Chiếc la bàn và lời thề không lạc lối
Năm 1971 tại chiến trường đường 9 - Nam Lào, đơn vị bác Trường bị lạc giữa rừng sâu trong một trận càn. Chiếc la bàn duy nhất bị hỏng mặt kính. Bác đã dùng nước suối và một chút dầu hỏa để làm sạch, giữ cho kim nam châm hoạt động, dẫn dắt 20 anh em xuyên rừng 3 ngày đêm để hội quân.
Vào mùa khô năm 1971, trong chiến dịch Đường 9 - Nam Lào, đơn vị của bác Trường nhận nhiệm vụ mở đường máu và rà phá bom mìn để pháo binh ta áp sát cứ điểm địch. Trận đánh diễn ra vô cùng ác liệt, sau một đợt dội bom tọa độ của máy bay B-52, khói bụi mù mịt khiến đội hình bị chia cắt. Bác Trường cùng 19 anh em chiến sĩ trẻ bị kẹt lại giữa một vùng rừng già rậm rạp, xung quanh là vách đá dựng đứng và thung lũng sâu hun hút.
Bác Trường kể lại với giọng đầy suy tư: "Lúc đó trời tối sầm lại, rừng Trường Sơn như một cái túi khổng lồ nuốt chửng lấy tụi bác. Nguy hiểm nhất là chiếc la bàn quân dụng – vật báu duy nhất để định vị – đã bị va đập vào đá trong lúc tránh bom, mặt kính vỡ tan, nước mưa lẫn bùn đất lọt vào trong làm kim nam châm kẹt cứng không quay nổi."
Giữa lúc anh em bắt đầu hoang mang vì vừa đói, vừa khát, lại sợ lọt vào ổ phục kích của địch, bác Trường với tư cách là tiểu đội trưởng đã giữ bình tĩnh lạ kỳ. Bác ngồi bệt xuống một gốc cây đại thụ, dùng chiếc khăn mùi xoa cẩn thận lau sạch bùn đất bên ngoài chiếc la bàn. Bác nhớ lại một mẹo nhỏ học được từ những ngày còn đi học: bác dùng một chút dầu hỏa còn sót lại trong chiếc bật lửa Zippo, nhỏ vào trục kim để làm tan vết rỉ sét và đẩy nước ra ngoài.
Bác nói với anh em: "Các đồng chí yên tâm! La bàn có thể nứt, kính có thể vỡ, nhưng cái 'hướng' trong tim người lính chúng ta thì không bao giờ được phép lệch. Chỉ cần kim còn quay, chúng ta còn đường về với đơn vị."
Bác đã dùng chiếc kim la bàn "thương tích" đó, kết hợp với việc quan sát hướng mọc của rêu trên thân cây rừng và hướng các dòng chảy của suối nhỏ. Suốt 3 ngày đêm xuyên rừng, chỉ ăn củ mài và uống nước đọng trên lá, bác Trường đã dẫn dắt toàn bộ 20 anh em vượt qua vòng vây, hội quân an toàn tại trạm giao liên T8 ngay trước giờ nổ súng đánh trận then chốt.
Kết thúc câu chuyện, bác lấy từ trong ngăn tủ nhỏ ra chiếc la bàn cũ kỹ, mặt kính vẫn còn vết nứt dài năm ấy. Bác cười bảo mình: "Cái này bác giữ làm kỷ vật đời đời. Nó nhắc bác rằng trong cuộc sống, dù hoàn cảnh có khắc nghiệt đến đâu, chỉ cần giữ được cái 'định hướng' đúng đắn và sự bình tĩnh, mình sẽ luôn tìm thấy lối ra."
