Chiếc Kèn Lá Trên Đỉnh Dốc

Ông Nguyễn Văn Thái kể rằng vào cuối mùa mưa năm 1970, đơn vị ông nhận nhiệm vụ kéo lại đường dây thông tin vừa bị bom cắt đứt trên một ngọn đồi cao. Địa hình hiểm trở, rừng rậm phủ kín, mọi liên lạc đều phải thực hiện trong im lặng để tránh máy bay trinh sát phát hiện.

Tổ công tác gồm năm người chia thành hai nhóm. Ông Thái đi cùng người đồng đội lớn tuổi hơn là anh Trần Đức Hùng. Trước khi lên đường, anh Hùng bẻ một chiếc lá rừng, cuộn khéo léo thành chiếc kèn nhỏ rồi cười:

— "Nếu lạc nhau thì nghe tiếng kèn lá nhé. Đừng gọi tên."

Ông Thái chỉ nghĩ đó là trò vui của người lính giữa rừng sâu.

Đến giữa buổi chiều, mưa lớn bất ngờ đổ xuống. Nước suối dâng nhanh, đường mòn biến mất. Hai nhóm bị chia cắt hoàn toàn. Đúng lúc ấy, từ phía sườn đồi vang lên tiếng trực thăng lượn vòng.

Ông và anh Hùng phải nằm ép sát dưới những bụi le, không dám cử động. Sau gần một giờ, trực thăng rời đi nhưng cả hai không còn biết nhóm còn lại đang ở đâu.

Giữa không gian tĩnh lặng, bỗng vang lên một âm thanh rất nhỏ, ngân dài như tiếng chim rừng. Đó chính là tiếng kèn lá.

Anh Hùng mỉm cười:

— "Là anh em mình rồi."

Không ai đáp lời. Hai người chỉ lặng lẽ xác định hướng âm thanh rồi men theo sườn núi. Mỗi khi mất dấu, tiếng kèn lại cất lên một lần, vừa đủ để người quen nhận ra nhưng không đủ lớn để lộ vị trí.

Đến chập tối, cả tổ gặp lại nhau trong một khe đá kín gió. Người tổ trưởng kể rằng phía trước có toán địch đang phục kích đúng lối mòn cũ. Nếu cứ đi theo đường ấy, rất có thể cả tổ đã rơi vào vòng vây.

Đêm đó, họ vòng sang một con dốc khác, hoàn thành việc nối lại đường dây liên lạc trước khi trời sáng. Ít giờ sau, sở chỉ huy nhận được tín hiệu thông suốt và kịp thời điều động lực lượng chi viện cho đơn vị phía trước.

Nhiều năm sau chiến tranh, trong một lần gặp mặt đồng đội, anh Hùng mang theo chiếc kèn lá đã được ép khô giữa hai tấm giấy trong cuốn sổ tay cũ. Chiếc lá đã ngả màu nâu, giòn như có thể vỡ bất cứ lúc nào.

Ông Thái xúc động nói:

"Thời ấy, chúng tôi không có máy bộ đàm cho từng người. Có khi chỉ một chiếc lá rừng cũng trở thành phương tiện liên lạc. Nó không chỉ phát ra âm thanh, mà còn mang theo niềm tin rằng đồng đội vẫn ở rất gần."

Đến nay, mỗi khi nghe tiếng ai đó thổi kèn lá trong các lễ hội vùng cao, ông Nguyễn Văn Thái lại nhớ đến buổi chiều mưa năm ấy. Giữa rừng già và khói lửa chiến tranh, âm thanh mộc mạc từ một chiếc lá đã dẫn những người lính tìm thấy nhau, để rồi cùng hoàn thành nhiệm vụ và trở về an toàn. Theo ông, đó là một trong những giai điệu đẹp nhất của thời hoa lửa.