Chiếc khăn tay

Mỗi khi tháng Bảy về, bà Lê Thị Hạnh, năm nay đã ngoài tám mươi tuổi, lại cẩn thận mở chiếc hộp gỗ nhỏ đặt trên bàn thờ gia đình. Bên trong là một chiếc khăn tay màu nâu đã bạc màu, được gấp ngay ngắn qua hơn bảy mươi năm. Đó là món quà cuối cùng người chị gái gửi lại cho bà trước khi lên đường tham gia dân công phục vụ chiến dịch Điện Biên Phủ năm 1954.

Ngày ấy, bà Hạnh mới mười sáu tuổi. Nghe theo lời kêu gọi phục vụ kháng chiến, cô gái quê cùng hàng nghìn thanh niên trong vùng lên đường vận chuyển lương thực, đạn dược ra mặt trận. Hành trang của bà chẳng có gì ngoài vài bộ quần áo, một nắm cơm nắm và chiếc khăn tay người chị trao trước lúc chia xa.

Những ngày trên đường ra mặt trận là chuỗi ngày dài đầy gian khổ. Đường rừng trơn trượt, những con dốc dựng đứng khiến mỗi bước chân đều nặng nề. Ban ngày vận chuyển hàng hóa, ban đêm tranh thủ nghỉ bên những mái lán tạm. Có hôm trời mưa, cơm nắm bị ướt, mọi người chỉ biết chia nhau từng miếng nhỏ để tiếp tục hành quân.

Có lần, trong lúc vượt qua một con suối, bà Hạnh bị trượt chân ngã xuống dòng nước lạnh. Chiếc khăn tay trong túi áo bị cuốn mất. Bà tiếc lắm, nhưng không dám dừng lại tìm kiếm vì phía trước còn cả đoàn người đang chờ. Đến tối, một đồng đội trẻ bất ngờ đưa lại chiếc khăn đã được vắt khô. Hóa ra người chiến sĩ ấy đã quay lại tìm và nhặt được nó mắc trên một bụi cây bên suối.

Chiếc khăn nhỏ bé ấy sau đó theo bà suốt những tháng ngày phục vụ chiến dịch. Nó dùng để lau mồ hôi, che bụi, đôi khi lại được dùng để băng tạm vết thương cho đồng đội.

Ngày chiến thắng Điện Biên Phủ, giữa tiếng reo vui của mọi người, bà Hạnh chỉ lặng lẽ cầm chiếc khăn trong tay. Bà nhớ đến người chị gái đã trao nó cho mình và những người đồng đội từng cùng bà vượt qua những con đường gian khổ.

Hơn bảy mươi năm đã trôi qua, chiếc khăn nay đã cũ, sợi vải nhiều chỗ đã sờn. Nhưng với bà Hạnh, đó không chỉ là một kỷ vật. Đó là ký ức về tuổi trẻ, về những con người bình dị đã góp sức làm nên chiến thắng và về một thời mà mỗi người dân đều sẵn sàng góp sức cho đất nước.

Bởi lịch sử không chỉ được ghi lại bằng những chiến công lớn lao, mà còn được lưu giữ trong những kỷ vật nhỏ bé gắn với những con người bình thường đã sống và cống hiến hết mình cho Tổ quốc.