Chiếc Hũ Muối Vừng

Đầu năm 1952, tại một căn cứ kháng chiến ở Việt Bắc, mùa đông kéo dài khiến việc tiếp tế lương thực gặp nhiều khó khăn. Những bữa cơm của đơn vị chỉ có cơm độn và rau rừng. Có hôm, thức ăn chỉ là một nhúm muối.

Chiến sĩ hậu cần Đinh Văn Quang, hai mươi bốn tuổi, quê ở Thái Bình, luôn cất trong ba lô một chiếc hũ sành nhỏ được bịt kín bằng miếng vải.

Bên trong không phải thuốc.

Cũng chẳng phải đồ quý.

Mà là muối vừng.

Trước ngày lên đường, mẹ anh đã rang từng mẻ vừng.

Giã cùng muối.

Rồi cho vào chiếc hũ.

Bà dặn:

"Khi bữa cơm đạm bạc."

"Con mở ra."

"Ăn một ít."

"Có sức mà đi."

Quang quý chiếc hũ lắm.

Nhưng anh hiếm khi ăn một mình.

Mỗi bữa, anh chỉ lấy một nhúm nhỏ.

Rắc đều vào bát cơm của cả tổ.

Có người nói:

"Cậu giữ cho riêng mình đi."

"Ăn hết rồi lấy đâu ra."

Quang mỉm cười.

"Nhiều người."

"Ăn sẽ ngon hơn."

Một buổi tối, đơn vị đón thêm một chiến sĩ mới.

Cậu vừa trải qua nhiều ngày hành quân liên tục.

Mệt đến mức nuốt cơm không nổi.

Quang mở hũ.

Rắc chút muối vừng lên bát cơm nóng.

Mùi vừng rang thơm nhẹ lan ra.

Người chiến sĩ ăn hết bát cơm lúc nào không hay.

Cậu xúc động nói:

"Đây là bữa cơm ngon nhất."

"Kể từ ngày lên đường."

Những lời ấy khiến Quang càng thêm trân trọng chiếc hũ nhỏ.

Anh luôn đậy nắp thật kín.

Để từng hạt muối, từng hạt vừng không bị ẩm.

Trong buổi sinh hoạt truyền thống, chính trị viên kể về đồng chí Hoàng Văn Thụ, người suốt đời sống giản dị, gần gũi và luôn đặt lợi ích của tập thể lên trên lợi ích cá nhân.

Ông nói:

"Sự sẻ chia."

"Không đo bằng nhiều hay ít."

"Mà bằng tấm lòng."

Quang nhìn chiếc hũ sành đã sứt một góc.

Anh hiểu rằng.

Điều quý nhất bên trong không chỉ là muối vừng.

Mà là tình đồng đội.

Sau ngày hòa bình lập lại, Quang trở về quê làm nông.

Mỗi mùa gặt xong, ông vẫn tự tay rang vừng.

Giã muối.

Cho vào một chiếc hũ sành nhỏ.

Con cháu trong nhà ai cũng thích ăn.

Một hôm, cô cháu gái hỏi:

"Ông ơi."

"Sao ông cứ dùng cái hũ cũ?"

Quang nhẹ nhàng cầm chiếc hũ lên.

Vết sứt nơi miệng hũ đã nhẵn theo thời gian.

Ông mỉm cười.

"Chiếc hũ này."

"Từng làm cho nhiều bữa cơm."

"Ấm hơn."

"Và ngon hơn."

Cô bé ôm lấy ông.

Ngoài sân, mùi rơm mới phơi thơm dịu trong nắng.

Quang nhìn cánh đồng lúa chín vàng.

Ông hiểu rằng, trong thời hoa lửa, có những điều tưởng chừng rất nhỏ bé.

Một hũ muối vừng, một bữa cơm sẻ chia hay một nụ cười giữa gian khó đều có thể tiếp thêm sức mạnh để con người vượt qua thử thách.

Chính sự giản dị và tình người ấy đã góp phần làm nên sức mạnh bền bỉ của dân tộc Việt Nam trong những năm tháng kháng chiến.