Chiếc liềm chấu của nữ dân quân

Lê Thị Bích Hường sinh ra tại xã Thanh Lam (nay là xã Ngọc Sơn), huyện Thanh Chương, tỉnh Nghệ An. Mồ côi cả cha lần mẹ từ năm lên 7 tuổi, chị ở với người dì ruột. Năm 1962, tròn 20 tuổi, chị tình nguyện vào khu đồi Đình Long thuộc vùng sâu của xã để xây dựng kinh tế, rồi tham gia dân quân. Nhờ hoạt động tích cực, năng nổ và gan dạ, năm 1964 chị được biên chế vào đội dân quân của xã Ngọc Sơn. Trong những năm tháng ấy, chị đã cùng lực lượng dân quân xã và các đơn vị bộ đội đóng quân trên địa bàn vận chuyển và bảo vệ hàng chục tấn lương thực, đạn dược, khí tài quân sự và các nhu yếu phẩm khác, phối hợp tác chiến với các đơn vị bộ đội đóng trên địa bàn. Khoảng 10 giờ ngày 27/8/1966, tốp máy bay Mỹ đến ném bom ở khu vực Truông Bồn (Đô Lương, Nghệ An). Bộ đội phòng không của ta bắn trả quyết liệt, một chiếc máy bay bị trúng đạn bốc cháy, tên phi công phải nhảy dù thoát thân. Lúc đó, chị Lê Thị Bích Hường đang chăn trâu phiên cho hợp tác xã, phát hiện tên phi công Mỹ nhảy dù xuống cách chị khoảng 50m. Không để cho tên giặc kịp tháo dù và liên lạc bộ đàm ứng cứu, với chiếc liềm trên tay, chị băng qua con suối, lấy một hòn đá ném vào đầu gối làm tên phi công ngã xuống. Nhanh như cắt, chị lao đến chụp dù vào đầu hắn, dùng chiếc liềm gạt bay khẩu súng trên tay tên phi công. Chị quay liềm dí vào đầu hắn, dõng dạc: “Nằm im, không tao bắn!”. Tưởng chị có súng và bị bất ngờ trước hành động dứt khoát và dũng cảm của cô dân quân, tên phi công lập tức đầu hàng. Sau đó, chị Hường dùng dây dù trói chặt tay và áp giải hắn xuống núi. Xuống đến chân đồi thì lực lượng bộ đội và dân quân của ta đã có mặt kịp thời, áp giải tên phi công giao cho cấp trên.
Chiếc liềm chấu của dân quân Lê Thị Bích Hường hiện được trưng bày tại Bảo tàng Quân khu 4. Ảnh BTQK4. Với thành tích đó, chị Lê Thị Bích Hường vinh dự được kết nạp vào Đảng, được Chủ tịch Hồ Chí Minh ký tặng Huân chương Chiến công hạng Ba; Tỉnh đội Nghệ An tặng Bằng khen “Dũng cảm, mưu trí một mình tay không quần nhau với giặc, góp phần quan trọng trong việc bắt sống tên thiếu tá phi công Mỹ ngày 27/8/1966”. Tấm gương mưu trí của chị được tất cả các đơn vị bộ đội, dân quân từ Bắc đến Nam học tập. Những ngày đó, chị thường được đi báo cáo thành tích cho các đơn vị bộ đội, dân quân trên địa bàn. Cuối năm 1968, trong một lần hiệp đồng cùng với lực lượng Thanh niên xung phong mở đường phục vụ chiến đấu, chị gặp và kết duyên với anh bộ đội Nguyễn Đình Bảo. Hai năm sau anh Bảo vào Nam chiến đấu, chị ở lại quê nhà vừa nuôi dạy con vừa tham gia dân quân, làm bí thư chi đoàn thôn, cán bộ phụ nữ xã cho đến ngày đất nước hết chiến tranh. Hình ảnh cô dân quân nhỏ nhắn, dũng cảm, mưu trí một mình với chiếc liềm chấu bắt sống tên thiếu tá phi công Mỹ ngày 27/8/1966 mãi in đậm trong dòng chảy lịch sử của dân tộc, trở thành một biểu tượng đẹp của người phụ nữ Việt Nam, mãi ngân vang như câu hát viết về chị: “Đẹp như cô gái Ngọc Sơn bắt phi công Mỹ”./.Thúy Nga (Bảo tàng Quân khu 4)