“Chiếc La Bàn Bị Nứt”

Năm 1972, chiến trường miền Trung rừng núi hiểm trở, đường đi chủ yếu là lối mòn hoặc hoàn toàn không có dấu vết. Các đơn vị trinh sát đóng vai trò rất quan trọng trong việc dẫn đường và xác định vị trí.

Phạm Văn Khoa khi ấy hai mươi bốn tuổi, là trinh sát của một trung đoàn bộ binh. Ông thường mang theo bản đồ, dao găm và chiếc la bàn cũ đã qua nhiều năm sử dụng.

Một buổi chiều, sau trận pháo kích dữ dội, đơn vị buộc phải rút sâu vào rừng để tránh bị truy kích. Khói bụi dày đặc khiến tầm nhìn gần như bằng không.

Khi mọi thứ yên ắng trở lại, ông Khoa phát hiện đơn vị đã mất phương hướng. Không còn dấu mốc quen thuộc, rừng cây xung quanh đều giống nhau.

Chiếc la bàn duy nhất của ông bị va đập mạnh trong lúc chạy tránh bom, mặt kính bị nứt, kim chỉ lệch không còn ổn định.

Dù vậy, ông vẫn cố quan sát để tìm hướng Bắc tương đối.

Cả đơn vị đi suốt nhiều giờ nhưng càng lúc càng rơi vào khu vực rừng sâu hơn.

Trời bắt đầu tối, sương rừng dày đặc khiến mọi người hoang mang.

Lúc đó, ông Khoa dừng lại, trèo lên một thân cây cao để quan sát. Trong ánh sáng mờ, ông phát hiện một dòng suối nhỏ chảy theo hướng có thể dẫn ra khu vực quen thuộc.

Ông quyết định bỏ qua la bàn, dẫn đơn vị đi theo dòng suối.

Sau nhiều giờ di chuyển, họ đã thoát khỏi khu rừng và gặp lại tuyến liên lạc an toàn.

Sau này, ông Khoa giữ lại chiếc la bàn bị nứt như một kỷ vật. Không phải vì nó còn chính xác, mà vì nó nhắc ông nhớ rằng trong chiến tranh, đôi khi sự sống không chỉ phụ thuộc vào công cụ, mà còn phụ thuộc vào khả năng quan sát và sự bình tĩnh của con người.

Ông thường nói:

“Có những lúc kim la bàn không còn đúng hướng, nhưng con người vẫn phải tự tìm ra con đường của mình.”