Chiếc La Bàn Không Kim Bắc
Một chiếc la bàn cũ bị lệch kim đã không còn chỉ đúng hướng Bắc, nhưng vẫn được người lính trinh sát tin dùng để vượt qua rừng sâu. Trong thời hoa lửa, có những “đúng sai” không nằm ở dụng cụ, mà nằm ở con người sử dụng nó.
Năm 1971. Vũ Minh Khôi là chiến sĩ trinh sát của một đơn vị hoạt động trong vùng rừng núi hiểm trở. Nhiệm vụ của anh là dẫn đường, xác định hướng di chuyển cho cả tổ giữa những khu rừng không có dấu mốc. Trong ba lô của Khôi có một chiếc la bàn cũ. Nắp kính trầy xước. Kim chỉ hướng bị lệch nhẹ sau một lần va đập. Nhưng anh vẫn giữ nó. Chiến sĩ trẻ tên Lê Văn Hùng từng nói: — La bàn lệch rồi thì còn tin được không? Khôi đáp: — Tin được nếu mình biết nó lệch thế nào. Mỗi lần dùng. Anh đều kiểm tra lại bằng mặt trời, dòng suối và địa hình. Rồi tự “hiệu chỉnh” trong đầu. Đêm nọ. Đơn vị cần vượt qua một khu vực rừng rậm để tránh một vùng nguy hiểm. Không có bản đồ rõ ràng. Chỉ có la bàn. Khôi đi trước. Quan sát từng hướng gió, từng ngọn cây. Đi được một đoạn dài. Anh dừng lại. Nhận ra kim la bàn đang chỉ sai lệch nhẹ. Anh không hoảng. Chỉ lặng lẽ đổi hướng theo kinh nghiệm đã tích lũy. Cả đơn vị đi theo. Và vượt qua khu vực an toàn. Sau khi dừng chân. Hùng hỏi: — Nếu không có anh thì sao? Khôi cười: — Không có la bàn nào hoàn hảo. — Quan trọng là mình biết mình đang đi đâu. Nhiều năm sau chiến tranh. Ông Vũ Minh Khôi vẫn giữ chiếc la bàn cũ trong hộp kỷ vật. Kim vẫn lệch. Nhưng ông không sửa. Con trai ông hỏi: — Sao ba không thay cái mới? Ông nhìn nó rồi nói: — Vì nó nhắc ba nhớ rằng trong những ngày khó khăn nhất, thứ dẫn đường không chỉ là dụng cụ… mà là sự bình tĩnh và kinh nghiệm của con người. Chiếc la bàn không kim Bắc ấy. Vẫn nằm im. Nhưng đã từng dẫn đường cho một thời hoa lửa, nơi mỗi bước đi đều cần cả niềm tin và sự vững vàng của người lính.
