Chiếc Khăn Tay Thêu Dở

Đầu những năm 1990, ông Đặng Văn Phúc tham gia một đội quy tập hài cốt liệt sĩ tại khu vực đường Trường Sơn thuộc Quảng Bình. Trong một lần tìm kiếm gần chân đèo đá, đội phát hiện một hố đất cũ có nhiều vật dụng cá nhân còn sót lại.

Giữa lớp đất đỏ và lá mục, ông Phúc nhặt được một chiếc balô đã mục nát gần hết. Bên trong chỉ còn vài món đồ nhỏ: chiếc gương lược bằng nhựa, một cuốn sổ đã nhòe chữ và một chiếc khăn tay màu trắng được gói cẩn thận trong túi nilon.

Trên góc khăn, người chủ mới thêu được nửa dòng chữ:

“Gửi mẹ…”

Phần còn lại dang dở mãi mãi.

Qua giấy tờ còn sót lại, đội quy tập xác định chủ nhân là một nữ thanh niên xung phong quê ở Nam Định, hy sinh khi chưa đầy 21 tuổi trong lúc mở đường giữa năm 1972.

Nhiều tháng sau, ông Phúc cùng đồng đội tìm được gia đình cô gái. Khi nhận lại chiếc khăn tay, mẹ cô cứ vuốt mãi đường chỉ thêu chưa hoàn thành.

Bà kể rằng trước lúc nhập ngũ, con gái rất thích may vá. Mỗi lần đi xa đều mang theo kim chỉ vì nói “rảnh sẽ thêu khăn tặng má.”

Điều khiến mọi người lặng đi là cây kim nhỏ vẫn còn cắm trên mép khăn như thể người thêu chỉ vừa tạm dừng công việc rồi sẽ quay lại tiếp tục.

Ông Phúc nói rằng suốt nhiều năm làm công tác quy tập, ông gặp rất nhiều kỷ vật chiến tranh, nhưng chiếc khăn tay thêu dở ấy là thứ khiến ông ám ảnh nhất.

“Chiến tranh không chỉ dừng lại ở sự mất mát,” ông kể, “mà còn là những điều dang dở mãi không thể hoàn thành.”