CHIẾC KHĂN TRONG TÚI ÁO

Buổi sáng hôm ấy, mẹ dậy từ lúc trời còn tối. Bà nấu cho con một nồi cơm, luộc mấy quả trứng rồi ngồi bên chiếc bàn gỗ cũ, xếp quần áo vào ba lô. Lâm đứng bên cửa nhìn mẹ, muốn nói điều gì đó nhưng cuối cùng chỉ hỏi:

“Mẹ có ngủ không?”

“Có chứ.”

Bà nói vậy, nhưng đôi mắt đỏ hoe.

Trước lúc lên đường, mẹ gọi Lâm lại rồi lấy trong túi áo một chiếc khăn tay màu trắng đã cũ.

“Cầm lấy.”

Lâm bật cười:

“Con là lính rồi, có khăn của đơn vị mà.”

“Cái này của mẹ.”

Anh không nói nữa.

Chiếc khăn ấy đã theo mẹ từ những năm còn trẻ. Bốn góc khăn được viền bằng một đường chỉ xanh, giữa khăn có một chữ nhỏ đã bạc màu. Lâm gấp nó lại, đặt vào túi áo ngực.

“Con đi bao lâu?”

“Con cũng không biết.”

“Vậy nhớ viết thư.”

Lâm gật đầu.

Chiếc xe chở tân binh rời khỏi làng lúc mặt trời vừa lên. Qua ô cửa nhỏ, anh nhìn thấy mẹ đứng bên hàng cau, bàn tay vẫn đưa lên vẫy.

Những tháng đầu trong quân ngũ, Lâm nhớ nhà đến cồn cào. Anh nhớ bát canh rau mẹ thường nấu, nhớ tiếng cha ho mỗi sáng, nhớ cả tiếng gà gáy trước sân.

Nhưng điều khiến anh nhớ nhất là chiếc khăn.

Có hôm hành quân cả ngày, mồ hôi ướt đẫm. Anh lấy khăn lau mặt rồi lại gấp cẩn thận cho vào túi.

Một người bạn hỏi:

“Khăn gì mà giữ kỹ thế?”

“Của mẹ.”

Chỉ hai chữ.

Người bạn không hỏi nữa.

Những ngày sau đó, chiếc khăn trở thành vật quen thuộc trong cuộc sống của Lâm. Khi anh bị xây xát, nó được dùng để băng tạm vết thương. Khi đồng đội sốt, anh cũng đem khăn nhúng nước rồi đặt lên trán bạn.

Có lần trời mưa lớn, Lâm lấy chiếc khăn bọc những lá thư mẹ gửi để chúng không bị ướt.

Trong một lá thư, mẹ viết:

“Nhà vẫn bình thường. Cha con vẫn khỏe. Cây bưởi trước sân năm nay sai quả. Con đừng lo.”

Lâm đọc xong, mỉm cười.

Anh biết mẹ luôn nói “đừng lo” để anh yên tâm.

Thời gian trôi qua, chiếc khăn ngày càng bạc màu. Một góc bị rách, Lâm tự khâu lại bằng sợi chỉ lấy từ chiếc áo cũ.

Nhiều năm sau, chiến tranh kết thúc.

Lâm trở về.

Mẹ đã già hơn rất nhiều.

Bà đứng ở đầu ngõ, nhìn anh thật lâu rồi mới bước tới. Hai mẹ con không ai nói gì. Mãi một lúc sau, mẹ mới hỏi:

“Chiếc khăn ngày trước đâu rồi?”

Lâm lấy nó ra.

Chiếc khăn không còn trắng nữa. Nó ngả màu, sờn mép và có vài đường vá.

Mẹ cầm lên, đưa tay vuốt nhẹ.

“Con giữ được à?”

“Vâng.”

“Đáng lẽ mẹ bảo con bỏ đi khi nó rách.”

Lâm cười:

“Nhưng đây là thứ mẹ cho con.”

Mẹ quay mặt đi.

Bà không muốn con nhìn thấy nước mắt.

Sau này, Lâm có gia đình, có con cháu. Chiếc khăn được đặt trong một chiếc hộp gỗ cùng những lá thư cũ.

Một lần, cháu nội hỏi:

“Ông giữ chiếc khăn này làm gì?”

Lâm nhìn nó rất lâu rồi nói:

“Ngày ông đi, bà nội chẳng có gì quý hơn để cho ông.”

Ông dừng lại.

“Có những thứ không đáng tiền, nhưng đáng giữ cả đời.”

Chiếc khăn ấy không phải chiến công, cũng chẳng phải kỷ vật lớn lao. Nó chỉ là một vật nhỏ bé của một người mẹ gửi theo con trai.

Nhưng đôi khi, chính những điều nhỏ bé như thế lại giúp một người đi qua những năm tháng lớn lao nhất của cuộc đời.

Và với Lâm, chiếc khăn không chỉ nhắc về mẹ.

Nó nhắc rằng sau mỗi người lính ngoài chiến trường luôn có một mái nhà đang chờ.