Chiếc khăn rằn

Mùa khô năm 1973, đơn vị của anh Hoàng hành quân qua một vùng căn cứ ở miền Tây Nam Bộ. Sau nhiều ngày băng rừng, vượt kênh rạch, quần áo ai cũng sờn rách, gương mặt lấm lem bùn đất.

Khi đơn vị dừng chân tại một ngôi nhà lá, một má miền Nam mang nồi nước lá và ít khoai luộc ra mời bộ đội. Trước lúc chia tay, má tháo chiếc khăn rằn đang quàng trên cổ, nhẹ nhàng choàng lên vai Hoàng.

Má nói:

– Má không có gì quý để tặng. Chiếc khăn này theo má nhiều năm rồi. Con mang theo cho đỡ nhớ miền Nam.

Hoàng xúc động nhận lấy. Từ hôm ấy, chiếc khăn rằn luôn được anh quàng trên cổ trong mỗi chặng hành quân. Khi thì dùng để lau mồ hôi, lúc làm băng tạm cho đồng đội bị thương, có khi lại buộc lên cành cây làm dấu cho đơn vị phía sau.

Một lần, trong lúc đưa một chiến sĩ bị thương vượt qua cánh đồng ngập nước, Hoàng xé một góc khăn để cầm máu. Người đồng đội nhìn chiếc khăn đã rách, ái ngại nói:

– Tiếc quá!

Hoàng mỉm cười:

– Chiếc khăn sinh ra để giúp người, rách cũng đáng.

Mùa xuân năm 1975, đất nước thống nhất. Trước khi trở về quê, Hoàng quay lại ngôi nhà lá năm xưa. Nhưng căn nhà không còn nữa, chỉ còn hàng dừa và con rạch nhỏ vẫn lặng lẽ chảy.

Ông đứng thật lâu, khẽ vuốt chiếc khăn rằn đã bạc màu rồi cúi đầu như gửi lời cảm ơn đến người má miền Nam mà ông không còn cơ hội gặp lại.

Nhiều năm sau, trong một buổi sinh hoạt truyền thống, Hoàng mang chiếc khăn rằn đã cũ đến giới thiệu với các em học sinh.

Ông nói:

– Đây không chỉ là một chiếc khăn. Nó là tình cảm của đồng bào dành cho người lính. Chính sự yêu thương, đùm bọc của nhân dân đã tiếp thêm sức mạnh để chúng tôi vượt qua những năm tháng gian khổ nhất.

Các em học sinh chuyền tay nhau ngắm chiếc khăn đã sờn mép. Không ai nghĩ rằng một vật bình dị như thế lại chứa đựng biết bao kỷ niệm và nghĩa tình.

Hoàng cẩn thận gấp chiếc khăn lại, đặt lên bàn. Ông tin rằng thời gian có thể làm phai màu vải, nhưng không thể làm phai mờ tình quân dân – một tình cảm thiêng liêng đã góp phần làm nên sức mạnh của dân tộc trong những năm tháng chiến tranh. Chính tình nghĩa ấy vẫn luôn là bài học quý giá để các thế hệ hôm nay biết yêu thương, đoàn kết và gìn giữ hòa bình.