Chiếc Lược Gỗ Bên Dòng Sê San

Ông Bùi Văn Nam kể rằng, những năm hành quân trên tuyến Trường Sơn, cuộc sống của người lính vô cùng thiếu thốn. Có những tháng liền không nhìn thấy một ngôi nhà, chỉ có núi rừng, những con suối và tiếng bom vọng từ xa.

Trong đơn vị có anh Lương Đức Hải, quê Thái Bình, vốn là thợ mộc trước khi nhập ngũ. Mỗi khi nghỉ chân, anh thường nhặt những mẩu gỗ cà chít hoặc gỗ dổi rồi dùng con dao găm nhỏ tỉ mỉ gọt thành cán thìa, đôi đũa hay chiếc lược tặng đồng đội.

Một buổi tối, thấy ông Nam dùng tay vuốt mái tóc đã quá dài, anh Hải cười:

— "Đợi mình vài hôm, mình làm cho cậu cái lược."

Ba ngày sau, anh đưa cho ông một chiếc lược nhỏ bằng gỗ rừng. Những chiếc răng lược không thật đều, nhưng trên sống lược anh đã khắc rất khéo dòng chữ:

"Trường Sơn 1972."

Ông Nam quý lắm, ngày nào cũng dùng rồi cất cẩn thận trong túi áo.

Ít lâu sau, đơn vị được lệnh vận chuyển hàng vượt qua một bến sông Sê San. Đoàn vừa đến bờ sông thì máy bay địch bất ngờ xuất hiện.

Bom nổ liên tiếp làm đất đá và cây rừng tung lên mù mịt.

Khi trận bom kết thúc, mọi người khẩn trương kiểm tra lực lượng. Anh Hải đã bị vùi dưới một gốc cây lớn đổ ngang lối đi.

Đồng đội đưa anh ra nhưng anh không qua khỏi.

Thu dọn ba lô của người bạn, ông Nam nghẹn ngào khi thấy trong túi vẫn còn một khúc gỗ đang gọt dở.

Có lẽ anh đang định làm thêm một chiếc lược khác cho một đồng đội nào đó.

Năm tháng sau, chiếc lược gỗ luôn theo ông trong mọi chặng đường hành quân. Mỗi lần chải tóc, ông lại nhớ đến người bạn hiền với đôi bàn tay khéo léo.

Sau ngày đất nước thống nhất, ông tìm về quê anh Hải.

Trao chiếc lược cho gia đình, mẹ anh nhẹ nhàng vuốt những dòng chữ khắc trên sống lược rồi nói:

— "Từ nhỏ nó đã thích làm đồ bằng gỗ. Không ngờ giữa chiến trường nó vẫn giữ được tính ấy."

Bà xin phép được giữ lại khúc gỗ đang gọt dở của con trai, còn chiếc lược bà trao lại cho ông Nam.

Bà bảo:

— "Con hãy giữ nó. Nó đã ở bên con trong chiến tranh thì hãy để nó tiếp tục nhắc con nhớ đến tình đồng đội."

Đến nay, hơn năm mươi năm đã trôi qua, chiếc lược gỗ đã lên màu nâu sẫm, vài chiếc răng lược bị mòn theo thời gian, nhưng dòng chữ "Trường Sơn 1972" vẫn còn rõ.

Mỗi dịp gặp mặt cựu chiến binh, ông Bùi Văn Nam đều mang chiếc lược theo. Ông nói với lớp trẻ:

"Người lính ngày ấy không chỉ biết cầm súng. Họ còn biết làm đẹp cho cuộc sống bằng những điều rất nhỏ. Một chiếc lược, một đôi đũa hay một cây sáo đều mang theo ước mơ về ngày hòa bình."

Đối với ông, chiếc lược gỗ không đơn thuần là một vật dụng. Nó là ký ức về một người đồng đội tài hoa, hiền hậu và giàu tình cảm; là minh chứng rằng giữa khói lửa chiến tranh, con người vẫn luôn gìn giữ sự tử tế và niềm tin vào ngày mai.