiếc gậy tre, cũng không bẻ gãy được ý chí của triệu người Nam. Sông Như Nguyệt này chính là mồ chôn quân xâm lược, nhưng triều đình nhà Lý chúng tôi luôn mở lượng khoan hồng cho những ai biết quay đầu.

Triệu Tiết bàng hoàng nhận ra ông lão gầy gò kia chính là một vị tướng của nhà Lý cải trang để vào tận sào huyệt địch chuyển lời cảnh cáo. Giữa lúc hắn định thét lính lôi ra chém đầu, vị tướng giả dạng đã nhanh chóng nhảy xuống dòng sông Như Nguyệt chảy xiết, lặn sâu mất hút dưới làn nước trước sự bất lực của cung tên quân Tống.

Hành động dũng cảm cùng thông điệp nhân đạo từ chiếc gậy tre bị bẻ gãy lan truyền nhanh chóng khắp các doanh trại giặc. Những người lính Tống vốn đã mỏi mệt, nhớ nhà, nay lại biết tinh thần khoan dung của người Nam, ý chí chiến đấu hoàn toàn sụp đổ. Đêm đó, Lý Thường Kiệt hạ lệnh tổng tấn công. Quân Lý vượt sông như vũ bão, phá tan các phòng tuyến của địch. Biết giặc đã đại bại, Lý Thường Kiệt chủ động mở đường hòa nghị, cho phép Quách Quỳ rút tàn quân về nước, giữ vững hòa bình cho bờ cõi mà vẫn vẹn toàn thể diện cho cảCâu chuyện "Chiếc gậy tre bên bờ sông Như Nguyệt" kể về một mưu kế dùng binh vô cùng độc đáo, kết hợp giữa tâm lý chiến và lòng trắc ẩn của Thái úy Lý Thường Kiệt trong trận chiến lịch sử chống quân Tống xâm lược. hai bên.