Chiếc Hộp Gỗ Chôn Dưới Gốc Me Già

Tựa đề: Chiếc Hộp Gỗ Chôn Dưới Gốc Me Già

Năm 1969, sau nhà ông Phát có một gốc me già đứng giữa khoảng sân đất. Rễ cây nổi lên mặt đất như những đường gân cứng, ôm lấy cả khoảng sân nhỏ phía dưới. Dưới gốc cây đó, có một chiếc hộp gỗ được chôn sâu, không ai thấy, nhưng ông Phát thì biết nó vẫn còn ở đó.

Chiếc hộp ấy không lớn.

Nhưng ông chưa từng quên nó.

Ông Phát là người đã chôn nó từ rất lâu trước đó, vào một buổi chiều không ai để ý.

Năm 1970, chiến tranh làm làng xáo trộn, người đi kẻ ở không còn ổn định. Gốc me vẫn đứng, nhưng sân nhà vắng hơn.

Ông Phát thỉnh thoảng ngồi dưới gốc cây rất lâu.

Không đào lên.

Chỉ ngồi.

Con trai ông hỏi:
“Dưới đó có gì vậy ba?”

Ông đáp:
“Có thứ chưa cần lấy lên.”

Năm 1971, có một lần mưa lớn làm đất dưới gốc me sụt nhẹ. Ông Phát ra nhìn rất lâu, như sợ chiếc hộp bị lộ ra.

Nhưng ông không làm gì cả.

Chỉ lấp lại.

Năm 1972, con trai ông đi xa.

Trước khi đi, anh hỏi lại:

“Nếu con về không kịp thì sao?”

Ông Phát nói:

“Thì nó vẫn ở đó.”

“Có quan trọng không?”

Ông gật đầu:

“Quan trọng… nhưng chưa phải lúc.”

Năm 1973, gốc me già càng lớn hơn, rễ cây lan rộng, che gần hết dấu vết nơi chiếc hộp được chôn.

Không ai trong nhà còn nhắc đến nó nữa, trừ ông.

Năm 1974, có người đề nghị đào đất quanh gốc me để làm lại sân.

Ông Phát ngăn lại.

Ông nói:

“Để nguyên chỗ đó.”

Không ai hỏi thêm.

Năm 1975, chiến tranh kết thúc.

Ngôi làng dần yên ổn, nhà cửa được sửa sang lại, sân đất được nén lại chắc hơn trước.

Con trai ông Phát trở về.

Anh đứng dưới gốc me già.

“Giờ lấy lên được chưa ba?” anh hỏi.

Ông Phát im lặng rất lâu.

Rồi gật đầu.

Ông đào xuống.

Đất ẩm, rễ cây đan xen, chiếc hộp gỗ dần lộ ra.

Nắp hộp mở.

Bên trong không có gì lớn lao—chỉ là vài tờ giấy cũ, một mảnh vải, và vài dòng chữ đã mờ.

Con trai ông nhìn.

“Chỉ vậy thôi sao?”

Ông Phát nói:

“Ừ. Nhưng nó không phải để chứa nhiều.”

“Vậy để làm gì?”

Ông nhìn chiếc hộp:

“Để giữ lại những điều mà khi chiến tranh xảy ra, người ta không kịp mang theo… nhưng cũng không muốn mất.”

Anh im lặng.

Gió thổi qua gốc me già.

Lá rơi xuống, chạm nhẹ vào chiếc hộp gỗ vừa được mở lại sau nhiều năm chôn dưới đất.

Vì có những chiếc hộp không sinh ra để cất giữ đồ vật quan trọng nhất,

mà để giữ lại một phần ký ức của con người trong những năm tháng họ buộc phải chôn xuống rất nhiều điều—chỉ để có thể sống tiếp, và chờ đến một ngày đủ bình yên để mở nó ra lần nữa.