“Chiếc lu trong bếp nhà tôi”

ôi sinh ra và lớn lên ở một xóm nhỏ ven kênh thuộc Đức Hòa, Long An. Nhà tôi nghèo, chỉ có cái bếp lá đơn sơ và mấy cái lu đựng nước mưa.

Những năm đó, địch càn quét dữ lắm. Ban ngày thì im ắng, nhưng cứ tầm chạng vạng là cả xóm ai cũng thấp thỏm. Mẹ tôi hay dặn:

“Có người lạ hỏi gì thì nói không biết, đừng nhìn xuống hầm.”

Tôi lúc đó còn nhỏ, không hiểu “hầm” là gì, chỉ thấy mẹ hay kéo cái lu nước trong bếp ra, rồi bên dưới là một cái nắp gỗ nhỏ.

Một đêm mưa lớn, trời tối như mực. Tôi đang ngủ thì mẹ đánh thức dậy, nói rất khẽ:

“Có chú cán bộ về. Im lặng, đừng ho.”

Tôi thấy một người đàn ông ướt sũng, áo bà ba dính bùn. Ông cúi xuống chào mẹ tôi rồi chui xuống cái hầm dưới lu nước. Mẹ tôi đậy nắp lại, đặt lu về chỗ cũ, rồi phủ rơm lên trên.

Tôi sợ, tim đập thình thịch.

Khoảng nửa tiếng sau, tiếng giày đinh ngoài đường vang lên “lộp cộp”. Đèn pin quét khắp xóm. Bọn lính gõ cửa từng nhà.

Một tên bước vào nhà tôi, hỏi gắt:

“Có Việt Cộng không?”

Mẹ tôi bình tĩnh lắc đầu. Tôi đứng nép sau lưng mẹ, không dám thở mạnh.

Tên lính nhìn quanh, đá vào cái lu nước. Tôi tưởng tim mình rớt ra ngoài.

Nhưng rồi hắn bỏ đi, vì không thấy gì.

Khi yên rồi, mẹ mới nhẹ nhàng kéo lu ra. Người cán bộ vẫn ở dưới hầm, mặt tái nhưng an toàn. Ông nói nhỏ:

“Nhờ chị, tôi thoát một trận rồi.”

Mẹ tôi chỉ cười:

“Ở đây ai cũng vậy thôi chú ơi. Giữ người là giữ cách mạng mà.”

Nhiều năm sau hòa bình, tôi mới hiểu cái “hầm dưới lu nước” đó quan trọng thế nào. Nó không chỉ giấu một người, mà giấu cả niềm tin và sự sống của cả một thời.

Mỗi lần nhìn lại cái lu cũ đã sứt miệng còn giữ trong nhà, tôi lại nhớ tiếng mưa đêm đó… và cả hơi thở nín chặt của cả một gia đình giữa chiến tranh.